Dotcom
Дотcом (инглизча дотcом, дот-cом, шунингдек дот.cом; инглизча.cом дан) — бизнес модели бутунлай интернет ичида ишлашга асосланган компаниялар учун қўлланиладиган атама. У 1990-йилларнинг охирида пайдо бўлди ва кенг тарқалди. Интернет-бизнеснинг гуллаб-яшнаши даврида. Бу атама инглиз тилидан олинган бўлиб, дот-cом („нуқта-cом“) — асосан тижорат ташкилотларининг сайтлари рўйхатга олинадиган юқори даражадаги.cом домени.
Дотcомларнинг жадал ривожланиши бутун дунё бўйлаб тармоқ тақдим этаётган янги имкониятларга жамоатчилик эътиборининг ортиши билан боғлиқ эди. Дотcомларнинг гуллаб-яшнаши, шунингдек, Интернет билан боғлиқ ҳар қандай лойиҳалар учун қарз ва инвестиция капиталини жалб қилишнинг арзонлиги билан ажралиб турарди. Шуниси эътиборга лойиқки, бу Интернетни сеҳрли афсун сифатида ишлатиб, нафақат венчур капитал фондларидан, балки анъанавий молия институтларидан ҳам осонлик билан сезиларли инвестицияларни қабул қилган жуда кўп фирмаларнинг пайдо бўлишига олиб келди.
Дотcом машмашаси 2000-йил март ойида НАСДАҚ индексининг кескин пасайиши ва Силикон водийсидаги „ахборот иқтисодиёти“ томонидан яратилган юзлаб компанияларнинг банкротлиги билан якунланди. Дотcомларнинг қулаши иқтисодиётнинг Интернет секторидан маблағларнинг катта миқдорда чиқиб кетишига ва бизнеснинг ушбу турига ишончнинг йўқолишига олиб келди.
Онлайн бизнеснинг қайта тикланиши
2004-йилдан бери Интернет-лойиҳалар яна кучая бошлади, аммо мувозанатли ва ўйланган ҳолда. Бунда соҳадаги умумий таназзулга қарамай самарали ишлашда давом этаётган бир қатор ташкил этилган бизнес платформалар ва технологияларнинг мавжудлиги, шунингдек, Гоогле компаниясининг жуда таъсирли дастлабки оммавий таклифи муҳим ижобий рол ўйнади.
Ҳозирги вақтда тўпланган тажриба ва яхши йўлга қўйилган тизимлар туфайли тармоқ бизнесининг бошқа „моддий“ тармоқлардан кам жойи йўқ.