скриншот

Дистрибутед Проофреадерс ― бу „Гутенберг“ лойиҳаси учун китобларни рақамлаштириш веб-лойиҳаси. Лойиҳанинг ғояси сканердан ўтказиш босқичидан тортиб, тайёр матнни „Гутенберг“ веб-сайтига жойлаштиришгача бўлган электрон китоблар яратувчи кўплаб кўнгиллилар ҳамкорлигидаги ишлардан иборат.

Лойиҳа 2000-йилда яратилган, шундан бери унинг аъзоларининг саъй-ҳаракати билан „Гутенберг“ лойиҳаси каталоги 15 мингдан ортиқ китоб билан тўлдирилди. Бу сон ҳар ойда ўртача 150-200 китобга кўпаяди. Ҳар куни 2 мингдан ортиқ саҳифа тузатишларнинг биринчи босқичидан ўтади[1].

Тарихий сабабларга кўра сайт юникодни қўллаб-қувватламайди, шунинг учун лойиҳа доирасида китоблар рақамлаштириладиган тиллар сони жуда чекланган. 2009-йил апрел ҳолатига кўра тиллар рўйхати қуйидагича:

Айрим бошқа тиллардаги, жумладан, славян тилидаги китоблар юникодни қўллаб-қувватлайдиган Дистрибутед Проофреадерс Эуропе лойиҳаси томонидан бошқарилади.

Китоб яратиш босқичлари

Биринчи босқичда муаллифлик ҳуқуқи ҳимояланмаган китоблар сканерланади ва хат танитилади. Китобларнинг каттагина қисми сканерлаш босқичини четлаб ўтиб, лойиҳага киради, Интернет Арчиве, Гоогле Боокс ва шунга ўхшаш манбалар шулар сирасига киради[2].

Хат танитиш натижасида, одатда, маълум миқдордаги танитиш хатоларини ўз ичига олган матн олинади. Шу муносабат билан матн уч босқичли ўқиб тузатиш жараёнидан ўтади, бу жараёнда мусаҳҳиҳ экранда сканердан олинган тасвирни ҳам, матннинг жорий версиясини ҳам кўради.

Кейин китоб икки босқичли форматлаш жараёнидан ўтади, олдинги босқичда бўлгани каби, матнни иложи борича муаллиф версиясига яқин сақлашга энг катта эътибор берилади.

Форматланган матн сўнгги ишлов бериш (пост-проcессинг) деб аталадиган жараёндан, кейин эса якуний текширувдан ўтади. Шундан сўнг, китоб „Гутенберг“ веб-сайтига юклаш учун тайёр, деб ҳисобланади[3].

Манбалар

  1. ↑ „ДП: Cомплетед Голд Э-Техц“. 2009-йил 19-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 29-апрел.
  2. ↑ Как правило — с истёкшим сроком действия авторского права согласно законодателству США.
  3. ↑ Или на любой другой. Согласно идеологии обоих проэктов, книги находяця в свободном доступе.

Ҳаволалар