Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Donald Trump
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
#YOʻNALTIRISH [[Donald Trump]]
{{familiyadoshlar|Trump}}
{{Davlat arbobi bilgiqutisi
| ismi                      = Donald Trump
| tasvir                    = Official Presidential Portrait of President Donald J. Trump (2025).jpg
| uzunlik                  =
| izoh                      = Rasmiy portret
| tartib                    = 45- va 47
| lavozim                  = [[AQSh prezidenti|AQSh Prezidenti]]
| boshlanish davri          = [[2025-yil]] [[20-yanvar]]dan
| tugash davri              = hozirgacha
| vitse-prezident          = [[James David Vance]]
| oʻtmishdoshi              = [[Joe Biden]]
| vorisi                    =
| tartib_2                  =
| boshlanish davri_2        = [[2017-yil]] [[20-yanvar]]dan
| tugash davri_2            = [[2021-yil]] [[20-yanvar]]gacha
| vitse-prezident_2        = [[Mike Pence]]
| oʻtmishdoshi_2            = [[Barack Obama]]
| vorisi_2                  = [[Joe Biden]]
| tugʻilgan paytidagi ismi  = Donald John Trump
| tugʻilgan sanasi          = {{tugʻilgan sanasi va yoshi|1946|6|14}}
| tugʻilgan joyi            = [[Queens|Kuins]], [[Nyu York]], AQSh
| vafot sanasi              =
| vafot joyi                =
| vafot sababi              =
| fuqaroligi                = {{AQSh}}
| millati                  =
| partiya                  = [[Respublikachilar partiyasi|Respublikachilar]] (1987-1999, 2009-2011, 2012-hozirgacha)
| boshqapartiya            = {{plainlist|
* Islohot (1999—2001)
* [[Demokratlar partiyasi|Demokratlar]] (2001—2009)
* Mustaqil (2011—2012)
}}
| boʻyi                    =
| turmush_oʻrtogʻi          = {{plainlist|
* {{nikoh|[[Ivana Trump|Ivana Zelníčková]]|1977|1992|end=ajrashgan}}
* {{nikoh|[[Marla Maples]]|1993|1999|end=ajrashgan}}
* {{nikoh|[[Melania Trump|Melania Knauss]]|2005}}
}}
| bolalari                  = {{flatlist|
* [[Donald Trump Jr.|Donald Jr.]]
* [[Ivanka Trump|Ivanka]]
* [[Eric Trump|Eric]]
* [[Tiffany Trump|Tiffany]]
* [[Barron Trump|Barron]]
}}
| ota-onasi                = {{plainlist|
* [[Fred Trump]]
* [[Mary Anne MacLeod Trump|Mary Anne MacLeod]]
}}
| qarindoshlari            =
| istiqomat joyi            = Mar-a-Lago
| taʼlim                    = Pennsylvania universiteti (bakalavr)
| kasbi                    = {{hlist|Siyosatchi|ishbilarmon}}
| mukofotlari              = {{Ellis oroli faxriy medali}} {{Nur ordeni (Gurjiston)}} {{Qirol Abdulaziz ordeni}}
| imzo                      = Trumpsignature2025.svg
| sayt                      = {{unbulleted list|{{URL|https://www.45office.com/|Rasmiy sayti}}|{{URL|https://trumpwhitehouse.archives.gov/|Oq uy arxivi}}}}
| bayroq                    = Flag of the President of the United States.svg
| bayroq2                  = Seal of the President of the United States.svg
}}
{{Donald Trump}}
'''Donald John Trump''' ({{Talaffuz|Donald Jon Tramp}}, 도널드 트럼프, 1946-yil 14-iyunda tugʻilgan) — amerikalik siyosatchi, teleboshlovchi, aktyor va tadbirkor. [[Respublikachilar partiyasi]] aʼzosi, [[AQSh prezidenti|Qoʻshma Shtatlarning 47-prezidenti]]. 2017-yildan 2021-yilgacha 45-prezident boʻlgan.
 
[[Nyu-York]] shahrida tugʻilgan Trump [[1968|1968-yilda]] [[Pensilvaniya universiteti|Pensilvaniya universitetini]] iqtisodiyot yoʻnalishi boʻyicha [[Bakalavriat|bakalavr]] darajasi bilan tamomlagan. [[1971-yil]]da oilasining koʻchmas mulk biznesiga rahbarlik qila boshladi, uni „{{Tarjima qilinmagan 5|The Trump Organization||en|The Trump Organization}}“ deb qayta nomladi hamda osmonoʻpar binolar, mehmonxonalar, kazinolar, golf maydonchalarini sotib olish va qurishga kirishdi. [[1990-yil]]dan [[2000-yil]]gacha oltita biznesining bankrotligini boshdan kechirdi, keyinchalik yangi loyihalarni yoʻlga qoʻydi. 2004-yildan 2015-yilgacha „{{Tarjima qilinmagan 5|The Apprentice||en|The Apprentice (American TV series)}}“ nomli realiti-shouni olib bordi. Siyosatda chetdan kelgan shaxs sifatida tanilgan Trump [[AQSh prezidentlik saylovi (2016)|2016-yilgi prezidentlik saylovlarida]] Demokratik partiya nomzodi [[Hillary Clinton]] ustidan gʻalaba qozondi.
 
Trump {{Tarjima qilinmagan 5|Donald Trumpning birinchi prezidentlik muddati|prezidentligining birinchi muddatida|en|First presidency of Donald Trump}} oltita musulmon mamlakati fuqarolariga nisbatan {{Tarjima qilinmagan 5|Millatni xorijiy terrorchilarning Qo‘shma Shtatlarga kirishidan himoya qilish farmoni|sayohat taqiqini joriy etdi|ru|Указ «Защита нации от въезда иностранных террористов в Соединённые Штаты»}}, AQSH-Meksika chegarasidagi devorni kengaytirdi va {{Tarjima qilinmagan 5|Trump maʼmuriyatining oilalarni ajratish siyosati|oilalarni ajratish siyosatini|en|Trump administration family separation policy}} amalga oshirdi. Atrof-muhit va biznes sohasidagi qonun-qoidalarni bekor qildi, [[2017-yil]]da {{Tarjima qilinmagan 5|Soliqlarni kamaytirish va ish oʻrinlari yaratish toʻgʻrisidagi qonun|Soliqlarni kamaytirish va ish oʻrinlari yaratish toʻgʻrisidagi qonunni|ru|Закон о снижении налогов и создании рабочих мест}} imzoladi hamda Oliy sudga {{Tarjima qilinmagan 5|Donald Trumpning AQSh oliy sudiga nomzodlari|uch nafar sudyani tayinladi|en|Donald Trump Supreme Court candidates}}. Tashqi siyosatda Trump AQShni iqlim, savdo va Eronning yadroviy dasturi boʻyicha kelishuvlardan chiqardi, Xitoy bilan {{Tarjima qilinmagan 5|Xitoy va AQSh savdo urushi|savdo urushini boshladi|en|China–United States trade war}}. [[Koreya Xalq Demokratik Respublikasi|Shimoliy Koreya]] rahbari [[Kim Jong-un|Kim Chen In]] bilan yadroviy qurolsizlanish boʻyicha kelishuvga erisholmadi. [[Amerika Qoʻshma Shtatlarida COVID-19 pandemiyasi|COVID-19 pandemiyasi]] davrida sogʻliqni saqlash mutaxassislariga zid fikrlar bildirdi va {{Tarjima qilinmagan 5|CARES qonuni|CARES qonuniga|en|CARES Act}} asosan iqtisodiy ragʻbatlantirish choralarini imzoladi. Trump 2019-yilda hokimiyat vakolatlarini suiisteʼmol qilgani va Kongress faoliyatiga toʻsqinlik qilgani uchun, 2021-yilda esa qoʻzgʻolonga undagani uchun impichmentga uchradi. Senat uni ikkala holatda ham oqladi. Birinchi muddati tugagach, olimlar va tarixchilar uni Amerika tarixidagi [[AQSh prezidentlari roʻyxati|eng yomon prezidentlardan biri sifatida]] baholadilar.
 
Trump — „{{Tarjima qilinmagan 5|Trumpizm||en|Trumpism}}“ iborasi timsoli. Uning koʻplab sharhlari va harakatlari irqiy ayirmachilik deb taʼriflangan. Trump yolgʻon va chalgʻituvchi bayonotlari bilan Amerika siyosatida misli koʻrilmagan darajada fitna nazariyalarini targʻib qilgan. [[AQSh prezidentlik saylovi (2020)|2020-yilgi prezidentlik saylovlarida]] [[Joe Biden]]ga yutqazgach, Trump {{Tarjima qilinmagan 5|2020-yilgi Qoʻshma Shtatlar prezidentlik saylovlarini bekor qilishga urinishlar|saylov natijasini bekor qilishga urinib ko‘rdi|en|Attempts to overturn the 2020 United States presidential election}} va bu 2021-yil 6-yanvar kuni {{Tarjima qilinmagan 5|Kapitoliyga hujum||en|January 6 United States Capitol attack}} bilan yakunlandi. [[2023-yil]]da Trump {{Tarjima qilinmagan 5|Jean Carrollga nisbatan jinsiy zo‘ravonlik||en|E. Jean Carroll v. Donald J. Trump}}, tuhmat hamda {{Tarjima qilinmagan 5|Nyu-Yorkdagi biznes firibgarligi boʻyicha Trump tashkilotiga qarshi daʼvo|firibgarlik|en|New York business fraud lawsuit against the Trump Organization}} ayblovlari bilan javobgarlikka tortildi. 2024-yilda {{Tarjima qilinmagan 5|Nyu-Yorkda Donald Trumpga qarshi sud jarayoni|biznes qaydlarini soxtalashtirishda|en|Prosecution of Donald Trump in New York}} aybdor deb topildi va shuning bilan, birinchi bor sudlangan AQSh prezidentiga aylandi. 2024-yilgi prezidentlik saylovlari kampaniyasida Trump [[Trumpga uyushtirilgan suiqasd|suiqasddan omon qoldi]], buning ortidan reytingi oshib, yagona raqibi [[Kamala Harris|Kamala Harrisni]] saylovda magʻlub etdi.
 
Trump {{Tarjima qilinmagan 5|Donald Trumpning ikkinchi prezidentlik muddati|prezidentligining ikkinchi muddatini|en|Second presidency of Donald Trump}} 2025-yil 6-yanvar kuni bir yarim mingga yaqin tartibbuzarni afv etish va {{Tarjima qilinmagan 5|AQShda federal ommaviy ishdan boʻshatishlar (2025)|federal ishchi kuchini ommaviy ravishda ishdan boʻshatish|en|2025 United States federal mass layoffs}} tashabbusi bilan boshladi. Trump farmoyishlarining qonuniyligi koʻplab daʼvolarni keltirib chiqardi.
 
== Bolalik va yoshlik yillari ==
Donald John Trump 1946-yil 14-iyunda Nyu-Yorkning [[Queens]] tumanidagi Yamayka kasalxonasida tugʻilgan{{Sfn|Buettner|Craig|2024}}<ref>{{veb manbasi|accessdate=22-may 2008-yil|url=http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C05E7D91E39F934A3575BC0A965948260|title=THE EMPIRE AND EGO OF DONALD TRUMP|work=[[The New York Times]]|date=7-avgust 1983-yil|author=Bender, Marylin|archiveurl=https://www.webcitation.org/665PiEosA?url=http://www.nytimes.com/1983/08/07/business/the-empire-and-ego-of-donald-trump.html|archivedate=2012-03-11}}</ref>. Nemis millatiga mandub Fred Trump va shotland millatiga mansub Mary Ann McLeodning toʻrtinchi farzandi{{Sfn|Kranish|Fisher|2017}}<ref>{{veb manbasi|url=http://www.cnn.com/2008/LIVING/personal/09/18/lkl.donald.trump/index.html|title=Trump down on economy, up on McCain|accessdate=20-sentyabr 2008-yil|date=18-sentyabr 2008-yil|publisher=[[Cable News Network]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/665Ppew2f?url=http://www.cnn.com/2008/LIVING/personal/09/18/lkl.donald.trump/index.html|archivedate=2012-03-11}}</ref>. Opalari Maryanna va Elizabeth, akasi Fred va ukasi Robert bilan Queensning Jamaica Estates mahallasidagi qasrda oʻsgan<ref name="Blair2005">{{kitob manbasi|author=Gwenda Blair|title=Donald Trump: Master Apprentice|url=https://books.google.com/books?id=AiFeQZhakXQC&pg=PA16 |year=2005|publisher=Simon and Schuster|isbn=978-0-7432-7510-1|pages=16–}}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Horowitz |first=Jason |date=September 22, 2015 |title=Donald Trump's Old Queens Neighborhood Contrasts With the Diverse Area Around It |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2015/09/23/us/politics/donald-trumps-old-queens-neighborhood-now-a-melting-pot-was-seen-as-a-cloister.html |access-date=November 7, 2018}}</ref>. Fred Trump har bir farzandiga yiliga 20 ming dollardan sarflagan, bu 2024-yilgi hisobda 265 ming dollarga teng<ref>{{veb manbasi
|url= https://bugun.uz/2021/03/19/donald-tramp-prezidentlik-davrida-bojligining-qanchasini-joqotgani-malum-boldi
|title= Дональд Трамп президентлик даврида бойлигининг қанчасини йўқотгани маълум бўлди
|author=
|website= Bugun.uz
|accessdate= 2021 йил 19 март
|archivedate= 4-avgust 2021-yil
|archiveurl= https://web.archive.org/web/20210804094650/https://bugun.uz/2021/03/19/donald-tramp-prezidentlik-davrida-bojligining-qanchasini-joqotgani-malum-boldi
}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20210804094650/https://bugun.uz/2021/03/19/donald-tramp-prezidentlik-davrida-bojligining-qanchasini-joqotgani-malum-boldi |date=4-avgust 2021-yil }}</ref><ref name="parade">{{yangiliklar manbasi|title=In Step With: Donald Trump |work=Parade |date=14-noyabr 2004-yil|url=http://www.parade.com/articles/editions/2004/edition_11-14-2004/in_step_with_0 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101014022222/http://www.parade.com/articles/editions/2004/edition_11-14-2004/in_step_with_0 |archive-date=14-oktyabr 2010-yil }}</ref>. Zamonaviy standartlarga koʻra<ref name="баллотироваться">[http://news.yandex.ru/yandsearch?cl4url=www%2Erian%2Eru%2Fworld%2F20101006%2F282656965%2Ehtml Donald Tramp reshil ballotirovatsya na post prezidenta SShA // „Yandeks“ novosti]</ref><ref>{{veb manbasi|accessdate=22-may 2008-yil|url=http://www.wargs.com/other/trump.html|title=Ancestry of Donald Trump|publisher=WARGS|archiveurl=https://www.webcitation.org/665PhnZjI?url=http://www.wargs.com/other/trump.html|archivedate=2012-03-11}}</ref>, Trump sakkiz yoshida millioner boʻlgan{{Efn|Trump uch yoshga toʻlganidan boshlab, otasi har yili farzandlarining har biriga 6000 dollardan hadya bergan, bu hadya soligʻisiz ruxsat etilgan maksimal miqdor edi. Soliqdan qochish uchun Fred ularni har biriga yiliga 13 928 dollardan ijara haqi toʻlab, oʻzining ikkita turar-joy majmuasining ijarachilariga aylantirdi.{{sfn|Buettner|Craig|2024|pp=30–31}}}}<ref>{{veb manbasi|url = https://slon.ru/posts/52836|title = Дональд Трамп начал борьбу за пост президента США|author = |work = |date = 16.06.2015|publisher = Slon.ru|qaralgan sana = 31-oktyabr 2015-yil|arxivsana = 7-may 2016-yil|arxivurl = https://web.archive.org/web/20160507091559/https://slon.ru/posts/52836}}</ref><ref name="Forbes">{{citeweb |work=Forbes |title=#450 Donald Trump |url=http://www.forbes.com/lists/2009/10/billionaires-2009-richest-people_Donald-Trump_U5WX.html |accessdate=21-iyun 2009-yil}}</ref><ref name="Regnery2011">{{kitob manbasi |title=Time to Get Tough: Making America #1 Again |url=https://archive.org/details/timetogettoughma0000trum |author=Trump, Donald J. |publisher=Regnery Publishing |date=5-dekabr 2011-yil |isbn=978-1-59698-773-9}}</ref>.
 
Trump yettinchi sinfgacha {{Tarjima qilinmagan 5|Kew-Forest xususiy maktabi|Kew-Forest xususiy maktabida|en|Kew-Forest school}} oʻqigan. U tarbiyasi qiyin bola boʻlgan va otasining biznesiga erta qiziqish bildirgan. Otasi oʻrta maktabni tugatishi uchun Nyu-York harbiy akademiyasi qoshidagi xususiy maktab-internatiga yozdirdi{{sfn|Kranish|Fisher|2017|pp=33, 38, 45}}. Trump shou-biznesda karyera qilishni oʻyladi, lekin buning oʻrniga 1964-yilda Fordham universitetiga oʻqishga kirdi{{sfn|Kranish|Fisher|2017|pp=45–47}}. Ikki yil oʻtgach, Pensilvaniya universitetining Uorton maktabiga oʻtdi va 1968-yil may oyida iqtisodiyot boʻyicha bakalavr darajasini oldi{{sfn|Kranish|Fisher|2017|pp=47–50}}.
 
Vyetnam urushi paytida tovonida jiddiy nuqsoni borligi sababli chaqiruvdan ozod qilingan{{Sfn|Kranish|Fisher|2017}}.
 
== Biznesdagi faoliyati ==
=== Koʻchmas mulk ===
[[File:Donald_Trump_NYMA.jpg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Donald_Trump_NYMA.jpg|alt=A black-and-white photograph of Trump as a teenager, smiling, wearing a dark pseudo-military uniform with three ribbons and a white shoulder strap|left|thumb|Nyu-York harbiy akademiyasi tinglovchisi Donald Trump, 1964-yil]]
1968-yildan boshlab Trump otasining „[[Trump Management]]“ koʻchmas mulk kompaniyasida ishlagan<ref name="Rich NYMag">{{cite magazine |last=Rich |first=Frank |author-link=Frank Rich |date=April 30, 2018 |title=The Original Donald Trump |url=https://nymag.com/daily/intelligencer/2018/04/frank-rich-roy-cohn-the-original-donald-trump.html |magazine=New York |access-date=May 8, 2018}}</ref>. Nyu-Yorkning chekka tumanlarida irqiy jihatdan ajratilgan oʻrta sinfga tegishli ijara uylariga egalik qilgan<ref name="Mahler">{{cite news |last1=Mahler |first1=Jonathan |last2=Eder |first2=Steve |date=August 27, 2016 |title='No Vacancies' for Blacks: How Donald Trump Got His Start, and Was First Accused of Bias |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2016/08/28/us/politics/donald-trump-housing-race.html |access-date=January 13, 2018}}</ref>. 1971-yilda otasi uni kompaniya prezidenti etib tayinladi va u The Trump Organization shirkatidan brend sifatida foydalana boshladi. [[Roy Cohn]] Trumpning 19701980-yillarda 13 yil davomida tuzatuvchisi, advokati va murabbiyi boʻlgan. 1973-yilda Cohn Trumpga AQSH hukumatiga 100 million dollar (2024-yilgi hisobda 708 million dollarga teng) evaziga Trumpning mulklarida irqiy kamsitish amaliyoti borligi haqidagi ayblovlarga qarshi chiqishga yordam berdi. Trumpning qarshi daʼvolari rad etildi va hukumatning ishi Trumplar segregatsiyadan chiqishga rozilik toʻgʻrisidagi farmonni imzolashi bilan hal qilindi{{sfn|Buettner|Craig|2024|p=126}}. Oʻttiz yoshga toʻlmasdan turib, oqibati va bahosi qanday boʻlishidan qatʼi nazar, sudlashuvga moyilligini koʻrsatdi; hatto yutqazganida ham, ishni gʻalaba deb taʼrifladi. Cohn Trump loyihalariga yordam berib, noqonuniy amaliyotlarini nazorat qiladigan vakil edi<ref name="NYSun">{{veb manbasi| work=[[The New York Sun]]| url=http://www.nysun.com/opinion/no-stadium-needed/11526/| title=No Stadium Needed| accessdate=22-may 2008-yil| arxivsana=2019-12-07| arxivurl=https://web.archive.org/web/20191207064041/https://www.nysun.com/opinion/no-stadium-needed/11526/}}</ref><ref name="NYTonWeb">{{veb manbasi|work=The New York Time on the Web|url=http://www.nytimes.com/books/00/12/03/reviews/001203.03margolt.html|title=The House that Fred Built|accessdate=6-iyul 2008-yil|archiveurl=https://www.webcitation.org/665Piwg5J?url=https://myaccount.nytimes.com/auth/login?URI=http%3A%2F%2Fwww.nytimes.com%2Fbooks%2F00%2F12%2F03%2Freviews%2F001203.03margolt.html|archivedate=2012-03-11}}</ref><ref name="Philly">{{veb manbasi|publisher=Philly.com|url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=PI&s_site=philly&p_multi=PI&p_theme=realcities&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EB29BD2772C31D2&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM|title=FASTER AND CHEAPER, TRUMP FINISHES N.Y.C. ICE RINK|accessdate=7-iyul 2007-yil|archiveurl=https://www.webcitation.org/665Pjzzup?url=http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=PI|archivedate=2012-03-11}}</ref>. 1991-yildan 2009-yilgacha oʻzining oltita biznesi: Manhattandagi [[Plaza Hotel|Plaza mehmonxonasi]], [[Nyu-Jersi|Nyu-Jersi shtatining]] [[Atlantic City (New Jersey)|Atlantik-Siti]] shahridagi kazinolar va Trump Hotels & Casino Resorts kompaniyasini bankrotlikdan himoya qilish uchun {{Tarjima qilinmagan 5|AQSh bankrotlik toʻgʻrisidagi kodeksining 11-bobi|bankrotlik kodeksining 11-bobiga|ru|Глава 11 Кодекса США о банкротстве}} koʻra, yordam soʻrab ariza topshirdi<ref>{{cite news |last=Qiu |first=Linda |date=June 21, 2016 |title=Yep, Donald Trump's companies have declared bankruptcy...more than four times |work=[[PolitiFact]] |url=https://www.politifact.com/factchecks/2016/jun/21/hillary-clinton/yep-donald-trumps-companies-have-declared-bankrupt/ |access-date=May 25, 2023}}</ref><ref>{{cite news |last=Winter |first=Tom |date=June 24, 2016 |title=Trump Bankruptcy Math Doesn't Add Up |work=[[NBC]] |url=https://www.nbcnews.com/news/us-news/trump-bankruptcy-math-doesn-t-add-n598376 |access-date=February 2, 2025}}</ref>.
 
1992-yilda Maryanne, Elizabeth, Robert Trumplar, ularning amakivachchasi John W. Walter, har biri 20 foizlik ulush bilan All County Building Supply & Maintenance Corp. shirkatini tashkil etishdi<ref name="NYTimes2">{{veb manbasi |publisher = The New York Times |url = http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9E0CE2DC133CF931A25751C1A964958260&n=Top%2fReference%2fTimes%20Topics%2fPeople%2fT%2fTrump%2c%20Donald%20J%2e |title = Trump Plaza Hotel Bankruptcy Plan Approved |accessdate = 7-iyul 2007-yil |archiveurl = https://www.webcitation.org/665PlCbMM?url=http://www.nytimes.com/1992/12/12/business/company-news-trump-s-plaza-hotel-bankruptcy-plan-approved.html |archivedate = 11-mart 2012-yil }}</ref>. Kompaniya ofislarga ega emas edi va Trumpning ijara boʻlinmalari uchun taʼminotchilarga pul toʻlash uchun soxta kompaniya boʻlgan. Keyin esa bu xizmatlar va taʼminotlarni Trump Management kompaniyasiga 20-50 foiz va undan yuqori ustamalar bilan toʻlagan. Mulk egalari ustamalardan tushgan daromadni baham koʻrishdi. Koʻtarilgan xarajatlar uning ijara haqini oshirish uchun ishlatilgan<ref name="Tax_Schemes">{{cite news |last1=Barstow |first1=David |author-link1=David Barstow |last2=Craig |first2=Susanne |author-link2=Susanne Craig |last3=Buettner |first3=Russ |author-link3=Russ Buettner |date=October 2, 2018 |title=Trump Engaged in Suspect Tax Schemes as He Reaped Riches From His Father |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/interactive/2018/10/02/us/politics/donald-trump-tax-schemes-fred-trump.html |access-date=October 2, 2018}}</ref><ref name="NYTimes">{{veb manbasi |publisher = The New York Times |url = http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9D0CEED9133BF936A35753C1A967958260&n=Top%2fReference%2fTimes%20Topics%2fPeople%2fT%2fTrump%2c%20Donald%20J%2e |title = Taj Mahal is out of Bankruptcy |accessdate = 7-iyul 2007-yil |archiveurl = https://www.webcitation.org/665Pkg22E?url=http://www.nytimes.com/1991/10/05/business/company-news-taj-mahal-is-out-of-bankruptcy.html |archivedate = 11-mart 2012-yil }}</ref>.[[Fayl:Donald_Trump_with_model_of_Television_City.jpg|left|thumb|Tramp da oʻzining bekor qilingan Manxettenni rivojlantirish loyihalaridan birining modeli bilan. 1985-yil<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=Handy |first=Bruce |date=April 1, 2019 |title=Trump Once Proposed Building a Castle on Madison Avenue |work=[[The Atlantic]] |url=https://www.theatlantic.com/magazine/archive/2019/04/trump-tower-real-estate-projects/583243/ |access-date=July 28, 2024}}</ref>]]
==== [[Manhattan]] va [[Chikago|Chikagodagi]] qurilishlar ====
Trump 1978-yilda oʻz oilasining Manhattandagi birinchi korxonasini ishga tushirishi bilan jamoatchilik eʼtiborini tortdi: Grand Central terminaliga qoʻshni boʻlgan tashlandiq Commodore mehmonxonasini taʼmirladi<ref>{{cite news |last=Nevius |first=James |date=April 3, 2019 |title=The winding history of Donald Trump's first major Manhattan real estate project |work=[[Curbed]] |url=https://ny.curbed.com/2019/4/3/18290394/trump-grand-hyatt-nyc-commodore-hotel |access-date=2025-03-02 |archive-date=2021-10-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211009191253/https://ny.curbed.com/2019/4/3/18290394/trump-grand-hyatt-nyc-commodore-hotel |url-status=dead }}</ref>. Moliyalashtirish otasi tomonidan unga 400 million dollarlik shahar mulki soligʻini kamaytirish orqali amalga oshirildi. Hyatt shirkati bilan birgalikda 70 million dollarlik bank qurilish kreditini kafolatladi<ref>{{cite news |last=Kessler |first=Glenn |author-link=Glenn Kessler (journalist) |date=March 3, 2016 |title=Trump's false claim he built his empire with a 'small loan' from his father |newspaper=[[The Washington Post]] |url=https://www.washingtonpost.com/news/fact-checker/wp/2016/03/03/trumps-false-claim-he-built-his-empire-with-a-small-loan-from-his-father |access-date=September 29, 2021}}</ref><ref name="Rich NYMag2">{{cite magazine |last=Rich |first=Frank |author-link=Frank Rich |date=April 30, 2018 |title=The Original Donald Trump |url=https://nymag.com/daily/intelligencer/2018/04/frank-rich-roy-cohn-the-original-donald-trump.html |magazine=[[New York (magazine)|New York]] |access-date=May 8, 2018}}</ref>. Mehmonxona 1980-yilda Grand Hyatt mehmonxonasi sifatida qayta ochildi va oʻsha yili Midtown Manhattandagi Trump Tower osmonoʻpar majmuasini boshqarish huquqini oldi<ref>{{cite news |date=December 12, 1992 |title=Trump's Plaza Hotel Bankruptcy Plan Approved |work=[[The New York Times]] |agency=[[Reuters]] |url=https://www.nytimes.com/1992/12/12/business/company-news-trump-s-plaza-hotel-bankruptcy-plan-approved.html |access-date=May 24, 2023}}</ref>.
 
1995-yilda Trump 3 milliard dollardan ortiq bank kreditlarini toʻlay olmadi va kreditorlar Plaza mehmonxonasini hamda boshqa koʻpgina mulklarini musodara qilishdi, biroq Trump shaxsiy bankrotlikdan qochishga imkon topdi<ref name="plaza">{{cite news |last=Segal |first=David |author-link=David Segal (journalist) |date=January 16, 2016 |title=What Donald Trump's Plaza Deal Reveals About His White House Bid |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2016/01/17/business/what-donald-trumps-plaza-deal-reveals-about-his-white-house-bid.html |url-access=limited |access-date=May 3, 2022}}</ref><ref>{{cite news |last1=Stout |first1=David |author-link1=David Stout |last2=Gilpin |first2=Kenneth N. |date=April 12, 1995 |title=Trump Is Selling Plaza Hotel To Saudi and Asian Investors |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1995/04/12/business/trump-is-selling-plaza-hotel-to-saudi-and-asian-investors.html |url-access=limited |access-date=July 18, 2019}}</ref>.
 
1996-yilda Trump Wall Street koʻchasi, 40-uyda joylashgan, nomi keyinchalik „Trump Building“ deb oʻzgartirilgan, asosan boʻsh turgan 71 qavatli binoni sotib oldi va taʼmirladi{{sfn|Kranish|Fisher|2017|p=[https://books.google.com/books?id=Lqf0CwAAQBAJ&pg=PA298 298]}}. 1990-yillarning boshlarida Gudzon daryosi boʻyida, Lincoln maydonidagi 70 akr (28 gektar) maydonni taʼmirlash huquqini oldi. Boshqa loyihalardan qarzdorlikni yopgach, 1994-yilda loyihadagi ulushining katta qismini osiyolik investorlarga sotdi — ular esa loyihaning yakunlanishini moliyalashtirishgan<ref>{{cite news |last1=Stout |first1=David |author-link1=David Stout |last2=Gilpin |first2=Kenneth N. |date=April 12, 1995 |title=Trump Is Selling Plaza Hotel To Saudi and Asian Investors |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1995/04/12/business/trump-is-selling-plaza-hotel-to-saudi-and-asian-investors.html |url-access=limited |access-date=July 18, 2019}}</ref>. Trumpning soʻnggi yirik qurilish loyihasi 2008-yilda Chikagoda ochilgan 92 qavatli „Trump International Hotel and Tower“ mehmonxonasi boʻlgan. 2024-yilda „[[The New York Times]]“ va „[[ProPublica]]“ gazetalari qurilish xarajatlarining oshib ketishi va turar-joy binolarining past savdosi tufayli yuzaga kelgan zararlarni ikki baravar hisobdan chiqarilgan yoki chiqarilmaganligi tekshirilayotganini xabar qilishdi. Trump 2008-yilgi soliq deklaratsiyasida bu binolarni qiymatsiz deb eʼlon qilgan edi<ref>{{cite news |last1=Stout |first1=David |author-link1=David Stout |last2=Gilpin |first2=Kenneth N. |date=April 12, 1995 |title=Trump Is Selling Plaza Hotel To Saudi and Asian Investors |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1995/04/12/business/trump-is-selling-plaza-hotel-to-saudi-and-asian-investors.html |url-access=limited |access-date=July 18, 2019}}</ref>.
 
==== Atlantic City kazinolari ====
1984-yilda Tramp Holiday Corporation kompaniyasining moliyalashtirish va boshqaruv yordami bilan Harrah’s mehmonxonasini ochdi{{sfn|Kranish|Fisher|2017|p=[https://books.google.com/books?id=x2jUDQAAQBAJ&pg=PA128 128]}}<ref name="fall">{{cite magazine |last=McQuade |first=Dan |date=August 16, 2015 |title=The Truth About the Rise and Fall of Donald Trump's Atlantic City Empire |url=https://www.phillymag.com/news/2015/08/16/donald-trump-atlantic-city-empire/ |magazine=[[Philadelphia (magazine)|Philadelphia]] |access-date=March 21, 2016}}</ref>. 1985-yilda ochilmagan „Atlantic City Hilton“ mehmonxonasini sotib oldi va uni Trump’s Castle deb oʻzgartirdi<ref>{{cite news |last1=Stout |first1=David |author-link1=David Stout |last2=Gilpin |first2=Kenneth N. |date=April 12, 1995 |title=Trump Is Selling Plaza Hotel To Saudi and Asian Investors |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1995/04/12/business/trump-is-selling-plaza-hotel-to-saudi-and-asian-investors.html |url-access=limited |access-date=July 18, 2019}}</ref>{{sfn|Blair|2015|p=351}}. Trump 1988-yilda Atlantic Citydagi uchinchi joy — „Trump Taj Mahal“ni sotib oldi. Bino 675 million dollarlik obligatsiyalar bilan moliyalashtirildi va 1,1 milliard dollarga qurib bitkazildi, 1990-yil aprel oyida ochildi<ref name="fall2">{{cite magazine |last=McQuade |first=Dan |date=August 16, 2015 |title=The Truth About the Rise and Fall of Donald Trump's Atlantic City Empire |url=https://www.phillymag.com/news/2015/08/16/donald-trump-atlantic-city-empire/ |magazine=[[Philadelphia (magazine)|Philadelphia]] |access-date=March 21, 2016}}</ref>. 1991-yilda 11-bob boʻyicha bankrotlikdan himoya qilish uchun ariza berdi. Qayta qurish shartnomasi qoidalariga koʻra, u dastlabki ulushining yarmidan voz kechdi va kelajakdagi faoliyatini kafolatladi<ref>{{cite news |last1=Stout |first1=David |author-link1=David Stout |last2=Gilpin |first2=Kenneth N. |date=April 12, 1995 |title=Trump Is Selling Plaza Hotel To Saudi and Asian Investors |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1995/04/12/business/trump-is-selling-plaza-hotel-to-saudi-and-asian-investors.html |url-access=limited |access-date=July 18, 2019}}</ref>. 900 million dollarlik qarzini kamaytirish uchun u Trump Shuttle aviakompaniyasini sotdi. Tarkibiga kazinolariga ijaraga berilgan va dokda saqlangan megayaxtasi, Trump Princess va boshqa bizneslari ham kirar edi<ref>{{cite news |last1=Stout |first1=David |author-link1=David Stout |last2=Gilpin |first2=Kenneth N. |date=April 12, 1995 |title=Trump Is Selling Plaza Hotel To Saudi and Asian Investors |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1995/04/12/business/trump-is-selling-plaza-hotel-to-saudi-and-asian-investors.html |url-access=limited |access-date=July 18, 2019}}</ref>. 1995-yilda Trump Plaza egalik huquqini olgan Trump Hotels & Casino Resorts (THCR) ga asos soldi<ref>{{cite news |last1=Stout |first1=David |author-link1=David Stout |last2=Gilpin |first2=Kenneth N. |date=April 12, 1995 |title=Trump Is Selling Plaza Hotel To Saudi and Asian Investors |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1995/04/12/business/trump-is-selling-plaza-hotel-to-saudi-and-asian-investors.html |url-access=limited |access-date=July 18, 2019}}</ref>. THCR 1996-yilda Taj Mahal va Trump Castle binosini sotib oldi va bankrot boʻldi, natijada 10 foiz egalik huquqi unga qoldi. 2009-yilgacha rais boʻlib qoldi<ref>{{cite news |last1=Stout |first1=David |author-link1=David Stout |last2=Gilpin |first2=Kenneth N. |date=April 12, 1995 |title=Trump Is Selling Plaza Hotel To Saudi and Asian Investors |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/1995/04/12/business/trump-is-selling-plaza-hotel-to-saudi-and-asian-investors.html |url-access=limited |access-date=July 18, 2019}}</ref>.
 
==== Golf klublari ====
1985-yilda Trump Florida shtatining Palm-Bich shahridagi Mar-a-Lago mulkini sotib oldi<ref>{{cite magazine |last=Peterson-Withorn |first=Chase |date=April 23, 2018 |title=Donald Trump Has Gained More Than $100 Million On Mar-a-Lago |url=https://www.forbes.com/sites/chasewithorn/2018/04/23/donald-trump-has-gained-more-than-100-million-on-mar-a-lago/ |magazine=[[Forbes]] |access-date=July 4, 2018}}</ref>. 1995-yilda mulkni boshlangʻich toʻlov va yillik badal bilan xususiy klubga aylantirdi. Mulkning bir qanotidan xususiy turar joy sifatida foydalanishda davom etd<ref>{{cite magazine |last1=Dangremond |first1=Sam |last2=Kim |first2=Leena |date=December 22, 2017 |title=A History of Mar-a-Lago, Donald Trump's American Castle |url=https://www.townandcountrymag.com/style/home-decor/a7144/mar-a-lago-history/ |magazine=[[Town & Country (magazine)|Town & Country]] |access-date=July 3, 2018}}</ref>. 2019-yilda klubni oʻzining asosiy qarorgohi deb eʼlon qildi<ref name="moved">{{cite news |last=Haberman |first=Maggie |author-link=Maggie Haberman |date=October 31, 2019 |title=Trump, Lifelong New Yorker, Declares Himself a Resident of Florida |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/2019/10/31/us/politics/trump-new-york-florida-primary-residence.html |access-date=January 24, 2020}}</ref>. U 1999-yilda golf maydonchalarini qurish va sotib olishni boshladi. 2016-yilga kelib 17 ta golf maydoniga egalik qildi<ref>{{cite news |last=Garcia |first=Ahiza |date=December 29, 2016 |title=Trump's 17 golf courses teed up: Everything you need to know |work=[[CNN Business]] |url=https://www.cnn.com/2016/12/29/news/donald-trump-golf-courses/ |access-date=December 15, 2025}}</ref>.
 
=== Trump nomining litsenziyalanishi ===
Trump Organization Donald Trump nomini oziq-ovqat, kiyim-kechak, oʻquv kurslari va uy jihozlari kabi isteʼmol tovarlari va xizmatlari uchun litsenziyalagan<ref name="neckties">{{cite news |last1=Anthony |first1=Zane |last2=Sanders |first2=Kathryn |last3=Fahrenthold |first3=David A. |author-link3=David Fahrenthold |date=April 13, 2018 |title=Whatever happened to Trump neckties? They're over. So is most of Trump's merchandising empire. |newspaper=[[The Washington Post]] |url=https://www.washingtonpost.com/politics/whatever-happened-to-trump-ties-theyre-over-so-is-most-of-trumps-merchandising-empire/2018/04/13/2c32378a-369c-11e8-acd5-35eac230e514_story.html |url-access=limited |access-date=September 29, 2021}}</ref>. 50 dan ortiq litsenziyalash yoki boshqaruv bitimlari Trump nomi bilan bogʻliq boʻlib, uning kompaniyalari uchun kamida 59 million dollar daromad keltirgan<ref>{{cite news |last1=Williams |first1=Aaron |last2=Narayanswamy |first2=Anu |date=January 25, 2017 |title=How Trump has made millions by selling his name |newspaper=[[The Washington Post]] |url=https://www.washingtonpost.com/graphics/world/trump-worldwide-licensing/ |url-access=limited |access-date=December 12, 2017}}</ref>. 2018-yilga kelib, faqat ikkita isteʼmol tovarlari kompaniyasi uning nomini litsenziyalashda davom etdi. 2000-yillarda Trump oʻz nomini butun dunyo boʻylab turar-joy binolarini qurish uchun litsenziyalagan, ulardan 40 tasi hech qachon qurilmagan<ref name="neckties" />.
 
=== Boshqa loyihalari ===
1970-yilda Trump otasining boyligidan 70,000 dollar sarmoyani Brodveyda suratga olinayotgan komediya prodyuseri sifatida kiritib, pullarini yoʻqotdgan{{sfn|Buettner|Craig|2024|p=109}}. 1983-yilda New York Mets va Cleveland Indians beysbol jamoalari uchun past narxda takliflar bergan. AQSh Futbol Ligasi tarkibidagi New Jersey Generals jamoasini sotib olgan{{sfn|Kranish|Fisher|2017|p=175}}. 1985-yilgi mavsumdan soʻng jamoa faoliyatini toʻxtatdi<ref>{{cite news |last=Markazi |first=Arash |author-link=Arash Markazi |date=July 14, 2015 |title=5 things to know about Donald Trump's foray into doomed USFL |work=[[ESPN]] |url=https://www.espn.com/espn/story/_/id/13255737/five-things-know-donald-trump-usfl-experience |access-date=September 30, 2021}}</ref>. 1989 va 1990-yillarda u oʻz nomi bilan [[Tour de Trump]] velosiped poygasini tashkillashtirdi. Bu Yevropa poygalari, masalan, [[Tour de France]] yoki [[Giro d'Italia]] kabi nufuzli mmusobaqalarning Amerika ekvivalentini yaratishga urinish edi<ref>{{cite news |last=Hogan |first=Kevin |date=April 10, 2016 |title=The Strange Tale of Donald Trump's 1989 Biking Extravaganza |work=[[Politico Magazine]] |url=https://www.politico.com/magazine/story/2016/04/donald-trump-2016-tour-de-trump-bike-race-213801/ |access-date=April 12, 2016}}</ref>.
 
1986-yildan 1988-yilgacha turli kompaniyalardan katta aksiyalar sotib olib, oʻz ulushlarini foyda uchun sotgan<ref name="Buettner-190508">{{cite news |last1=Buettner |first1=Russ |author-link1=Russ Buettner |last2=Craig |first2=Susanne |author-link2=Susanne Craig |date=May 7, 2019 |title=Decade in the Red: Trump Tax Figures Show Over $1 Billion in Business Losses |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/interactive/2019/05/07/us/politics/donald-trump-taxes.html |url-access=limited |access-date=May 8, 2019}}</ref>. The New York Times dastlab uning bunday aksiyalar savdosidan millionlab dollar daromad qilganini, ammo „investorlar uning sotib olish haqidagi gaplarini jiddiy qabul qilmay qoʻyganidan soʻng, bu daromadlarning hammasini yoʻqotganini“ aniqladi<ref name="Buettner-1905082">{{cite news |last1=Buettner |first1=Russ |author-link1=Russ Buettner |last2=Craig |first2=Susanne |author-link2=Susanne Craig |date=May 7, 2019 |title=Decade in the Red: Trump Tax Figures Show Over $1 Billion in Business Losses |work=[[The New York Times]] |url=https://www.nytimes.com/interactive/2019/05/07/us/politics/donald-trump-taxes.html |url-access=limited |access-date=May 8, 2019}}</ref>.
 
1988-yilda Trump Eastern Air Lines Shuttle shirkatini sotib olib, 22 bankdan iborat sindikatdan 380 million dollar (2025-yilgi hisobda 1,03 milliard dollarga teng) kredit oldi. U aviakompaniyani Trump Shuttle deb nomladi<ref name="TA">{{cite news |last=Peterson |first=Barbara |date=April 13, 2017 |title=The Crash of Trump Air |work=[[The Daily Beast]] |url=https://www.thedailybeast.com/the-crash-of-trump-air |access-date=May 17, 2023}}</ref>. 1991-yilda kredit qarzlarini toʻlamadi va mulkka egalik huquqi banklarga oʻtdi<ref>{{cite magazine |date=October 11, 2016 |title=10 Donald Trump Business Failures |url=https://time.com/4343030/donald-trump-failures/ |magazine=[[Time (magazine)|Time]] |access-date=May 17, 2023 |arxiv-sana=2015-02-19 |arxiv-url=https://web.archive.org/web/20150219055944/http://content.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2068227_2068229_2068209,00.html |url-status=dead }}</ref>. 1996-yilda Miss Universe tanlovlarini, jumladan Miss USA va Miss Teen USA tanlovlarini sotib oldi{{sfn|Haberman|2022|pp=129–130}}. CBS bilan jadval boʻyicha kelishmovchiliklar sababli, u 2002-yilda ikkala tanlovni NBCga olib chiqqan<ref>{{cite news |last=de Moraes |first=Lisa |author-link=Lisa de Moraes |date=June 22, 2002 |title=There She Goes: Pageants Move to NBC |newspaper=[[The Washington Post]] |url=https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/2002/06/22/there-she-goes-pageants-move-to-nbc/2ba81b9a-bf67-4f3e-b8d6-1c2cc881ed19/ |url-access=limited |access-date=August 14, 2016}}</ref>. 2007-yilda Miss Universe prodyuseri sifatidagi faoliyati uchun Gollivud Shon-sharaf xiyobonidagi yulduzga ismi yozilgan<ref>{{cite news |last=Zara |first=Christopher |author-link=Christopher Zara |date=October 26, 2016 |title=Why the heck does Donald Trump have a Walk of Fame star, anyway? It's not the reason you think |work=[[Fast Company]] |url=https://www.fastcompany.com/4023036/why-the-heck-does-donald-trump-have-a-walk-of-fame-star-anyway-its-not-the-reason-you-think |access-date=June 16, 2018}}</ref>. NBC va Univision 2015-yil iyun oyida uning Meksikalik muhojirlar haqidagi izohlariga javoban tanlovlarni toʻxtatgan<ref>{{cite news |last=Puente |first=Maria |date=June 29, 2015 |title=NBC to Donald Trump: You're fired |work=[[USA Today]] |url=https://www.usatoday.com/story/life/tv/2015/06/29/nbc-dumps-trump/29471971/ |access-date=July 28, 2015}}</ref>.
 
=== Jahon iqtisodiy inqirozi (2008–2012) ===
2008-yilda boshlangan jahon iqtisodiy inqirozi [[Chikago]]dagi majmua sotuvga chiqarilgan paytga toʻgʻri keldi va Tramp [[Deutsche Bank]] ssudasini yopa olmadi<ref name=nyt>{{jurnal manbasi| author=Floyd Morris |title=Trump Sees Act of God in Recession|  date=4-dekabr 2008-yil |url=http://www.nytimes.com/2008/12/05/business/05norris.html?_r=1&scp=8&sq=donald%20trump&st=cse}}</ref>. Tramp sudga ariza berib, arizasida „iqtisodiy inqiroz — bu kutilmagan hol, bu haqida kelishuvda ham qayd etilgan“ deya taʼkidlagan<ref name=nyt/>. [[Deutsche Bank]] vakillari esa, „Tramp muddati oʻtib ketgan qarz haqida xabardor, undan tashqari, ikki marta bankrotlik tufayli bankdan yordam olgan“ deganlar<ref name=nyt/>.
2009-yil 17-fevralda [[Trump Entertainment Resorts]] rahbariyat kengashi bankrotlik haqida qaror chiqardi va Donaldni kengash raisligidan chiqarib yubordi<ref>[http://www.reuters.com/article/ousivMolt/idUSTRE51G05X20090217 Reuters: Trump Entertainment files for bankruptcy]</ref>.
 
== Shaxsiy binolari ==
[[Fayl:Trump Hotel Las Vegas DSCF107766 roll pitch yaw.jpg|thumb|right|Las-Vegas mehmonxonasi]]
2011-yilda „[[Forbes]]“ jurnali Donald Tramp boyligini 2.9 milliard [[dollar]]ga baholadi, ammo 2015-yildagi matbuot anjumanlaridan birida u boyligining 10 milliard dollardan ham ortiq ekanini aytgan<ref name=Tuttle16June>{{yangiliklar manbasi|url=http://time.com/money/3923629/donald-trump-name-business-failures/|title=8 Epic Business Failures with Donald Trumpʼs Name on Them|date=16-iyun 2015-yil|accessdate=29-avgust 2015-yil|first=Brad|last=Tuttle|work=Time|seperator=|archivedate=17-iyun 2015-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150617014948/http://time.com/money/3923629/donald-trump-name-business-failures/|access-date=2015-10-31|archive-date=2015-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20150617014948/http://time.com/money/3923629/donald-trump-name-business-failures/}}</ref>.
 
=== Qurilishi tugatilgan uy-joylari ===
* „[[Trump butunjahon minorasi]]“ — $290 million
* „[[Trump Tower]]“ — $288 million
* * „[[Trump Tower]]“dagi umumiy maydoni 3000 [[kvadrat metr|m²]] keladigan xonalar, 50 million [[dollar]].
* „AXA Center“ — kamida $30 million
* [[San Fransisko]]dagi binolaridan (olinadigan 30 foiz ulush) — $540 million
* [[Wall-street]]dagi [[Trump Building]] — taxminiy narxi $260 million
* [[Trump Entertainment Resorts]] tarkibiga kiradigan turli xil komplekslar:
* * [http://www.trumptaj.com/ Trump Taj Mahal] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160205154618/http://www.trumptaj.com/ |date=5-fevral 2016-yil }}
* * [http://www.trumpplaza.com/ Trump Plaza] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20151103203304/http://www.trumpplaza.com/ |date=3-noyabr 2015-yil }}
* * [http://www.trumpmarina.com/ Trump Marina]
* [http://www.trumpchicagohotel.com/ Trump mehmonxonasi va minorasi (Chikago)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120130130448/http://www.trumpchicagohotel.com/ |date=30-yanvar 2012-yil }}
* [http://www.trumplasvegashotel.com/ Trumpning „Las Vegas“ xalqaro mehmonxonasi] — milliarder [[Philip Ruffin]] bilan hamkorlikda qurilgan
* [http://www.trumpintl.com/ Trump xalqaro mehmonxonasi va minorasi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160508182640/http://www.trumpintl.com/ |date=8-may 2016-yil }}
[[Fayl:Trump int1.jpg|thumb|right|Tramp xalqaro mehmonxonasi va minorasi ([[Nyu York|Nyu-York]])]]
* „Trump Park Avenue“ — $142 million
* [[Golf]] maydonlari — $127 million
* * AQSh hududidagi 6 ta golf klubi
* * 2006-yilda [[Shotlandiya]]ning [[Aberdin]] shahrida katta yer maydonini sotib oldi, bu yerda [[Birlashgan Qirollik]] golf chempionati uchun maydon boʻlishi moʻljallangan. Undan tashqari, bu yerda golf akademiyasi va besh yulduzli mehmonxona qurilishi kutilmoqda<ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/scotland/north_east/7444123.stm news.bbc.co.uk Trump £1bn golf inquiry tees off]</ref>.
* * [[Karib dengizi]]dagi [[Kanuan]] orolida golf maydoni va koʻngilochar majmua qurilishi.
* „Palm Beach“dagi bino: 4000 [[kvadrat metr|m²]] maydonga ega uy. Tramp bu uyni 40 million dollarga sotib olib, qayta taʼmirlab, 2008-yilda 100 million dollarga sotgan. Bu uy [[AQSh]]da sotilgan eng qimmat uy boʻldi.
* [http://www.maralagoclub.com/ „Maralago“ klubi]
 
=== Litsenziyalangan binolari ===
Koʻpchilik qurilish kompaniyalari Donald Trampdan ular qurayotgan binoni [[reklama]] qilib berishni soʻraydilar. Shu sababdan, Tramp nomi yozilgan binolarning aksariyati uning oʻziga qarashli emas. „[[Forbes]]“ bergan maʼlumotga koʻra, qurilishi kutilayotgan yana 33 ta loyiha bor, ularning ichiga 7 ta mehmonxona ham kiradi.
* '''[[Manhattan|Manxetten]]''':
** Trump Palace:
** Trump Park va Trump Park East — 38 qavatli egizak binolar
** Trump Plaza ([[Nyu York|Nyu-York]]) — 39 qavatli sanchqisimon bino
** [http://www.trumpsohohotel.com/ Trump Soho mehmonxonasi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120130130444/http://www.trumpsohohotel.com/ |date=30-yanvar 2012-yil }} — [[Nyu York|Nyu-York]]dagi 42 qavatli bino
* '''[[Nyu York|Nyu-York]] shahar atrofi:'''
** Tramp Plaza, [[Nyu Jersi|Nyu-Jersi]]dagi eng baland binolar (biri 50, ikkinchisi 55 qavatli)<ref name="JCEDC">{{veb manbasi|date=21-sentyabr 2005-yil|url=http://www.jcedc.org/new/trumpsl092105.html|title=Trumpʼs tall plan for Jersey City|publisher=JCEDC|accessdate=7-iyul 2007-yil|deadlink=404|archiveurl=https://web.archive.org/web/20061003193224/http://www.jcedc.org/new/trumpsl092105.html|archivedate=2006-10-03}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20061003193224/http://www.jcedc.org/new/trumpsl092105.html |date=3-oktyabr 2006-yil }}</ref>
** „Trump Plaza (Westchester)“ — 39 qavatli hashamatli bino: ichida kvartiralar, doʻkonlar, avtoturargohlar bor.
* * „Trump Tower“ — 35 qavatli mehmonxona.
* * „Trump Park“ — oʻyingohlar majmuasi.
* '''[[Florida]]''':
* * [http://www.trumpfortlauderdalehotel.com/ Trump xalqaro mehmonxonasi va minorasi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20091221053543/http://www.trumpfortlauderdalehotel.com/ |date=21-dekabr 2009-yil }} (2007-yil)
* * Trump Palace (Sunny Isles): 270 ta uyni oʻz ichiga olgan bino
* * Trump Grande (Sunny Isles)
* * Trump Hollywood: 40 qavatli majmua.
* * Trump Tower (Palm Beach)": 23 qavatli mehmonxona.
* '''Mamlakat boʻyicha''':
** Tramp minorasi ([[Atlanta]]): 48 qavat va 370 qatordan iborat majmua.
** Tramp minorasi ([[Filadelfiya]])": 45 qavatli hashamatli bino.
* * [http://www.trumpwaikikihotel.com/ Tramp xalqaro mehmonxonasi va minorasi (Vaykiki)] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120206122722/http://www.trumpwaikikihotel.com/ |date=6-fevral 2012-yil }}(2009-yil)
* * Tramp xalqaro mehmonxonasi va minorasi ([[Yangi Orlean]]): (2007-yil)
* '''Boshqa mamlakatlarda''':
* * Trump Tower Baku ([[Ozarbayjon]], 2013-yil)
* * Trump World ([[Koreya Respublikasi]])
* * Tramp xalqaro mehmonxonasi va minorasi ([[Toronto]]) (2012-yil)
[[Fayl:Nm trump toronto.JPG|thumb|right|[[Toronto]]dagi minora qurilishi]]
* * Tramp xalqaro mehmonxonasi va minorasi ([[Dubay]]), [[BAA]]
* * Tramp xalqaro mehmonxonasi va minorasi ([[Panama (shahar)|Panama]]): 70 qavatli minora<ref name="Tuttle16June"/><ref name=Koffler7Aug>{{yangiliklar manbasi|url=http://time.com/3988970/donald-trump-business/|title=Donald Trumpʼs 16 Biggest Business Failures and Successes|first=Jacob|last=Koffler|work=Time|date=7-avgust 2015-yil|accessdate=29-avgust 2015-yil}}</ref>.
 
== OAVda ==
Donald Tramp seriallar, komediyalar, multfilmlarning dublyajlarida ovoz bergan, bir qancha rollarni ijro etgan, telekoʻrsatuvlarda qatnashgan<ref>{{veb manbasi|url=http://www.slashfilm.com/2009/11/30/casting-notes-donald-trump-cameos-in-wall-street-2-jeremy-piven-and-kate-walsh-go-to-canada/ |title=Casting Notes: Donald Trump Cameos in Wall Street 2; Jeremy Piven and Kate Walsh go to Canada |publisher=Slashfilm.com |date=30-noyabr 2009-yil |accessdate=21-aprel 2011-yil}}</ref>. Ikki marta [[Emmy]] mukofoti sohibi boʻlgan.
2003-yili Tramp [[NBC]] telekanalidagi „[[Nomzod (shou)|Nomzod]]“ deb nomlangan teleshouning ijrochi produseri va boshlovchisi boʻldi. Bu shouning mazmuni shunday: qatnashchilar Tramp kompaniyalarining biriga ishga kirish uchun kurash olib boradilar, magʻlub boʻlganlar oʻyindan chiqariladi va Tramp ularga „Siz boʻshatildingiz!“ ({{lang-en|Youʼre fired!}}) deydi. Bu soʻzlar juda mashhur boʻlib ketadi. 2004-yili Tramp ushbu iborani savdo belgisiga aylantirgan.
2007-yili Donald Tramp ismi [[Hollywood]]dagi „Yulduzlar yoʻlkasi“ga yozildi.
Shu yili Tramp [[AQSH]] Prezidenti [[George W. Bush|Bushni]] [[Iroq]]da urush olib borayotganligi uchun keskin qoraladi.
{{quote|”Iroqdagi urushda koʻp qon toʻkilishini istaganlardan hech biri [[AQSh Prezidenti]] saylovida gʻalaba qilolmaydi”}} — degan u.
Shuningdek, u [[Hillary Clinton]] yoki [[Rudolph Giuliani]] [[AQSh]] prezidentligiga nomzod boʻladigan taqdirda, ikkisini ham qoʻllashi mumkinligini aytgan. Tramp aktrisa [[Angelina Jolie]]ni „birinchi raqamli goʻzal aktrisa“ sifatida tan olmagan<ref>{{veb manbasi|url=http://transcripts.cnn.com/TRANSCRIPTS/0710/15/lkl.01.html|accessdate=2008-05-22|date=2007-10-15|title=CNN LARRY KING LIVE: Interview With Donald Trump|publisher=[[CNN]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/665PoysMd?url=http://transcripts.cnn.com/TRANSCRIPTS/0710/15/lkl.01.html|archivedate=2012-03-11}}</ref>.
=== AQSh Prezidentligiga nomzod sifatida ===
[[Fayl:Donald Trump September 3 2015.jpg|thumb|180px|Prezidentlik saylovoldi kampaniyasida, 2015-yil 3-sentyabr]]
2015-yili Tramp [[AQSh Respublikachilar partiyasi]]dan mamlakat prezidentligiga nomzod boʻlishini eʼlon qildi<ref>[http://lenta.ru/news/2015/06/16/another_one/ <nowiki>Дональд Трамп поборется за пост президента США</nowiki>]</ref>. Saylovoldi kampaniyasida Tramp AQSH Prezidenti etib saylangan taqdirida, [[Rossiya Prezidenti]] [[Vladimir Putin]] bilan doʻstlashish siyosatini olib borajagini ham aytgan<ref>[http://www.ntv.ru/novosti/1427161/ <nowiki>Трамп обещает на посту президента США подружиться с Путиным</nowiki>]</ref>.
 
== Shaxsiy sayti ==
Donald Tramp oʻz veb-saytini ishga tushirdi. sayt „45office.com“ deb nomlangan boʻlib, hozircha uchta sahifaga ega. Ulardan biri Donald va Melaniya Trampning tarjimai holi va AQSHning 45-prezidenti hamda birinchi xonimi sifatida erishgan yutuqlariga bagʻishlangan. Bosh sahifa orqali amerikaliklarga Tramp bilan oʻz fikrlarini boʻlishish imkoni yaratilgan. Buning uchun foydalanuvchilardan shaxsiy aloqa maʼlumotlari kiritiladigan soʻrovnomani toʻldirish talab etiladi. Shuningdek, sobiq prezidentlik juftligiga har qanday ommaviy tadbirga taklifnoma yuborish imkoni ham mavjud. Uchinchi sahifa esa matbuot soʻrovlari uchun ajratilgan.
 
Qayd etilishicha, veb-sayt dizaynida sobiq prezidentning oʻz tarafdorlari bilan ommaviy yozishmalar olib borishi uchun alohida sahifa yaratilmagan<ref>{{veb manbasi
|url= https://bugun.uz/2021/03/30/donald-tramp-oz-sajtini-ishga-tushirdi
|title= Дональд Трамп ўз сайтини ишга туширди
|author= 
|website= Bugun.uz
|accessdate= 30-03-2021
|arxivsana= 2021-08-11
|arxivurl= https://web.archive.org/web/20210811101138/https://bugun.uz/2021/03/30/donald-tramp-oz-sajtini-ishga-tushirdi
}}</ref>.
 
== Boshqa biznes tarmoqlari ==
„Dunyo goʻzali“ xalqaro tanlovini olib boruvchi [[Miss Universe Organization]] tashkiloti hamda „[[NBC]]“ telekanali ham aynan Donald Trampga qarashlidir.
Donald Tramp, shuningdek, oʻzining shaxsiy kiyim-kechak brendiga ham ega (erkaklar kiyimlari, soatlari, atir va b.). Tramp nomi bilan ataluvchi [[aroq]], [[kokteyl]], gazli suv ham ishlab chiqarilmoqda<ref>{{Citation |year= |title=GoTrump |url=http://www.gotrump.com/ |access-date=22-yanvar 2021-yil |archivedate=2-iyun 2020-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200602030935/http://www.gotrump.com/ }}</ref>. Donald Tramp [[Learning Annex]] maktabida ham dars beradi, bir soatli maʼruzasi uchun 1.5 million [[dollar]] ish haqi oladi<ref>{{veb manbasi |publisher  = NY Daily News |url  = http://www.nydailynews.com/archives/news/2005/10/23/2005-10-23_that_s_rich__the_donald_cash.html |title  = THATʼS RICH! THE DONALD CASH ADVICE COSTS 1.5M |accessdate  = 4-iyul 2008-yil |deadlink  = 404 |archiveurl  = https://web.archive.org/web/20081029065351/http://www.nydailynews.com/archives/news/2005/10/23/2005-10-23_that_s_rich__the_donald_cash.html |archivedate  = 29-oktyabr 2008-yil }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20081029065351/http://www.nydailynews.com/archives/news/2005/10/23/2005-10-23_that_s_rich__the_donald_cash.html |date=29-oktyabr 2008-yil }}</ref><ref name=Melby28July>{{yangiliklar manbasi|url=http://www.bloomberg.com/politics/articles/2015-07-28/here-s-our-tally-of-donald-trump-s-wealth|title=Hereʼs Our Tally of Donald Trumpʼs Wealth|work=Bloomberg|first1=Caleb|last1=Melby|first2=Richard|last2=Rubin|date=28-iyul 2015-yil|accessdate=17-avgust 2015-yil}}</ref>.
 
=== Golf maydonlari ===
2008-yilning iyunida Tramp [[Aberdin]] shahar kengashi majlisida qatnashadi. Unda Tramp 1 milliard [[funt sterling|£]] mablagʻ sarflab, shaharning shimoliy qismida [[golf]] klubi qurishni taklif etadi. Kengash Trampning bu taklifini maʼqullagan, ammo qurilishga huquqbonlar, geologlar va olimlar qarshi chiqadilar. Bunga sabab, golf maydoni arxeologik ahamiyatga ega yerlarga qurilishi moʻljallangan edi.<ref>{{yangiliklar manbasi |url=http://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-glasgow-west-27203208 |title=US property tycoon Donald Trump buys Turnberry resort |publisher=BBC News |date=29-aprel 2014-yil |accessdate=29-aprel 2014-yil}}</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/scotland/north_east/7444123.stm news.bbc.co.uk, Trump £1bn golf inquiry tees off]</ref><ref>{{Citation |year= |title=pressandjournal.co.uk, Tycoonʼs actions critical to outcome |url=http://www.pressandjournal.co.uk/Article.aspx/681276?UserKey=0 |access-date=31-oktyabr 2015-yil |archivedate=12-iyun 2008-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080612191832/http://www.pressandjournal.co.uk/Article.aspx/681276?UserKey=0 }}</ref>
 
=== Vitaminlari ===
2009-yili Tramp vitaminlar ishlab chiqaruvchi „Trump Network“ shirkatga asos soladi. Shirkat bir necha turdagi vitaminlar ishlab chiqaradi<ref>{{Citation |year= |title=The Trump Network: Discover the Difference Between Opportunity and Success |url=http://www.trumpnetwork.com/Products/QuikStik.aspx |access-date=31-oktyabr 2015-yil |archivedate=24-yanvar 2012-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120124121359/http://trumpnetwork.com/products/QuikStik.aspx }}</ref>.
 
== AQSh Prezidenti ==
=== Xorijiy davlatlarga tashriflar ===
Quyida Donald Trampning [[AQSh Prezidenti]] sifatida xorijiy davlatlarga qilgan rasmiy tashriflari keltirilgan.
{| class="wikitable sortable" style="margin:1em auto 1em auto;"
|-
!style="width: 13%;"|Davlat
!style="width: 12%;"|Shahar
!style="width: 15%;"|Sana
!style="width: 60%;"|Sabab
|-
| {{flagcountry|Saudi Arabia}}
| [[Ar-Riyod]]
| 20-22.05.2017
| [[:en:Riyadh Summit 2017|Riyod sammiti]]<ref name="first foreign trip">{{yangiliklar manbasi|last1=Baker|first1=Peter|title=Trump to Visit Saudi Arabia and Israel in First Foreign Trip|url=https://www.nytimes.com/2017/05/04/us/politics/trump-to-visit-saudi-arabia-and-israel-in-first-foreign-trip.html?_r=0|accessdate=4-may 2017-yil|work=[[The New York Times]]|date=4-may 2017-yil}}</ref><ref>{{yangiliklar manbasi|last1=Revesz|first1=Rachael|title=Donald Trump signs 7010 billion arms deal with nation he accused of masterminding 9/11|url=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/donald-trump-arms-deal-saudi-arabia-110-billion-911-terrorism-international-law-war-crimes-a7747076.html|accessdate=22-may 2017-yil|work=[[The Independent]]|date=21-may 2017-yil}}</ref><ref>{{yangiliklar manbasi |work=[[Palm Beach Post]] |url=http://www.mypalmbeachpost.com/news/national-govt--politics/the-latest-trump-announce-saudi-arms-deal/APElhuIpysbyV0YEAv5OeJ/ |title=The Latest: Trump to announce Saudi arms deal |date=20-may 2017-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20170520135430/http://www.mypalmbeachpost.com/news/national-govt--politics/the-latest-trump-announce-saudi-arms-deal/APElhuIpysbyV0YEAv5OeJ/ |archive-date=20-may 2017-yil |quote=The king placed the Collar of Abdulaziz Al Saud around Trump's neck at a ceremony at the Royal Court in Riyadh. |accessdate=26-mart 2018-yil |archivedate=20-may 2017-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170520135430/http://www.mypalmbeachpost.com/news/national-govt--politics/the-latest-trump-announce-saudi-arms-deal/APElhuIpysbyV0YEAv5OeJ/ }}</ref><ref>{{veb manbasi|last1=Talev|first1=Margaret|last2=Jacobs|first2=Jennifer|title=Less Talk Is More on Trump's First Day in Saudi Arabia|url=https://www.bloomberg.com/politics/articles/2017-05-21/postcard-from-riyadh-less-talk-is-more-on-trump-s-first-day|publisher=[[Bloomberg L.P.]]|accessdate=22-may 2017-yil|date=21-may 2017-yil}}</ref>
|-
| {{flagcountry|Israel}}
| [[Quddus]]
| 22-23.05.2017
| Prezident [[Reuven Rivlin]] va premyer [[Benjamin Netanyahu]] bilan uchrashuv<ref>{{veb manbasi|last1=Talev|first1=Margaret|url=http://edition.cnn.com/2017/05/22/politics/trump-israel-latest/index.html|title=President Trump in Israel: Live updates|publisher=CNN|accessdate=22-may 2017-yil|date=22-may 2017-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi|last=Bearak |first=Max |url=https://www.washingtonpost.com/news/worldviews/wp/2017/05/23/the-huge-contrast-between-obama-and-trumps-visits-to-israels-holocaust-memorial/ |title=The huge contrast between Obama’s and Trump’s visits to Israel’s Holocaust memorial |publisher=The Washington Post |date= |accessdate=23-iyun 2017-yil}}</ref>
|-
| {{flagcountry|Palestinian National Authority}}
| [[Baytullahm]]
| 23.05.2017
|Prezident [[Mahmud Abbos]] bilan uchrashuv<ref>{{veb manbasi|url=http://abcnews.go.com/International/president-trump-meet-abbas-bethlehem-visit-yad-vashem/story?id=47560699 |title=President Trump meets with Abbas in Bethlehem, says 'truly hopeful' for peace deal - ABC News |publisher=Abcnews.go.com |date=23-may 2017-yil |accessdate=23-iyun 2017-yil}}</ref>
|-
| {{flagcountry|Italy}}
| [[Rim]]
| 23-24.05.2017
| Prezident [[Sergio Mattarella]] va premyer [[Paolo Gentiloni]] bilan uchrashuv<ref>{{yangiliklar manbasi|url=http://www.ansa.it/sito/notizie/mondo/2017/05/23/la-prima-di-trump-a-roma-incontro-con-il-papa-sale-al-colle-poi-vede-gentiloni_9d54575b-f326-46bb-90b7-84234b950f9e.html|title=La prima di Trump a Roma, incontro con il Papa, sale al Colle, poi vede Gentiloni|work=Ansa|access-date=23-may 2017-yil}}</ref>
|-
| {{flagcountry|Vatican City}}
| [[Vatikan]]
| 24.05.2017
| [[Francis]] bilqn uchrashuv<ref name="first foreign trip"/><ref>{{yangiliklar manbasi|url=http://www.politico.com/story/2017/05/04/trump-to-visit-israel-the-vatican-and-saudi-arabia-on-first-foreign-trip-as-president-237976|title=Trump to visit the Vatican on first foreign trip as president|work=POLITICO|access-date=5-may 2017-yil}}</ref>
|-
| {{flagcountry|Belgium}}
| [[Bryussel]]
| 24-25.052017
| [[:en:2017 Brussels summit|NATO sammiti]]<ref>{{veb manbasi|last=Rucker |first=Philip |url=https://www.washingtonpost.com/politics/trump-told-in-brussels-that-west-should-focus-on-values-not-only-interests/2017/05/25/7aa1865c-40cd-11e7-9869-bac8b446820a_story.html |title=Trump chastises fellow NATO members, demands they meet payment obligations |publisher=The Washington Post |date= |accessdate=23-iyun 2017-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi |url=https://www.whitehouse.gov/the-press-office/2017/05/25/readout-president-donald-j-trumps-meetings-king-philippe-and-queen |title=Readout of President Donald J. Trump’s Meetings with the King Philippe and Queen Mathilde of Belgium and Prime Minister Charles Michel of Belgium |publisher=whitehouse.gov |date=25-may 2017-yil |accessdate=23-iyun 2017-yil |archivedate=23-iyun 2017-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170623201752/https://www.whitehouse.gov/the-press-office/2017/05/25/readout-president-donald-j-trumps-meetings-king-philippe-and-queen }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170623201752/https://www.whitehouse.gov/the-press-office/2017/05/25/readout-president-donald-j-trumps-meetings-king-philippe-and-queen |date=23-iyun 2017-yil }}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.reuters.com/article/us-usa-trump-handshake/trump-macron-engage-in-a-little-handshake-diplomacy-idUSKBN18L1OB|title=Trump, Macron engage in a little handshake diplomacy|date=25-may 2017-yil|publisher=|via=Reuters}}</ref>
|-
| {{flagcountry|Italy}}
| [[Taormina]]
| 25-27.05.2017
| [[:en:43rd G7 summit|Katta yettilik sammiti]]
|-
| {{flag|Poland}}
| [[Varshava]]
| 5-6.07.2017
| [[:en:Three Seas Initiative|Uch dengiz sammiti]]<ref>{{yangiliklar manbasi|url=http://abcnews.go.com/Politics/wireStory/latest-trump-poland-16-hour-stop-48458067|title=The Latest: Trump in Poland for 16-hour stop|date=5-iyul 2017-yil|publisher=ABC News|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170705231013/http://abcnews.go.com/Politics/wireStory/latest-trump-poland-16-hour-stop-48458067|archivedate=5-iyul 2017-yil|df=mdy-all}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.usatoday.com/videos/news/world/2017/07/06/raw-trump-meets-polish-president-duda-warsaw/103461834/|title=Raw: Trump meets Polish President Duda in Warsaw|website=USA TODAY}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=http://www.vindy.com/news/2017/jul/06/trump-croatian-leader-talk-energy-president-issues/?nw|title=Trump, Croatian leader talk energy; president issues warning to Putin|website=Vindy.com|accessdate=26-mart 2018-yil|archivedate=9-noyabr 2017-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171109023621/http://www.vindy.com/news/2017/jul/06/trump-croatian-leader-talk-energy-president-issues/?nw}} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20171109023621/http://www.vindy.com/news/2017/jul/06/trump-croatian-leader-talk-energy-president-issues/?nw |date=9-noyabr 2017-yil }}</ref><ref name=trumppoland>{{veb manbasi|url=https://www.nytimes.com/2017/07/06/world/europe/donald-trump-poland-speech.html|title=Trump, in Poland, Asks if West Has the ʻWill to Survive’|first1=Glenn|last1=Thrush|first2=Julie Hirschfeld|last2=Davis|date=6-iyul 2017-yil|publisher=|via=www.nytimes.com}}</ref><ref name=trumppoland />
|-
| {{flagcountry|Germany}}
| [[Gamburg]]
| 6-8.07.2017
| [[:en:2017 G20 Hamburg summit|Katta yigirmatalik sammiti]]<ref>{{yangiliklar manbasi|first=Andrew|last=Buncombe|title=Donald Trump 'behaving like a dictator by leaving underqualified socialite daughter to fill in for him at G20'|url=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-politics/ivanka-trump-donald-trump-latest-g20-meeting-outrage-hamburg-germany-anne-applebaum-nicholas-a7830816.html|accessdate=8-iyul 2017-yil|agency=[[The Independent]]|date=8-iyul 2017-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.nytimes.com/2017/07/06/world/europe/donald-trump-poland-g20-hamburg.html|title=Thousands Protest in Hamburg as Trump Meets With Merkel Before G-20|first=The New York|last=Times|date=6-iyul 2017-yil|publisher=|via=www.nytimes.com}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.theguardian.com/world/live/2017/jul/07/g20-summit-trump-and-putin-to-meet-as-world-leaders-gather-in-hamburg-live-coverage|title=G20: Putin denies US election interference in meeting with Trump, officials say – as it happened|first1=Tom McCarthy|last1=(now)|first2=Jon Henley|last2=(earlier)|first3=Philip|last3=Oltermann|first4=Richard|last4=Wolffe|first5=Shaun|last5=Walker|first6=Philip|last6=Oltermann|first7=Anushka|last7=Asthana|date=7-iyul 2017-yil|publisher=|via=www.theguardian.com}}</ref><ref name="theguardian.com">{{veb manbasi|url=https://www.theguardian.com/world/2017/jul/08/theresa-may-in-bid-to-boost-post-brexit-trade-with-g20-meetings|title=Trump expects trade deal with UK to be completed 'very, very quickly'|first=Anushka Asthana Political|last=editor|date=8-iyul 2017-yil|publisher=|via=www.theguardian.com}}</ref>
|-
| {{flagcountry|France}}
| [[Parij]]
|13-14.05.2017
|Bastiliya kunida qatnashish va [[Emmanuel Macron]] bilan uchrashuv<ref name=trumpfrance>{{veb manbasi|url=http://abcnews.go.com/International/wireStory/latest-trump-macron-meeting-paris-bastille-day-48606441|title=ABC News|first=ABC|last=News|website=ABC News|deadurl=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170725004207/http://abcnews.go.com/International/wireStory/latest-trump-macron-meeting-paris-bastille-day-48606441|archivedate=25-iyul 2017-yil|df=mdy-all}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.wsj.com/articles/for-trump-little-beats-a-military-parade-1500026510|title=Bastille Day Parade in Paris Enthralls President Trump|first1=Rebecca|last1=Ballhaus|first2=William|last2=Horobin|date=15-iyul 2017-yil|publisher=|via=www.wsj.com}}</ref>
|-
|{{flagcountry|Japan}}
|[[Tokyo]]
| 5-7.11.2017
| premyer [[Shinzō Abe]] va imperator [[Akihito]] bilan uchrashuv.
|-
| {{flagcountry|South Korea}}
| [[Seul]]
| 7-8.11.2017
| president [[Moon Jae-in]] bilan uchrashuv<ref>https://www.express.co.uk/news/world/876393/North-Korea-Kim-Jong-un-Donald-Trump-troops-pacific-victors-South-Korea-Camp-Humphreys</ref>
|-
| {{flagcountry|China}}
| [[Pekin]]
| 8-10.11.2017
| Prezident [[Xi Jinping]] va premyer [[Li Keqiang]] bilan uchrashuv<ref>https://www.theguardian.com/news/2017/nov/08/what-will-happen-on-donald-trumps-state-visit-to-china</ref>.
|-
| {{flagcountry|Vietnam}}
| [[Xanoy]]
| 10-12.11.2017
|[[:en:APEC Vietnam 2017|OTIHT sammiti]]<ref>{{Citation |year= |title=arxiv nusxasi |url=https://www.whitehouse.gov/blog/2017/11/03/president-trump-trip-to-asia |access-date=26-mart 2018-yil |archivedate=10-dekabr 2017-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171210201155/https://www.whitehouse.gov/blog/2017/11/03/president-trump-trip-to-asia }}</ref><ref>{{yangiliklar manbasi|last1=Pham|first1=My|title=Trump sends letter to Vietnam's president to promote ties|url=https://www.reuters.com/article/us-vietnam-usa-idUSKBN17337L|accessdate=13-aprel 2017-yil|agency=[[Reuters]]|date=1-aprel 2017-yil}}</ref>
|-
| {{flagcountry|Philippines}}
| [[Manila]],<br />[[Pasay]]
| 12-14.11.2017
|[[:en:2017 ASEAN Summits|ASEAN sammiti]]<ref>{{yangiliklar manbasi|last1=Lee-Brago|first1=Pia|last2=Katigbak|first2=Jose|title=Trump to skip East Asia Summit|url=http://www.philstar.com:8080/headlines/2017/10/26/1752605/trump-skip-east-asia-summit|accessdate=26-oktyabr 2017-yil|work=The Philippine Star|date=26-oktyabr 2017-yil|archivedate=26-oktyabr 2017-yil|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171026010706/http://www.philstar.com:8080/headlines/2017/10/26/1752605/trump-skip-east-asia-summit}}</ref>
|-
|{{flagcountry|Switzerland}}
|[[Davos]]
|25-26.01.2018
|[[Butunjahon iqtisodiy anjumani]]<ref>{{veb manbasi|title=Trump to attend elite annual gathering in Davos, Switzerland|url=https://www.politico.com/story/2018/01/09/trump-davos-2018-329037|website=Politico|accessdate=9-yanvar 2017-yil}}</ref>.
|-
|{{flag|Peru}}
|[[Lima]]
|13-14.04.2018
|[[:en:8th Summit of the Americas|Lotin Amerikasi sammiti]].
|}
 
== Shaxsiy hayoti ==
=== Oilasi ===
[[Fayl:Melania Trump 2011.jpg|thumb|right|200px|Melaniya Tramp]]
Donaldning ikki ukasi (Robert va David) va ikki singlisi (Meri va Elizabet) bor. Singlisi Mary — huquqshunos.
1977-yili Tramp 28 yashar Ivana Zelnichkovaga uylangan. Ularning uchta farzandi bor: [[Donald Trump-kichik|Donald Tramp-kichik]], Ivana va Erik. 1992-yili er-xotin ajrashib ketishgan. 1993-yili Tramp 29 yashar Marla Maplesga uylangan. Bu nikohdan Tiffany ismli qizi bor. 1999-yilda er-xotin ajrashishgan. Donald xotinlari haqida shunday degan:
{{quote|«Meni oʻylashimcha, Ivana va Marla meni birday sevgan, men esa, oʻz ishimni sevaman»}}
2004-yildan beri Donald sloveniyalik [[Melania Trump|Melaniya Tramp]] bilan nikohda. Ularning Barron ismli oʻgʻli bor<ref>{{veb manbasi|accessdate=22-may 2008-yil|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A40186-2005Jan26.html|title=Donald Trump, Settling Down|work=[[The Washington Post]]|date=27-yanvar 2005-yil|author=Brown, Tina|archiveurl=https://www.webcitation.org/665PrPpfv?url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A40186-2005Jan26.html|archivedate=2012-03-11}}</ref>.
2013-yilga kelib, Donald yettita nabirali boʻlgan: ulardan beshtasi kichik Donaldning bolalari (Kai Madison,<ref>{{veb manbasi|last=Dagostino |first=Mark |url= http://www.people.com/people/article/0,,20038764,00.html |title=Kai Madison |work=People |date=13-may 2007-yil |accessdate=21-aprel 2011-yil}}</ref> Donald Jon,<ref>{{veb manbasi|last=Dagostino |first=Mark |url=http://www.people.com/people/article/0,,20259930,00.html |title=Donald John Trump III |work=People |date=18-fevral 2009-yil |accessdate=21-aprel 2011-yil}}</ref> Tristan Milos,<ref>{{veb manbasi|url=http://celebritybabies.people.com/2011/10/03/donald-trump-jr-welcomes-son-tristan-milos/|title=Donald Trump, Jr. Welcomes Son Tristan Milos|accessdate=5-oktyabr 2011-yil|date=3-oktyabr 2011-yil|work=People|last=Michaud|first=Sarah|arxivsana=6-yanvar 2017-yil|arxivurl=https://web.archive.org/web/20170106215935/http://celebritybabies.people.com/2011/10/03/donald-trump-jr-welcomes-son-tristan-milos/}}</ref> Spenser Frederik va Chloe Sophia); ikkitasi Ivankaning (Arabella Rose va Josef Frederik<ref>[http://www.heraldsun.com.au/news/breaking-news/ivanka-trump-and-jared-kushner-welcome-baby-girl/story-e6frf7jx-1226096593010 Ivanka Trump and Jared Kushner welcome baby girl] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20140906210736/http://www.heraldsun.com.au/news/breaking-news/ivanka-trump-and-jared-kushner-welcome-baby-girl/story-e6frf7jx-1226096593010 |date=6-sentyabr 2014-yil }}, ''Herald Sun'', 17-iyul 2011-yil. Retrieved 17-iyul 2011-yil.</ref><ref>[http://www.washingtonpost.com/blogs/celebritology/post/ivanka-trump-reveals-baby-name-arabella-rose/2011/07/18/gIQACSx1LI_blog.html „Ivanka Trump tweets birth announcement of 1st child, a daughter born in NYC“], ''[[The Washington Post]]'', 17-iyul 2011-yil. Retrieved 17-iyul 2011-yil.</ref>) bolalaridir.
Donald [[nasroniylik]] dinining [[protestantlik]] oqimiga eʼtiqod qiladi. Bu haqida uning oʻzi shunday degan: „Fikrimcha din bu chiroyli narsa. Mening dinim — nasroniylik esa chiroyli din“<ref name=ChristianPost>{{veb manbasi|url=http://www.christiantoday.com/article/donald.trump.christianity.is.a.wonderful.religion/27821.htm |title=Donald Trump: Christianity is a 'wonderful religionʼ |last=Jones |first=Lawrence |date=12-aprel 2011-yil |work=[[The Christian Post]] |accessdate=13-aprel 2011-yil}}</ref><ref name= Politico41111>{{yangiliklar manbasi |url=http://www.politico.com/news/stories/0411/52942.html |title=Donald Trump Talks Religion: 'I Am a Christianʼ |last=Haberman |first=Maggie |date=11-aprel 2011-yil |work=Politico |accessdate=13-aprel 2011-yil}}</ref>.
 
== Oilaviy shajarasi ==
{{Trump oilasi shajarasi‎}}
 
=== Qiziqishlari ===
Donald [[golf]] oʻyiniga nihoyatda qiziqadi<ref name="Shoumatoff, Alex 2008 188–204">{{jurnal manbasi|title=The Thistle and the Bee|author= Shoumatoff, Alex|work=Vanity Fair|month=May | year=2008|pages= 188–204}}</ref>.
[[AQSh]]da va dunyoning boshqa mamlakatlarida uning shaxsiy golf klublari bor<ref>Brently Romine (16-iyun 2015-yil).[http://golfweek.com/news/2015/jun/16/donald-trump-us-president-2016-gop-golf-courses/ Donald Trump announces he will run for president in 2016] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160317081800/http://golfweek.com/news/2015/jun/16/donald-trump-us-president-2016-gop-golf-courses/ |date=2016-03-17 }}</ref>.
 
== Kitoblari ==
* „Kelishuv sanʼati“<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Kitoblari |url=http://www.f-kotler.narod.ru/donald_trump.htm |qaralgan sana=2015-10-31 |arxivsana=2015-09-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150924005241/http://www.f-kotler.narod.ru/donald_trump.htm }}</ref>
* „Choʻqqida omon qolish uchun“ ([[1990]])
* „Omon qolish sanʼati“ ([[1991]])
* „Qaytadan koʻtarilish sanʼati“ ([[1997]])
* „Bizga yarashgan Amerika“ ([[2000]])
* „Boy boʻlish uchun“ ([[2004]])
* „Yuqoriga yoʻl“ ([[2004]])
* „Muvaffaqiyat haqida nimalarni bilish kerak“ ([[2004]])
* „Golf oʻyini haqida“ ([[2005]])
* „Biz boy boʻlishingizni istaymiz“ ([[2006]])
* „Qotib qolma!“ ([[2007]])
* „Uy-joy haqidagi eng yaxshi maslahatlarim“ ([[2007]])
* „Muvaffaqiyat formulasi“ ([[2007]])
* „Trump hech qachon taslim boʻlmaydi“ ([[2008]])
* „Midas sovgʻasi“<ref name="Shoumatoff, Alex 2008 188–204"/> ([[2012]])
 
== Filmografiyasi ==
 
{| class="wikitable plainrowheaders sortable"
|-
!scope="col"| Nomi
!scope="col"| Yil
!scope="col" style="width: 15em;" class="unsortable" | Eslatmalar
!scope="col" style="width: 15em;"| Rol
|-
!scope=row| ''[[The Jeffersons]]''<ref name="Atlantic">LaFrance, Adrienne. [http://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2015/12/three-decades-of-donald-trump-film-and-tv-cameos/421257/ „Three Decades of Donald Trump Film and TV Cameos“], ''[[The Atlantic]]'' (21-dekabr 2015-yil).</ref>
| 1985
| Episode titled „You’ll Never Get Rich“
| rowspan="6" |Himself
|-
!scope=row| ''[[Those Dear Departed|Ghosts Canʼt Do It]]''<ref name=Atlantic />
| 1989
| Movie
|-
!scope=row| ''[[On Our Own (qoʻshiq)|On Our Own]]'' by [[Bobby Brown]]<ref>{{veb manbasi |url=http://www.tor.com/2012/06/27/bobby-browns-music-video-for-ghostbusters-2-is-a-bizarre-moment-in-time/ |title=Bobby Brown's Music Video for Ghostbusters 2 is a Bizarre Moment in Time |publisher=Tor.com |date=27-iyun 2012-yil}}</ref>
| 1989
| Music Video
|-
!scope=row| ''[[Uyda yolgʻiz 2]]''<ref name=Atlantic />
| 1992
|Movie
|-
!scope=row| ''[[The Fresh Prince of Bel-Air]]''<ref name=Atlantic />
| 1994
| Episode titled „For Sale by Owner“
|-
!scope=row| ''[[Across the Sea of Time]]''<ref name=Atlantic />
| 1995
| Movie
|-
!scope=row| ''[[The Little Rascals (1994 film)|The Little Rascals]]''<ref name=Atlantic />
| 1995
|Movie
| Waldoʻs Dad (an oil tycoon)
|-
!scope=row| ''[[The Nanny (teleserial)|The Nanny]]''<ref name=Atlantic />
| 1996
| Episode titled „The Rosie Show“
| rowspan="13" | Himself
|-
!scope=row| ''[[Eddie (film)|Eddie]]''<ref name=Atlantic />
| 1996
| Movie
|-
!scope=row| ''[[The Associate]]''<ref name=Atlantic />
| 1996
| Movie
|-
!scope=row| ''[[Suddenly Susan]]''<ref name=Jang />
| 1997
| Episode titled „I’ll See That and Raise You Susan“
|-
!scope=row| ''[[The Drew Carey Show]]''<ref name=Jang>Jang, Meena and Stone, Natalie. [http://www.hollywoodreporter.com/lists/donald-trump-18-memorable-cameos-873520/item/mcdonalds-donald-trump-cameos-873660 „Donald Trump: 18 Memorable Cameos, From 'Home Alone 2' to 'Sex and the City'“], ''[[The Hollywood Reporter]]'' (10-mart 2016-yil).</ref>
| 1997
| Episode titled „New York and Queens“
|-
!scope=row| ''[[Night Man]]''<ref>{{yangiliklar manbasi |last1=Russell |first1=Jason |title=Donald Trump's tremendous acting career in 13 clips |url=http://www.washingtonexaminer.com/donald-trumps-tremendous-acting-career-in-14-clips/article/2573515 |accessdate=8-iyun 2016-yil |work=Washington Examiner |date=7-oktyabr 2015-yil}}</ref>
| 1997
| Episode titled „Face to Face“
|-
!scope=row| ''[[Spin City]]''<ref name=Atlantic />
| 1998
| Episode titled „The Paul Lassiter Story“
|-
!scope=row| ''[[Celebrity (film)|Celebrity]]''<ref name=Atlantic />
| 1998
|Movie
|-
!scope=row| ''[[Sex and the City]]''<ref name=Atlantic />
| 1999
| Episode titled „The Man, the Myth, the Viagra“
|-
!scope=row| ''[[Zoolander]]''<ref name=Atlantic />
| 2001
|Movie
|-
!scope=row| ''[[The Job (2001 TV series)|The Job]]''<ref name=Jang />
| 2001
|Episode titled „Elizabeth“
|-
!scope=row| ''[[Two Weeks Notice]]''<ref name=Jang />
| 2002
|Movie
|-
!scope=row| ''[[Days of Our Lives]]''<ref>{{veb manbasi |last1=Mahan |first1=Colin |title=Trump will live the Days of our Lives |url=http://www.tv.com/news/trump-will-live-the-days-of-our-lives-641/ |publisher=TV.com |accessdate=10-iyun 2016-yil |date=16-sentyabr 2005-yil |archivedate=26-avgust 2016-yil |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160826114810/http://www.tv.com/news/trump-will-live-the-days-of-our-lives-641/ }} {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160826114810/http://www.tv.com/news/trump-will-live-the-days-of-our-lives-641/ |date=26-avgust 2016-yil }}</ref>
| 2005
|Guest star on daytime television soap opera.
|-
!scope=row| ''[[58th Primetime Emmy Awards]]''<ref>{{veb manbasi |last1=Fox |first1=Emily |title=Donald Trump's Missed Calling: Broadway |url=http://www.vanityfair.com/news/2016/03/donald-trump-broadway |website=The Hive |accessdate=8-iyun 2016-yil}}</ref>
| 2006
| [[minimusical]]
|[[Oliver Wendell Douglas]]
|-
!scope=row| ''[[Wall Street: Money Never Sleeps]]''<ref>{{yangiliklar manbasi |last1=Garvey |first1=Marianne |last2=Niemietz |first2=Brian |last3=Coleman |first3=Oli Coleman |last4=Maresca |first4=Rachel |title=Donald Trump in 'Wall Street' sequel: Don't touch my hair! |url=http://www.nydailynews.com/entertainment/gossip/confidential/donald-trump-wall-street-sequel-don-touch-hair-article-1.2350777 |accessdate=10-iyun 2016-yil |work=Daily News |location=New York |date=7-sentyabr 2015-yil}}</ref>
| 2010
| Trump’s scene in this movie was cut from the final version but is available on the DVD.
| Himself
|-
!scope=row| ''[[Saturday Night Live]]''<ref>{{yangiliklar manbasi |last1=Kreps |first1=Daniel |title=Watch Donald Trump Dance to Drake's 'Hotline Bling' in 'SNL' Spoof |url=http://www.rollingstone.com/tv/news/watch-donald-trump-dance-to-drakes-hotline-bling-in-snl-spoof-20151108 |website=Rolling Stone |accessdate=8-iyun 2016-yil |date=8-noyabr 2015-yil |access-date=28-noyabr 2016-yil |archive-date=9-noyabr 2015-yil |archive-url=https://web.archive.org/web/20151109153311/http://www.rollingstone.com/tv/news/watch-donald-trump-dance-to-drakes-hotline-bling-in-snl-spoof-20151108 |url-status=dead }}</ref>
| 2015
| Trump hosted the 7-noyabr 2015-yil episode of SNL
| Himself / Tax Guy (In [[Hotline Bling]] skit)
|}
 
== Manbalar ==
=== Izohlar ===
<references group="lower-alpha"/>
=== Manbalar ===
{{manbalar|2}}
 
== Havolalar ==
{{vikiiqtibos|Donald Trump}}
* [http://www.f-kotler.narod.ru/donald_trump.htm Kitoblari] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150924005241/http://www.f-kotler.narod.ru/donald_trump.htm |date=2015-09-24 }}
* [http://don-trump.ru/ Ruscha sayti] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20150221122733/http://don-trump.ru/ |date=21-fevral 2015-yil }}
* [http://www.trumpuniversity.com/blog/index.cfm The Trump Blog]
* [http://www.trump.com/ The Trump Organization]
* [http://donald-trump.ru/ Donald Trump] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20161016194635/http://donald-trump.ru/ |date=2016-10-16 }}
* [http://www.trumpcasinos.com/ Trump Entertainment Resorts] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170301072709/http://www.trumpcasinos.com/ |date=1-mart 2017-yil }}
* [http://www.businessweek.com/magazine/content/07_04/b4018061.htm Itʼs All Donald All The Time]
* [http://www.observer.com/2007/trump-change-nope-nothing-affects-me Interviewer asks Trump about his Wikipedia Entry] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20110114035038/http://www.observer.com/2007/trump-change-nope-nothing-affects-me |date=14-yanvar 2011-yil }}, The New York Observer
* [http://www.nytimes.com/2005/10/23/business/yourmoney/23trump.html?ex=1166850000&en=f4383ed48161af64&ei=5070 Whatʼs He Really Worth?], [[The New York Times]]
* [http://www.nbc.com/nbc/The_Apprentice/bios/Donald_J._Trump.html NBC Biography]
* [http://www.forbes.com/lists/2010/10/billionaires-2010_Donald-Trump_U5WX.html #488 Donald Trump]
* [http://nevsedoma.com.ua/index.php?newsid=123245 Airplane Donald Trump / Donald Trump samolyoti]
 
{{Bu yaxshi maqola}}
{{navboxes|title=Donald Trumpga aloqador mavzular|list={{Donald Trump kabineti}}{{AQShPrezidentlari}}{{AQSh Prezidentligiga nomzodlar, 2016}}{{Yil kishisi (Time), 2001-2025}}{{G8 davlat rahbarlari}}{{G20 davlat rahbarlari}}{{OTIHT davlat boshliqlari}}}}
{{Portal bar|Biografiya|AQSh|Siyosat}}
{{Tashqi havolalar}}
{{DEFAULTSORT:Trump, Donald}}
[[Turkum:AQSh tadbirkorlari]]
[[Turkum:AQSh milliarderlari]]
[[Turkum:AQSh prezidentligiga nomzodlar (2016)]]
[[Turkum:AQSh prezidentlari]]
[[Turkum:Amerikalik erkak aktyorlar]]
[[Turkum:Yashayotgan insonlar]]
[[Turkum:Amerikalik siyosatchilar]]
[[Turkum:Alifbo boʻyicha siyosatchilar]]

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Donald Trump

Rasmiy portret
 45- va 47-AQSh Prezidenti
 
Mansab davri
2025-yil 20-yanvardan – hozirgacha
Vitse-prezident James David Vance
Oʻtmishdoshi Joe Biden
Mansab davri
2017-yil 20-yanvardan – 2021-yil 20-yanvargacha
Vitse-prezident Mike Pence
Oʻtmishdoshi Barack Obama
Vorisi Joe Biden
Shaxsiy maʼlumotlari
Tavalludi
Donald John Trump

1946-yil 14-iyun (1946-06-14) (80 yosh)
Kuins, Nyu York, AQSh
Fuqaroligi AQSH bayrogʻi AQSH
Siyosiy partiyasi Respublikachilar (1987-1999, 2009-2011, 2012-hozirgacha)
Boshqa siyosiy
birlashmalari
  • Islohot (1999—2001)
  • Demokratlar (2001—2009)
  • Mustaqil (2011—2012)
Turmush oʻrtogʻi
Bolalari
Ota-onasi
Istiqomat joy(lar)i Mar-a-Lago
Taʼlim Pennsylvania universiteti (bakalavr)
Kasbi
  • Siyosatchi
  • ishbilarmon
Mukofotlari Ellis orolining faxriy medali Qirol Abdulaziz ordeni
Imzosi
Vebsayti

Donald John Trump (talaffuzi: Donald Jon Tramp, 도널드 트럼프, 1946-yil 14-iyunda tugʻilgan) — amerikalik siyosatchi, teleboshlovchi, aktyor va tadbirkor. Respublikachilar partiyasi aʼzosi, Qoʻshma Shtatlarning 47-prezidenti. 2017-yildan 2021-yilgacha 45-prezident boʻlgan.

Nyu-York shahrida tugʻilgan Trump 1968-yilda Pensilvaniya universitetini iqtisodiyot yoʻnalishi boʻyicha bakalavr darajasi bilan tamomlagan. 1971-yilda oilasining koʻchmas mulk biznesiga rahbarlik qila boshladi, uni „The Trump Organization?!“ deb qayta nomladi hamda osmonoʻpar binolar, mehmonxonalar, kazinolar, golf maydonchalarini sotib olish va qurishga kirishdi. 1990-yildan 2000-yilgacha oltita biznesining bankrotligini boshdan kechirdi, keyinchalik yangi loyihalarni yoʻlga qoʻydi. 2004-yildan 2015-yilgacha „The Apprentice[en]“ nomli realiti-shouni olib bordi. Siyosatda chetdan kelgan shaxs sifatida tanilgan Trump 2016-yilgi prezidentlik saylovlarida Demokratik partiya nomzodi Hillary Clinton ustidan gʻalaba qozondi.

Trump prezidentligining birinchi muddatida[en] oltita musulmon mamlakati fuqarolariga nisbatan sayohat taqiqini joriy etdi[ru], AQSH-Meksika chegarasidagi devorni kengaytirdi va oilalarni ajratish siyosatini[en] amalga oshirdi. Atrof-muhit va biznes sohasidagi qonun-qoidalarni bekor qildi, 2017-yilda Soliqlarni kamaytirish va ish oʻrinlari yaratish toʻgʻrisidagi qonunni[ru] imzoladi hamda Oliy sudga uch nafar sudyani tayinladi[en]. Tashqi siyosatda Trump AQShni iqlim, savdo va Eronning yadroviy dasturi boʻyicha kelishuvlardan chiqardi, Xitoy bilan savdo urushini boshladi[en]. Shimoliy Koreya rahbari Kim Chen In bilan yadroviy qurolsizlanish boʻyicha kelishuvga erisholmadi. COVID-19 pandemiyasi davrida sogʻliqni saqlash mutaxassislariga zid fikrlar bildirdi va CARES qonuniga[en] asosan iqtisodiy ragʻbatlantirish choralarini imzoladi. Trump 2019-yilda hokimiyat vakolatlarini suiisteʼmol qilgani va Kongress faoliyatiga toʻsqinlik qilgani uchun, 2021-yilda esa qoʻzgʻolonga undagani uchun impichmentga uchradi. Senat uni ikkala holatda ham oqladi. Birinchi muddati tugagach, olimlar va tarixchilar uni Amerika tarixidagi eng yomon prezidentlardan biri sifatida baholadilar.

Trump — „Trumpizm[en]“ iborasi timsoli. Uning koʻplab sharhlari va harakatlari irqiy ayirmachilik deb taʼriflangan. Trump yolgʻon va chalgʻituvchi bayonotlari bilan Amerika siyosatida misli koʻrilmagan darajada fitna nazariyalarini targʻib qilgan. 2020-yilgi prezidentlik saylovlarida Joe Bidenga yutqazgach, Trump saylov natijasini bekor qilishga urinib ko‘rdi[en] va bu 2021-yil 6-yanvar kuni Kapitoliyga hujum[en] bilan yakunlandi. 2023-yilda Trump Jean Carrollga nisbatan jinsiy zo‘ravonlik[en], tuhmat hamda firibgarlik[en] ayblovlari bilan javobgarlikka tortildi. 2024-yilda biznes qaydlarini soxtalashtirishda[en] aybdor deb topildi va shuning bilan, birinchi bor sudlangan AQSh prezidentiga aylandi. 2024-yilgi prezidentlik saylovlari kampaniyasida Trump suiqasddan omon qoldi, buning ortidan reytingi oshib, yagona raqibi Kamala Harrisni saylovda magʻlub etdi.

Trump prezidentligining ikkinchi muddatini[en] 2025-yil 6-yanvar kuni bir yarim mingga yaqin tartibbuzarni afv etish va federal ishchi kuchini ommaviy ravishda ishdan boʻshatish[en] tashabbusi bilan boshladi. Trump farmoyishlarining qonuniyligi koʻplab daʼvolarni keltirib chiqardi.

Bolalik va yoshlik yillari

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Donald John Trump 1946-yil 14-iyunda Nyu-Yorkning Queens tumanidagi Yamayka kasalxonasida tugʻilgan[1][2]. Nemis millatiga mandub Fred Trump va shotland millatiga mansub Mary Ann McLeodning toʻrtinchi farzandi[3][4]. Opalari Maryanna va Elizabeth, akasi Fred va ukasi Robert bilan Queensning Jamaica Estates mahallasidagi qasrda oʻsgan[5][6]. Fred Trump har bir farzandiga yiliga 20 ming dollardan sarflagan, bu 2024-yilgi hisobda 265 ming dollarga teng[7][8]. Zamonaviy standartlarga koʻra[9][10], Trump sakkiz yoshida millioner boʻlgan[a][12][13][14].

Trump yettinchi sinfgacha Kew-Forest xususiy maktabida[en] oʻqigan. U tarbiyasi qiyin bola boʻlgan va otasining biznesiga erta qiziqish bildirgan. Otasi oʻrta maktabni tugatishi uchun Nyu-York harbiy akademiyasi qoshidagi xususiy maktab-internatiga yozdirdi[15]. Trump shou-biznesda karyera qilishni oʻyladi, lekin buning oʻrniga 1964-yilda Fordham universitetiga oʻqishga kirdi[16]. Ikki yil oʻtgach, Pensilvaniya universitetining Uorton maktabiga oʻtdi va 1968-yil may oyida iqtisodiyot boʻyicha bakalavr darajasini oldi[17].

Vyetnam urushi paytida tovonida jiddiy nuqsoni borligi sababli chaqiruvdan ozod qilingan[3].

Biznesdagi faoliyati

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Koʻchmas mulk

[tahrir | manbasini tahrirlash]
A black-and-white photograph of Trump as a teenager, smiling, wearing a dark pseudo-military uniform with three ribbons and a white shoulder strap
Nyu-York harbiy akademiyasi tinglovchisi Donald Trump, 1964-yil

1968-yildan boshlab Trump otasining „Trump Management“ koʻchmas mulk kompaniyasida ishlagan[18]. Nyu-Yorkning chekka tumanlarida irqiy jihatdan ajratilgan oʻrta sinfga tegishli ijara uylariga egalik qilgan[19]. 1971-yilda otasi uni kompaniya prezidenti etib tayinladi va u The Trump Organization shirkatidan brend sifatida foydalana boshladi. Roy Cohn Trumpning 19701980-yillarda 13 yil davomida tuzatuvchisi, advokati va murabbiyi boʻlgan. 1973-yilda Cohn Trumpga AQSH hukumatiga 100 million dollar (2024-yilgi hisobda 708 million dollarga teng) evaziga Trumpning mulklarida irqiy kamsitish amaliyoti borligi haqidagi ayblovlarga qarshi chiqishga yordam berdi. Trumpning qarshi daʼvolari rad etildi va hukumatning ishi Trumplar segregatsiyadan chiqishga rozilik toʻgʻrisidagi farmonni imzolashi bilan hal qilindi[20]. Oʻttiz yoshga toʻlmasdan turib, oqibati va bahosi qanday boʻlishidan qatʼi nazar, sudlashuvga moyilligini koʻrsatdi; hatto yutqazganida ham, ishni gʻalaba deb taʼrifladi. Cohn Trump loyihalariga yordam berib, noqonuniy amaliyotlarini nazorat qiladigan vakil edi[21][22][23]. 1991-yildan 2009-yilgacha oʻzining oltita biznesi: Manhattandagi Plaza mehmonxonasi, Nyu-Jersi shtatining Atlantik-Siti shahridagi kazinolar va Trump Hotels & Casino Resorts kompaniyasini bankrotlikdan himoya qilish uchun bankrotlik kodeksining 11-bobiga[ru] koʻra, yordam soʻrab ariza topshirdi[24][25].

1992-yilda Maryanne, Elizabeth, Robert Trumplar, ularning amakivachchasi John W. Walter, har biri 20 foizlik ulush bilan All County Building Supply & Maintenance Corp. shirkatini tashkil etishdi[26]. Kompaniya ofislarga ega emas edi va Trumpning ijara boʻlinmalari uchun taʼminotchilarga pul toʻlash uchun soxta kompaniya boʻlgan. Keyin esa bu xizmatlar va taʼminotlarni Trump Management kompaniyasiga 20-50 foiz va undan yuqori ustamalar bilan toʻlagan. Mulk egalari ustamalardan tushgan daromadni baham koʻrishdi. Koʻtarilgan xarajatlar uning ijara haqini oshirish uchun ishlatilgan[27][28].

Tramp da oʻzining bekor qilingan Manxettenni rivojlantirish loyihalaridan birining modeli bilan. 1985-yil[29]

Trump 1978-yilda oʻz oilasining Manhattandagi birinchi korxonasini ishga tushirishi bilan jamoatchilik eʼtiborini tortdi: Grand Central terminaliga qoʻshni boʻlgan tashlandiq Commodore mehmonxonasini taʼmirladi[30]. Moliyalashtirish otasi tomonidan unga 400 million dollarlik shahar mulki soligʻini kamaytirish orqali amalga oshirildi. Hyatt shirkati bilan birgalikda 70 million dollarlik bank qurilish kreditini kafolatladi[31][32]. Mehmonxona 1980-yilda Grand Hyatt mehmonxonasi sifatida qayta ochildi va oʻsha yili Midtown Manhattandagi Trump Tower osmonoʻpar majmuasini boshqarish huquqini oldi[33].

1995-yilda Trump 3 milliard dollardan ortiq bank kreditlarini toʻlay olmadi va kreditorlar Plaza mehmonxonasini hamda boshqa koʻpgina mulklarini musodara qilishdi, biroq Trump shaxsiy bankrotlikdan qochishga imkon topdi[34][35].

1996-yilda Trump Wall Street koʻchasi, 40-uyda joylashgan, nomi keyinchalik „Trump Building“ deb oʻzgartirilgan, asosan boʻsh turgan 71 qavatli binoni sotib oldi va taʼmirladi[36]. 1990-yillarning boshlarida Gudzon daryosi boʻyida, Lincoln maydonidagi 70 akr (28 gektar) maydonni taʼmirlash huquqini oldi. Boshqa loyihalardan qarzdorlikni yopgach, 1994-yilda loyihadagi ulushining katta qismini osiyolik investorlarga sotdi — ular esa loyihaning yakunlanishini moliyalashtirishgan[37]. Trumpning soʻnggi yirik qurilish loyihasi 2008-yilda Chikagoda ochilgan 92 qavatli „Trump International Hotel and Tower“ mehmonxonasi boʻlgan. 2024-yilda „The New York Times“ va „ProPublica“ gazetalari qurilish xarajatlarining oshib ketishi va turar-joy binolarining past savdosi tufayli yuzaga kelgan zararlarni ikki baravar hisobdan chiqarilgan yoki chiqarilmaganligi tekshirilayotganini xabar qilishdi. Trump 2008-yilgi soliq deklaratsiyasida bu binolarni qiymatsiz deb eʼlon qilgan edi[38].

Atlantic City kazinolari

[tahrir | manbasini tahrirlash]

1984-yilda Tramp Holiday Corporation kompaniyasining moliyalashtirish va boshqaruv yordami bilan Harrah’s mehmonxonasini ochdi[39][40]. 1985-yilda ochilmagan „Atlantic City Hilton“ mehmonxonasini sotib oldi va uni Trump’s Castle deb oʻzgartirdi[41][42]. Trump 1988-yilda Atlantic Citydagi uchinchi joy — „Trump Taj Mahal“ni sotib oldi. Bino 675 million dollarlik obligatsiyalar bilan moliyalashtirildi va 1,1 milliard dollarga qurib bitkazildi, 1990-yil aprel oyida ochildi[43]. 1991-yilda 11-bob boʻyicha bankrotlikdan himoya qilish uchun ariza berdi. Qayta qurish shartnomasi qoidalariga koʻra, u dastlabki ulushining yarmidan voz kechdi va kelajakdagi faoliyatini kafolatladi[44]. 900 million dollarlik qarzini kamaytirish uchun u Trump Shuttle aviakompaniyasini sotdi. Tarkibiga kazinolariga ijaraga berilgan va dokda saqlangan megayaxtasi, Trump Princess va boshqa bizneslari ham kirar edi[45]. 1995-yilda Trump Plaza egalik huquqini olgan Trump Hotels & Casino Resorts (THCR) ga asos soldi[46]. THCR 1996-yilda Taj Mahal va Trump Castle binosini sotib oldi va bankrot boʻldi, natijada 10 foiz egalik huquqi unga qoldi. 2009-yilgacha rais boʻlib qoldi[47].

Golf klublari

[tahrir | manbasini tahrirlash]

1985-yilda Trump Florida shtatining Palm-Bich shahridagi Mar-a-Lago mulkini sotib oldi[48]. 1995-yilda mulkni boshlangʻich toʻlov va yillik badal bilan xususiy klubga aylantirdi. Mulkning bir qanotidan xususiy turar joy sifatida foydalanishda davom etd[49]. 2019-yilda klubni oʻzining asosiy qarorgohi deb eʼlon qildi[50]. U 1999-yilda golf maydonchalarini qurish va sotib olishni boshladi. 2016-yilga kelib 17 ta golf maydoniga egalik qildi[51].

Trump nomining litsenziyalanishi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Trump Organization Donald Trump nomini oziq-ovqat, kiyim-kechak, oʻquv kurslari va uy jihozlari kabi isteʼmol tovarlari va xizmatlari uchun litsenziyalagan[52]. 50 dan ortiq litsenziyalash yoki boshqaruv bitimlari Trump nomi bilan bogʻliq boʻlib, uning kompaniyalari uchun kamida 59 million dollar daromad keltirgan[53]. 2018-yilga kelib, faqat ikkita isteʼmol tovarlari kompaniyasi uning nomini litsenziyalashda davom etdi. 2000-yillarda Trump oʻz nomini butun dunyo boʻylab turar-joy binolarini qurish uchun litsenziyalagan, ulardan 40 tasi hech qachon qurilmagan[52].

Boshqa loyihalari

[tahrir | manbasini tahrirlash]

1970-yilda Trump otasining boyligidan 70,000 dollar sarmoyani Brodveyda suratga olinayotgan komediya prodyuseri sifatida kiritib, pullarini yoʻqotdgan[54]. 1983-yilda New York Mets va Cleveland Indians beysbol jamoalari uchun past narxda takliflar bergan. AQSh Futbol Ligasi tarkibidagi New Jersey Generals jamoasini sotib olgan[55]. 1985-yilgi mavsumdan soʻng jamoa faoliyatini toʻxtatdi[56]. 1989 va 1990-yillarda u oʻz nomi bilan Tour de Trump velosiped poygasini tashkillashtirdi. Bu Yevropa poygalari, masalan, Tour de France yoki Giro d'Italia kabi nufuzli mmusobaqalarning Amerika ekvivalentini yaratishga urinish edi[57].

1986-yildan 1988-yilgacha turli kompaniyalardan katta aksiyalar sotib olib, oʻz ulushlarini foyda uchun sotgan[58]. The New York Times dastlab uning bunday aksiyalar savdosidan millionlab dollar daromad qilganini, ammo „investorlar uning sotib olish haqidagi gaplarini jiddiy qabul qilmay qoʻyganidan soʻng, bu daromadlarning hammasini yoʻqotganini“ aniqladi[59].

1988-yilda Trump Eastern Air Lines Shuttle shirkatini sotib olib, 22 bankdan iborat sindikatdan 380 million dollar (2025-yilgi hisobda 1,03 milliard dollarga teng) kredit oldi. U aviakompaniyani Trump Shuttle deb nomladi[60]. 1991-yilda kredit qarzlarini toʻlamadi va mulkka egalik huquqi banklarga oʻtdi[61]. 1996-yilda Miss Universe tanlovlarini, jumladan Miss USA va Miss Teen USA tanlovlarini sotib oldi[62]. CBS bilan jadval boʻyicha kelishmovchiliklar sababli, u 2002-yilda ikkala tanlovni NBCga olib chiqqan[63]. 2007-yilda Miss Universe prodyuseri sifatidagi faoliyati uchun Gollivud Shon-sharaf xiyobonidagi yulduzga ismi yozilgan[64]. NBC va Univision 2015-yil iyun oyida uning Meksikalik muhojirlar haqidagi izohlariga javoban tanlovlarni toʻxtatgan[65].

Jahon iqtisodiy inqirozi (2008–2012)

[tahrir | manbasini tahrirlash]

2008-yilda boshlangan jahon iqtisodiy inqirozi Chikagodagi majmua sotuvga chiqarilgan paytga toʻgʻri keldi va Tramp Deutsche Bank ssudasini yopa olmadi[66]. Tramp sudga ariza berib, arizasida „iqtisodiy inqiroz — bu kutilmagan hol, bu haqida kelishuvda ham qayd etilgan“ deya taʼkidlagan[66]. Deutsche Bank vakillari esa, „Tramp muddati oʻtib ketgan qarz haqida xabardor, undan tashqari, ikki marta bankrotlik tufayli bankdan yordam olgan“ deganlar[66]. 2009-yil 17-fevralda Trump Entertainment Resorts rahbariyat kengashi bankrotlik haqida qaror chiqardi va Donaldni kengash raisligidan chiqarib yubordi[67].

Shaxsiy binolari

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Las-Vegas mehmonxonasi

2011-yilda „Forbes“ jurnali Donald Tramp boyligini 2.9 milliard dollarga baholadi, ammo 2015-yildagi matbuot anjumanlaridan birida u boyligining 10 milliard dollardan ham ortiq ekanini aytgan[68].

Qurilishi tugatilgan uy-joylari

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Tramp xalqaro mehmonxonasi va minorasi (Nyu-York)
  • „Trump Park Avenue“ — $142 million
  • Golf maydonlari — $127 million
  • * AQSh hududidagi 6 ta golf klubi
  • * 2006-yilda Shotlandiyaning Aberdin shahrida katta yer maydonini sotib oldi, bu yerda Birlashgan Qirollik golf chempionati uchun maydon boʻlishi moʻljallangan. Undan tashqari, bu yerda golf akademiyasi va besh yulduzli mehmonxona qurilishi kutilmoqda[69].
  • * Karib dengizidagi Kanuan orolida golf maydoni va koʻngilochar majmua qurilishi.
  • „Palm Beach“dagi bino: 4000 m² maydonga ega uy. Tramp bu uyni 40 million dollarga sotib olib, qayta taʼmirlab, 2008-yilda 100 million dollarga sotgan. Bu uy AQShda sotilgan eng qimmat uy boʻldi.
  • „Maralago“ klubi

Litsenziyalangan binolari

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Koʻpchilik qurilish kompaniyalari Donald Trampdan ular qurayotgan binoni reklama qilib berishni soʻraydilar. Shu sababdan, Tramp nomi yozilgan binolarning aksariyati uning oʻziga qarashli emas. „Forbes“ bergan maʼlumotga koʻra, qurilishi kutilayotgan yana 33 ta loyiha bor, ularning ichiga 7 ta mehmonxona ham kiradi.

Torontodagi minora qurilishi
  • * Tramp xalqaro mehmonxonasi va minorasi (Dubay), BAA
  • * Tramp xalqaro mehmonxonasi va minorasi (Panama): 70 qavatli minora[68][71].

Donald Tramp seriallar, komediyalar, multfilmlarning dublyajlarida ovoz bergan, bir qancha rollarni ijro etgan, telekoʻrsatuvlarda qatnashgan[72]. Ikki marta Emmy mukofoti sohibi boʻlgan. 2003-yili Tramp NBC telekanalidagi „Nomzod“ deb nomlangan teleshouning ijrochi produseri va boshlovchisi boʻldi. Bu shouning mazmuni shunday: qatnashchilar Tramp kompaniyalarining biriga ishga kirish uchun kurash olib boradilar, magʻlub boʻlganlar oʻyindan chiqariladi va Tramp ularga „Siz boʻshatildingiz!“ (inglizcha: Youʼre fired!) deydi. Bu soʻzlar juda mashhur boʻlib ketadi. 2004-yili Tramp ushbu iborani savdo belgisiga aylantirgan. 2007-yili Donald Tramp ismi Hollywooddagi „Yulduzlar yoʻlkasi“ga yozildi. Shu yili Tramp AQSH Prezidenti Bushni Iroqda urush olib borayotganligi uchun keskin qoraladi.

”Iroqdagi urushda koʻp qon toʻkilishini istaganlardan hech biri AQSh Prezidenti saylovida gʻalaba qilolmaydi”

 — degan u.

Shuningdek, u Hillary Clinton yoki Rudolph Giuliani AQSh prezidentligiga nomzod boʻladigan taqdirda, ikkisini ham qoʻllashi mumkinligini aytgan. Tramp aktrisa Angelina Jolieni „birinchi raqamli goʻzal aktrisa“ sifatida tan olmagan[73].

AQSh Prezidentligiga nomzod sifatida

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Prezidentlik saylovoldi kampaniyasida, 2015-yil 3-sentyabr

2015-yili Tramp AQSh Respublikachilar partiyasidan mamlakat prezidentligiga nomzod boʻlishini eʼlon qildi[74]. Saylovoldi kampaniyasida Tramp AQSH Prezidenti etib saylangan taqdirida, Rossiya Prezidenti Vladimir Putin bilan doʻstlashish siyosatini olib borajagini ham aytgan[75].

Shaxsiy sayti

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Donald Tramp oʻz veb-saytini ishga tushirdi. sayt „45office.com“ deb nomlangan boʻlib, hozircha uchta sahifaga ega. Ulardan biri Donald va Melaniya Trampning tarjimai holi va AQSHning 45-prezidenti hamda birinchi xonimi sifatida erishgan yutuqlariga bagʻishlangan. Bosh sahifa orqali amerikaliklarga Tramp bilan oʻz fikrlarini boʻlishish imkoni yaratilgan. Buning uchun foydalanuvchilardan shaxsiy aloqa maʼlumotlari kiritiladigan soʻrovnomani toʻldirish talab etiladi. Shuningdek, sobiq prezidentlik juftligiga har qanday ommaviy tadbirga taklifnoma yuborish imkoni ham mavjud. Uchinchi sahifa esa matbuot soʻrovlari uchun ajratilgan.

Qayd etilishicha, veb-sayt dizaynida sobiq prezidentning oʻz tarafdorlari bilan ommaviy yozishmalar olib borishi uchun alohida sahifa yaratilmagan[76].

Boshqa biznes tarmoqlari

[tahrir | manbasini tahrirlash]

„Dunyo goʻzali“ xalqaro tanlovini olib boruvchi Miss Universe Organization tashkiloti hamda „NBC“ telekanali ham aynan Donald Trampga qarashlidir. Donald Tramp, shuningdek, oʻzining shaxsiy kiyim-kechak brendiga ham ega (erkaklar kiyimlari, soatlari, atir va b.). Tramp nomi bilan ataluvchi aroq, kokteyl, gazli suv ham ishlab chiqarilmoqda[77]. Donald Tramp Learning Annex maktabida ham dars beradi, bir soatli maʼruzasi uchun 1.5 million dollar ish haqi oladi[78][79].

Golf maydonlari

[tahrir | manbasini tahrirlash]

2008-yilning iyunida Tramp Aberdin shahar kengashi majlisida qatnashadi. Unda Tramp 1 milliard £ mablagʻ sarflab, shaharning shimoliy qismida golf klubi qurishni taklif etadi. Kengash Trampning bu taklifini maʼqullagan, ammo qurilishga huquqbonlar, geologlar va olimlar qarshi chiqadilar. Bunga sabab, golf maydoni arxeologik ahamiyatga ega yerlarga qurilishi moʻljallangan edi.[80][81][82]

2009-yili Tramp vitaminlar ishlab chiqaruvchi „Trump Network“ shirkatga asos soladi. Shirkat bir necha turdagi vitaminlar ishlab chiqaradi[83].

AQSh Prezidenti

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Xorijiy davlatlarga tashriflar

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Quyida Donald Trampning AQSh Prezidenti sifatida xorijiy davlatlarga qilgan rasmiy tashriflari keltirilgan.

Davlat Shahar Sana Sabab
 Saudiya Arabistoni Ar-Riyod 20-22.05.2017 Riyod sammiti[84][85][86][87]
 Isroil Quddus 22-23.05.2017 Prezident Reuven Rivlin va premyer Benjamin Netanyahu bilan uchrashuv[88][89]
 Falastin Milliy Maʼmuriyati Baytullahm 23.05.2017 Prezident Mahmud Abbos bilan uchrashuv[90]
 Italiya Rim 23-24.05.2017 Prezident Sergio Mattarella va premyer Paolo Gentiloni bilan uchrashuv[91]
 Vatican City Vatikan 24.05.2017 Francis bilqn uchrashuv[84][92]
 Belgiya Bryussel 24-25.052017 NATO sammiti[93][94][95]
 Italiya Taormina 25-27.05.2017 Katta yettilik sammiti
 Poland Varshava 5-6.07.2017 Uch dengiz sammiti[96][97][98][99][99]
 Germaniya Gamburg 6-8.07.2017 Katta yigirmatalik sammiti[100][101][102][103]
 Fransiya Parij 13-14.05.2017 Bastiliya kunida qatnashish va Emmanuel Macron bilan uchrashuv[104][105]
 Yaponiya Tokyo 5-7.11.2017 premyer Shinzō Abe va imperator Akihito bilan uchrashuv.
 Janubiy Koreya Seul 7-8.11.2017 president Moon Jae-in bilan uchrashuv[106]
 Xitoy Pekin 8-10.11.2017 Prezident Xi Jinping va premyer Li Keqiang bilan uchrashuv[107].
 Vietnam Xanoy 10-12.11.2017 OTIHT sammiti[108][109]
 Filippin Manila,
Pasay
12-14.11.2017 ASEAN sammiti[110]
 Shveysariya Davos 25-26.01.2018 Butunjahon iqtisodiy anjumani[111].
 Peru Lima 13-14.04.2018 Lotin Amerikasi sammiti.

Shaxsiy hayoti

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Melaniya Tramp

Donaldning ikki ukasi (Robert va David) va ikki singlisi (Meri va Elizabet) bor. Singlisi Mary — huquqshunos. 1977-yili Tramp 28 yashar Ivana Zelnichkovaga uylangan. Ularning uchta farzandi bor: Donald Tramp-kichik, Ivana va Erik. 1992-yili er-xotin ajrashib ketishgan. 1993-yili Tramp 29 yashar Marla Maplesga uylangan. Bu nikohdan Tiffany ismli qizi bor. 1999-yilda er-xotin ajrashishgan. Donald xotinlari haqida shunday degan:

«Meni oʻylashimcha, Ivana va Marla meni birday sevgan, men esa, oʻz ishimni sevaman»

2004-yildan beri Donald sloveniyalik Melaniya Tramp bilan nikohda. Ularning Barron ismli oʻgʻli bor[112]. 2013-yilga kelib, Donald yettita nabirali boʻlgan: ulardan beshtasi kichik Donaldning bolalari (Kai Madison,[113] Donald Jon,[114] Tristan Milos,[115] Spenser Frederik va Chloe Sophia); ikkitasi Ivankaning (Arabella Rose va Josef Frederik[116][117]) bolalaridir. Donald nasroniylik dinining protestantlik oqimiga eʼtiqod qiladi. Bu haqida uning oʻzi shunday degan: „Fikrimcha din bu chiroyli narsa. Mening dinim — nasroniylik esa chiroyli din“[118][119].

Oilaviy shajarasi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Donald golf oʻyiniga nihoyatda qiziqadi[120]. AQShda va dunyoning boshqa mamlakatlarida uning shaxsiy golf klublari bor[121].

  • „Kelishuv sanʼati“[122]
  • „Choʻqqida omon qolish uchun“ (1990)
  • „Omon qolish sanʼati“ (1991)
  • „Qaytadan koʻtarilish sanʼati“ (1997)
  • „Bizga yarashgan Amerika“ (2000)
  • „Boy boʻlish uchun“ (2004)
  • „Yuqoriga yoʻl“ (2004)
  • „Muvaffaqiyat haqida nimalarni bilish kerak“ (2004)
  • „Golf oʻyini haqida“ (2005)
  • „Biz boy boʻlishingizni istaymiz“ (2006)
  • „Qotib qolma!“ (2007)
  • „Uy-joy haqidagi eng yaxshi maslahatlarim“ (2007)
  • „Muvaffaqiyat formulasi“ (2007)
  • „Trump hech qachon taslim boʻlmaydi“ (2008)
  • „Midas sovgʻasi“[120] (2012)

Filmografiyasi

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Nomi Yil Eslatmalar Rol
The Jeffersons[123] 1985 Episode titled „You’ll Never Get Rich“ Himself
Ghosts Canʼt Do It[123] 1989 Movie
On Our Own by Bobby Brown[124] 1989 Music Video
Uyda yolgʻiz 2[123] 1992 Movie
The Fresh Prince of Bel-Air[123] 1994 Episode titled „For Sale by Owner“
Across the Sea of Time[123] 1995 Movie
The Little Rascals[123] 1995 Movie Waldoʻs Dad (an oil tycoon)
The Nanny[123] 1996 Episode titled „The Rosie Show“ Himself
Eddie[123] 1996 Movie
The Associate[123] 1996 Movie
Suddenly Susan[125] 1997 Episode titled „I’ll See That and Raise You Susan“
The Drew Carey Show[125] 1997 Episode titled „New York and Queens“
Night Man[126] 1997 Episode titled „Face to Face“
Spin City[123] 1998 Episode titled „The Paul Lassiter Story“
Celebrity[123] 1998 Movie
Sex and the City[123] 1999 Episode titled „The Man, the Myth, the Viagra“
Zoolander[123] 2001 Movie
The Job[125] 2001 Episode titled „Elizabeth“
Two Weeks Notice[125] 2002 Movie
Days of Our Lives[127] 2005 Guest star on daytime television soap opera.
58th Primetime Emmy Awards[128] 2006 minimusical Oliver Wendell Douglas
Wall Street: Money Never Sleeps[129] 2010 Trump’s scene in this movie was cut from the final version but is available on the DVD. Himself
Saturday Night Live[130] 2015 Trump hosted the 7-noyabr 2015-yil episode of SNL Himself / Tax Guy (In Hotline Bling skit)
  1. ↑ Trump uch yoshga toʻlganidan boshlab, otasi har yili farzandlarining har biriga 6000 dollardan hadya bergan, bu hadya soligʻisiz ruxsat etilgan maksimal miqdor edi. Soliqdan qochish uchun Fred ularni har biriga yiliga 13 928 dollardan ijara haqi toʻlab, oʻzining ikkita turar-joy majmuasining ijarachilariga aylantirdi.[11]
  1. ↑ Buettner & Craig 2024.
  2. ↑ Bender, Marylin. „THE EMPIRE AND EGO OF DONALD TRUMP“. The New York Times (7-avgust 1983-yil). 2012-yil 11-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 22-may 2008-yil.
  3. ↑ 3,0 3,1 Kranish & Fisher 2017.
  4. ↑ „Trump down on economy, up on McCain“. Cable News Network (18-sentyabr 2008-yil). 2012-yil 11-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 20-sentyabr 2008-yil.
  5. ↑ Gwenda Blair. Donald Trump: Master Apprentice. Simon and Schuster, 2005 — 16–-bet. ISBN 978-0-7432-7510-1. 
  6. ↑ Horowitz, Jason. „Donald Trump's Old Queens Neighborhood Contrasts With the Diverse Area Around It“. The New York Times (2015-yil 22-sentyabr). Qaraldi: 2018-yil 7-noyabr.
  7. ↑ „Дональд Трамп президентлик даврида бойлигининг қанчасини йўқотгани маълум бўлди“. Bugun.uz. 4-avgust 2021-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021 йил 19 март. (Wayback Machine saytida 4-avgust 2021-yil sanasida arxivlangan)
  8. ↑ „In Step With: Donald Trump“. Parade (14-noyabr 2004-yil). 14-oktyabr 2010-yilda asl nusxadan arxivlangan.
  9. ↑ Donald Tramp reshil ballotirovatsya na post prezidenta SShA // „Yandeks“ novosti
  10. ↑ „Ancestry of Donald Trump“. WARGS. 2012-yil 11-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 22-may 2008-yil.
  11. ↑ Buettner & Craig 2024, ss. 30–31.
  12. ↑ „Дональд Трамп начал борьбу за пост президента США“. Slon.ru (2015-yil 16-iyun). 7-may 2016-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 31-oktyabr 2015-yil.
  13. ↑ „#450 Donald Trump“. Forbes. Qaraldi: 21-iyun 2009-yil.
  14. ↑ Trump, Donald J.. Time to Get Tough: Making America #1 Again. Regnery Publishing, 5-dekabr 2011-yil. ISBN 978-1-59698-773-9. 
  15. ↑ Kranish & Fisher 2017, ss. 33, 38, 45.
  16. ↑ Kranish & Fisher 2017, ss. 45–47.
  17. ↑ Kranish & Fisher 2017, ss. 47–50.
  18. ↑ Rich, Frank (April 30, 2018). „The Original Donald Trump“. New York. Qaraldi: May 8, 2018.
  19. ↑ Mahler, Jonathan; Eder, Steve. „'No Vacancies' for Blacks: How Donald Trump Got His Start, and Was First Accused of Bias“. The New York Times (2016-yil 27-avgust). Qaraldi: 2018-yil 13-yanvar.
  20. ↑ Buettner & Craig 2024, s. 126.
  21. ↑ „No Stadium Needed“. The New York Sun. 2019-yil 7-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 22-may 2008-yil.
  22. ↑ „The House that Fred Built“. The New York Time on the Web. 2012-yil 11-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 6-iyul 2008-yil.
  23. ↑ „FASTER AND CHEAPER, TRUMP FINISHES N.Y.C. ICE RINK“. Philly.com. 2012-yil 11-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 7-iyul 2007-yil.
  24. ↑ Qiu, Linda. „Yep, Donald Trump's companies have declared bankruptcy...more than four times“. PolitiFact (2016-yil 21-iyun). Qaraldi: 2023-yil 25-may.
  25. ↑ Winter, Tom. „Trump Bankruptcy Math Doesn't Add Up“. NBC (2016-yil 24-iyun). Qaraldi: 2025-yil 2-fevral.
  26. ↑ „Trump Plaza Hotel Bankruptcy Plan Approved“. The New York Times. 11-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 7-iyul 2007-yil.
  27. ↑ Barstow, David; Craig, Susanne; Buettner, Russ. „Trump Engaged in Suspect Tax Schemes as He Reaped Riches From His Father“. The New York Times (2018-yil 2-oktyabr). Qaraldi: 2018-yil 2-oktyabr.
  28. ↑ „Taj Mahal is out of Bankruptcy“. The New York Times. 11-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 7-iyul 2007-yil.
  29. ↑ Handy, Bruce. „Trump Once Proposed Building a Castle on Madison Avenue“. The Atlantic (2019-yil 1-aprel). Qaraldi: 2024-yil 28-iyul.
  30. ↑ Nevius, James. „The winding history of Donald Trump's first major Manhattan real estate project“. Curbed (2019-yil 3-aprel). 2021-yil 9-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 2-mart.
  31. ↑ Kessler, Glenn. „Trump's false claim he built his empire with a 'small loan' from his father“ (2016-yil 3-mart). Qaraldi: 2021-yil 29-sentyabr.
  32. ↑ Rich, Frank (April 30, 2018). „The Original Donald Trump“. New York. Qaraldi: May 8, 2018.
  33. ↑ „Trump's Plaza Hotel Bankruptcy Plan Approved“. The New York Times. Reuters (1992-yil 12-dekabr). Qaraldi: 2023-yil 24-may.
  34. ↑ Segal, David. „What Donald Trump's Plaza Deal Reveals About His White House Bid“. The New York Times (2016-yil 16-yanvar). Qaraldi: 2022-yil 3-may.
  35. ↑ Stout, David; Gilpin, Kenneth N.. „Trump Is Selling Plaza Hotel To Saudi and Asian Investors“. The New York Times (1995-yil 12-aprel). Qaraldi: 2019-yil 18-iyul.
  36. ↑ Kranish & Fisher 2017, s. 298.
  37. ↑ Stout, David; Gilpin, Kenneth N.. „Trump Is Selling Plaza Hotel To Saudi and Asian Investors“. The New York Times (1995-yil 12-aprel). Qaraldi: 2019-yil 18-iyul.
  38. ↑ Stout, David; Gilpin, Kenneth N.. „Trump Is Selling Plaza Hotel To Saudi and Asian Investors“. The New York Times (1995-yil 12-aprel). Qaraldi: 2019-yil 18-iyul.
  39. ↑ Kranish & Fisher 2017, s. 128.
  40. ↑ McQuade, Dan (August 16, 2015). „The Truth About the Rise and Fall of Donald Trump's Atlantic City Empire“. Philadelphia. Qaraldi: March 21, 2016.
  41. ↑ Stout, David; Gilpin, Kenneth N.. „Trump Is Selling Plaza Hotel To Saudi and Asian Investors“. The New York Times (1995-yil 12-aprel). Qaraldi: 2019-yil 18-iyul.
  42. ↑ Blair 2015, s. 351.
  43. ↑ McQuade, Dan (August 16, 2015). „The Truth About the Rise and Fall of Donald Trump's Atlantic City Empire“. Philadelphia. Qaraldi: March 21, 2016.
  44. ↑ Stout, David; Gilpin, Kenneth N.. „Trump Is Selling Plaza Hotel To Saudi and Asian Investors“. The New York Times (1995-yil 12-aprel). Qaraldi: 2019-yil 18-iyul.
  45. ↑ Stout, David; Gilpin, Kenneth N.. „Trump Is Selling Plaza Hotel To Saudi and Asian Investors“. The New York Times (1995-yil 12-aprel). Qaraldi: 2019-yil 18-iyul.
  46. ↑ Stout, David; Gilpin, Kenneth N.. „Trump Is Selling Plaza Hotel To Saudi and Asian Investors“. The New York Times (1995-yil 12-aprel). Qaraldi: 2019-yil 18-iyul.
  47. ↑ Stout, David; Gilpin, Kenneth N.. „Trump Is Selling Plaza Hotel To Saudi and Asian Investors“. The New York Times (1995-yil 12-aprel). Qaraldi: 2019-yil 18-iyul.
  48. ↑ Peterson-Withorn, Chase (April 23, 2018). „Donald Trump Has Gained More Than CITEREFPeterson-Withorn201800 Million On Mar-a-Lago“. Forbes. Qaraldi: July 4, 2018.
  49. ↑ Dangremond, Sam; Kim, Leena (December 22, 2017). „A History of Mar-a-Lago, Donald Trump's American Castle“. Town & Country. Qaraldi: July 3, 2018.
  50. ↑ Haberman, Maggie. „Trump, Lifelong New Yorker, Declares Himself a Resident of Florida“. The New York Times (2019-yil 31-oktyabr). Qaraldi: 2020-yil 24-yanvar.
  51. ↑ Garcia, Ahiza. „Trump's 17 golf courses teed up: Everything you need to know“. CNN Business (2016-yil 29-dekabr). Qaraldi: 2025-yil 15-dekabr.
  52. ↑ 52,0 52,1 Anthony, Zane; Sanders, Kathryn; Fahrenthold, David A.. „Whatever happened to Trump neckties? They're over. So is most of Trump's merchandising empire.“ (2018-yil 13-aprel). Qaraldi: 2021-yil 29-sentyabr.
  53. ↑ Williams, Aaron; Narayanswamy, Anu. „How Trump has made millions by selling his name“ (2017-yil 25-yanvar). Qaraldi: 2017-yil 12-dekabr.
  54. ↑ Buettner & Craig 2024, s. 109.
  55. ↑ Kranish & Fisher 2017, s. 175.
  56. ↑ Markazi, Arash. „5 things to know about Donald Trump's foray into doomed USFL“. ESPN (2015-yil 14-iyul). Qaraldi: 2021-yil 30-sentyabr.
  57. ↑ Hogan, Kevin. „The Strange Tale of Donald Trump's 1989 Biking Extravaganza“. Politico Magazine (2016-yil 10-aprel). Qaraldi: 2016-yil 12-aprel.
  58. ↑ Buettner, Russ; Craig, Susanne. „Decade in the Red: Trump Tax Figures Show Over $1 Billion in Business Losses“. The New York Times (2019-yil 7-may). Qaraldi: 2019-yil 8-may.
  59. ↑ Buettner, Russ; Craig, Susanne. „Decade in the Red: Trump Tax Figures Show Over $1 Billion in Business Losses“. The New York Times (2019-yil 7-may). Qaraldi: 2019-yil 8-may.
  60. ↑ Peterson, Barbara. „The Crash of Trump Air“. The Daily Beast (2017-yil 13-aprel). Qaraldi: 2023-yil 17-may.
  61. ↑ „10 Donald Trump Business Failures“. Time. October 11, 2016. 2015-02-19da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: May 17, 2023.
  62. ↑ Haberman 2022, ss. 129–130.
  63. ↑ de Moraes, Lisa. „There She Goes: Pageants Move to NBC“ (2002-yil 22-iyun). Qaraldi: 2016-yil 14-avgust.
  64. ↑ Zara, Christopher. „Why the heck does Donald Trump have a Walk of Fame star, anyway? It's not the reason you think“. Fast Company (2016-yil 26-oktyabr). Qaraldi: 2018-yil 16-iyun.
  65. ↑ Puente, Maria. „NBC to Donald Trump: You're fired“. USA Today (2015-yil 29-iyun). Qaraldi: 2015-yil 28-iyul.
  66. ↑ 66,0 66,1 66,2 Floyd Morris (4-dekabr 2008-yil). „Trump Sees Act of God in Recession“. {{cite magazine}}: Cite magazine requires |magazine= (yordam)CS1 maint: date format ()
  67. ↑ Reuters: Trump Entertainment files for bankruptcy
  68. ↑ 68,0 68,1 Tuttle, Brad. „8 Epic Business Failures with Donald Trumpʼs Name on Them“. Time (16-iyun 2015-yil). 17-iyun 2015-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 29-avgust 2015-yil.
  69. ↑ news.bbc.co.uk Trump £1bn golf inquiry tees off
  70. ↑ „Trumpʼs tall plan for Jersey City“ (deadlink). JCEDC (21-sentyabr 2005-yil). 2006-yil 3-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 7-iyul 2007-yil. (Wayback Machine saytida 3-oktyabr 2006-yil sanasida arxivlangan)
  71. ↑ Koffler, Jacob. „Donald Trumpʼs 16 Biggest Business Failures and Successes“. Time (7-avgust 2015-yil). Qaraldi: 29-avgust 2015-yil.
  72. ↑ „Casting Notes: Donald Trump Cameos in Wall Street 2; Jeremy Piven and Kate Walsh go to Canada“. Slashfilm.com (30-noyabr 2009-yil). Qaraldi: 21-aprel 2011-yil.
  73. ↑ „CNN LARRY KING LIVE: Interview With Donald Trump“. CNN (2007-yil 15-oktyabr). 2012-yil 11-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 22-may.
  74. ↑ Дональд Трамп поборется за пост президента США
  75. ↑ Трамп обещает на посту президента США подружиться с Путиным
  76. ↑ „Дональд Трамп ўз сайтини ишга туширди“. Bugun.uz. 2021-yil 11-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 30-03-2021.
  77. ↑ GoTrump, 2-iyun 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 22-yanvar 2021-yil{{citation}}: CS1 maint: date format ()
  78. ↑ „THATʼS RICH! THE DONALD CASH ADVICE COSTS 1.5M“ (deadlink). NY Daily News. 29-oktyabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 4-iyul 2008-yil. (Wayback Machine saytida 29-oktyabr 2008-yil sanasida arxivlangan)
  79. ↑ Melby, Caleb; Rubin, Richard. „Hereʼs Our Tally of Donald Trumpʼs Wealth“. Bloomberg (28-iyul 2015-yil). Qaraldi: 17-avgust 2015-yil.
  80. ↑ „US property tycoon Donald Trump buys Turnberry resort“. BBC News (29-aprel 2014-yil). Qaraldi: 29-aprel 2014-yil.
  81. ↑ news.bbc.co.uk, Trump £1bn golf inquiry tees off
  82. ↑ pressandjournal.co.uk, Tycoonʼs actions critical to outcome, 12-iyun 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 31-oktyabr 2015-yil{{citation}}: CS1 maint: date format ()
  83. ↑ The Trump Network: Discover the Difference Between Opportunity and Success, 24-yanvar 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 31-oktyabr 2015-yil{{citation}}: CS1 maint: date format ()
  84. ↑ 84,0 84,1 Baker, Peter. „Trump to Visit Saudi Arabia and Israel in First Foreign Trip“. The New York Times (4-may 2017-yil). Qaraldi: 4-may 2017-yil.
  85. ↑ Revesz, Rachael. „Donald Trump signs 7010 billion arms deal with nation he accused of masterminding 9/11“. The Independent (21-may 2017-yil). Qaraldi: 22-may 2017-yil.
  86. ↑ „The Latest: Trump to announce Saudi arms deal“. Palm Beach Post (20-may 2017-yil). 20-may 2017-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 26-mart 2018-yil. „The king placed the Collar of Abdulaziz Al Saud around Trump's neck at a ceremony at the Royal Court in Riyadh.“.
  87. ↑ Talev, Margaret; Jacobs, Jennifer „Less Talk Is More on Trump's First Day in Saudi Arabia“. Bloomberg L.P. (21-may 2017-yil). Qaraldi: 22-may 2017-yil.
  88. ↑ Talev, Margaret „President Trump in Israel: Live updates“. CNN (22-may 2017-yil). Qaraldi: 22-may 2017-yil.
  89. ↑ Bearak, Max „The huge contrast between Obama’s and Trump’s visits to Israel’s Holocaust memorial“. The Washington Post. Qaraldi: 23-iyun 2017-yil.
  90. ↑ „President Trump meets with Abbas in Bethlehem, says 'truly hopeful' for peace deal - ABC News“. Abcnews.go.com (23-may 2017-yil). Qaraldi: 23-iyun 2017-yil.
  91. ↑ „La prima di Trump a Roma, incontro con il Papa, sale al Colle, poi vede Gentiloni“. Ansa. Qaraldi: 23-may 2017-yil.
  92. ↑ „Trump to visit the Vatican on first foreign trip as president“. POLITICO. Qaraldi: 5-may 2017-yil.
  93. ↑ Rucker, Philip „Trump chastises fellow NATO members, demands they meet payment obligations“. The Washington Post. Qaraldi: 23-iyun 2017-yil.
  94. ↑ „Readout of President Donald J. Trump’s Meetings with the King Philippe and Queen Mathilde of Belgium and Prime Minister Charles Michel of Belgium“. whitehouse.gov (25-may 2017-yil). 23-iyun 2017-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 23-iyun 2017-yil. (Wayback Machine saytida 23-iyun 2017-yil sanasida arxivlangan)
  95. ↑ „Trump, Macron engage in a little handshake diplomacy“ (25-may 2017-yil).
  96. ↑ „The Latest: Trump in Poland for 16-hour stop“. ABC News (5-iyul 2017-yil). 5-iyul 2017-yilda asl nusxadan arxivlangan.
  97. ↑ „Raw: Trump meets Polish President Duda in Warsaw“. USA TODAY.
  98. ↑ „Trump, Croatian leader talk energy; president issues warning to Putin“. Vindy.com. 9-noyabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 26-mart 2018-yil. (Wayback Machine saytida 9-noyabr 2017-yil sanasida arxivlangan)
  99. ↑ 99,0 99,1 Thrush, Glenn; Davis, Julie Hirschfeld „Trump, in Poland, Asks if West Has the ʻWill to Survive’“ (6-iyul 2017-yil).
  100. ↑ Buncombe, Andrew. „Donald Trump 'behaving like a dictator by leaving underqualified socialite daughter to fill in for him at G20'“. The Independent (8-iyul 2017-yil). Qaraldi: 8-iyul 2017-yil.
  101. ↑ Times, The New York „Thousands Protest in Hamburg as Trump Meets With Merkel Before G-20“ (6-iyul 2017-yil).
  102. ↑ (now), Tom McCarthy; (earlier), Jon Henley; Oltermann, Philip; Wolffe, Richard; Walker, Shaun „G20: Putin denies US election interference in meeting with Trump, officials say – as it happened“ (7-iyul 2017-yil).
  103. ↑ editor, Anushka Asthana Political „Trump expects trade deal with UK to be completed 'very, very quickly'“ (8-iyul 2017-yil).
  104. ↑ News, ABC „ABC News“ (deadlink). ABC News. 25-iyul 2017-yilda asl nusxadan arxivlangan.
  105. ↑ Ballhaus, Rebecca; Horobin, William „Bastille Day Parade in Paris Enthralls President Trump“ (15-iyul 2017-yil).
  106. ↑ https://www.express.co.uk/news/world/876393/North-Korea-Kim-Jong-un-Donald-Trump-troops-pacific-victors-South-Korea-Camp-Humphreys
  107. ↑ https://www.theguardian.com/news/2017/nov/08/what-will-happen-on-donald-trumps-state-visit-to-china
  108. ↑ arxiv nusxasi, 10-dekabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi, qaraldi: 26-mart 2018-yil{{citation}}: CS1 maint: date format ()
  109. ↑ Pham, My. „Trump sends letter to Vietnam's president to promote ties“. Reuters (1-aprel 2017-yil). Qaraldi: 13-aprel 2017-yil.
  110. ↑ Lee-Brago, Pia; Katigbak, Jose. „Trump to skip East Asia Summit“. The Philippine Star (26-oktyabr 2017-yil). 26-oktyabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 26-oktyabr 2017-yil.
  111. ↑ „Trump to attend elite annual gathering in Davos, Switzerland“. Politico. Qaraldi: 9-yanvar 2017-yil.
  112. ↑ Brown, Tina. „Donald Trump, Settling Down“. The Washington Post (27-yanvar 2005-yil). 2012-yil 11-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 22-may 2008-yil.
  113. ↑ Dagostino, Mark „Kai Madison“. People (13-may 2007-yil). Qaraldi: 21-aprel 2011-yil.
  114. ↑ Dagostino, Mark „Donald John Trump III“. People (18-fevral 2009-yil). Qaraldi: 21-aprel 2011-yil.
  115. ↑ Michaud, Sarah „Donald Trump, Jr. Welcomes Son Tristan Milos“. People (3-oktyabr 2011-yil). 6-yanvar 2017-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 5-oktyabr 2011-yil.
  116. ↑ Ivanka Trump and Jared Kushner welcome baby girl (Wayback Machine saytida 6-sentyabr 2014-yil sanasida arxivlangan), Herald Sun, 17-iyul 2011-yil. Retrieved 17-iyul 2011-yil.
  117. ↑ „Ivanka Trump tweets birth announcement of 1st child, a daughter born in NYC“, The Washington Post, 17-iyul 2011-yil. Retrieved 17-iyul 2011-yil.
  118. ↑ Jones, Lawrence „Donald Trump: Christianity is a 'wonderful religionʼ“. The Christian Post (12-aprel 2011-yil). Qaraldi: 13-aprel 2011-yil.
  119. ↑ Haberman, Maggie. „Donald Trump Talks Religion: 'I Am a Christianʼ“. Politico (11-aprel 2011-yil). Qaraldi: 13-aprel 2011-yil.
  120. ↑ 120,0 120,1 Shoumatoff, Alex (2008). „The Thistle and the Bee“. Vanity Fair. 188–204-bet. {{cite magazine}}: Unknown parameter |month= ignored (yordam)
  121. ↑ Brently Romine (16-iyun 2015-yil).Donald Trump announces he will run for president in 2016 (Wayback Machine saytida 2016-03-17 sanasida arxivlangan)
  122. ↑ „Kitoblari“. 2015-yil 24-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 31-oktyabr.
  123. ↑ 123,00 123,01 123,02 123,03 123,04 123,05 123,06 123,07 123,08 123,09 123,10 123,11 123,12 LaFrance, Adrienne. „Three Decades of Donald Trump Film and TV Cameos“, The Atlantic (21-dekabr 2015-yil).
  124. ↑ „Bobby Brown's Music Video for Ghostbusters 2 is a Bizarre Moment in Time“. Tor.com (27-iyun 2012-yil).
  125. ↑ 125,0 125,1 125,2 125,3 Jang, Meena and Stone, Natalie. „Donald Trump: 18 Memorable Cameos, From 'Home Alone 2' to 'Sex and the City'“, The Hollywood Reporter (10-mart 2016-yil).
  126. ↑ Russell, Jason. „Donald Trump's tremendous acting career in 13 clips“. Washington Examiner (7-oktyabr 2015-yil). Qaraldi: 8-iyun 2016-yil.
  127. ↑ Mahan, Colin „Trump will live the Days of our Lives“. TV.com (16-sentyabr 2005-yil). 26-avgust 2016-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 10-iyun 2016-yil. (Wayback Machine saytida 26-avgust 2016-yil sanasida arxivlangan)
  128. ↑ Fox, Emily „Donald Trump's Missed Calling: Broadway“. The Hive. Qaraldi: 8-iyun 2016-yil.
  129. ↑ Garvey, Marianne; Niemietz, Brian; Coleman, Oli Coleman; Maresca, Rachel. „Donald Trump in 'Wall Street' sequel: Don't touch my hair!“. Daily News (7-sentyabr 2015-yil). Qaraldi: 10-iyun 2016-yil.
  130. ↑ Kreps, Daniel. „Watch Donald Trump Dance to Drake's 'Hotline Bling' in 'SNL' Spoof“. Rolling Stone (8-noyabr 2015-yil). 9-noyabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 8-iyun 2016-yil.