Ziyosfera

Edadil Kadın

Edadil Kadın (usmonli turkcha: ادادل قادین‎‎ – „Koʻngil nafisligi“[1]; 1845-yilda tugʻilgan – 1875-yil 12-dekabrda vafot etgan) – Usmoniylar imperiyasi sultoni Abdulazizning xotini[2].

Edadil Kadın
Tugʻilishi 1845
Adler, Abxaziya knyazligi, Usmoniylar imperiyasi
Vafoti 1875-yil 12-dekabr
Dolmabahçe saroyi, Istanbul, Usmoniylar imperiyasi
Dafn etilgan joy
Sulton Mahmud II maqbarasi, Çemberlitaş, Fotih, Istanbul
Turmush oʻrtogʻi
Abdulaziz
(turm. 1861)
Farzandlari Shahzoda Mahmud Jaloliddin
Emine Sulton
Toʻliq nomi
turkcha: Edadil Kadın
usmonli turkcha: ادادل قادین‎‎
Uy Aredba (tugʻilganda)
Usmoniylar (turmush orqali)
Otasi Tandal Aredba Bey
Dini Islom, sunniylik

Hayoti

Edadil abxaz millatiga mansub boʻlib, shahzoda Aredba Tandal beyning qizi boʻlgan. Uning hech boʻlmaganda bir ukasi boʻlgan. Edadil yoshligidayoq saroy xizmatiga kirgan va u yerda, ayniqsa, Volida Sulton, Abdulazizning onasi Pertevniyal Sultonga yoqib qolgan. Abdulaziz taxtga chiqqanidan soʻng Edadil sultonga uning oʻgay opasi Adile Sulton tomonidan aka-singil oʻrtasidagi yarashuv ramzi sifatida taqdim etilgan. Edadil jozibali, qoʻngʻir sochli va och koʻk koʻzli ayol sifatida tasvirlangan[3][4][5].

1861-yilda, Abdulaziz taxtga chiqqanidan keyin Edadil Dolmabahçe saroyida Abdulazizga turmushga chiqqan va „Ikkinchi Kadın“ unvonini olgan[6]. Nikohdan 1 yil oʻtib, 1862-yil 14-noyabrda u birinchi farzandi, oʻgʻli Shahzoda Mahmud Jaloliddinni dunyoga keltirgan[7].

Oradan 4 yil oʻtgach, 1866-yil 30-noyabrda[8] ikkinchi farzandi, qizi Emine Sulton dunyoga kelgan[9]. Biroq malika 1867-yil 23-yanvarda[8] vafot etgan[10].

Vafoti

Edadil Kadın 1875-yil 12-dekabrda[6] eri Abdulazizdan 1 yil oldin Dolmabahçe saroyida ukasining bemavrid oʻlimi tufayli chuqur qaygʻuga botish oqibatida vafot etgan. Oʻlimidan keyin Divan Yolu koʻchasida joylashgan Sulton Mahmud II maqbarasiga dafn qilingan[6][11].

Farzandlari

Ismi Tugʻilgan sanasi Vafot sanasi Izohlar
Shahzoda Mahmud Jaloliddin 1862-yil 14-noyabr[12][6][13] 1888-yil 1-sentyabr[6][13] 1 marta uylangan, farzandsiz.
Emine Sulton 1866-yil 30-noyabr[8][9] 1867-yil 23-yanvar[8][9] Dolmabahçe saroyida tugʻilib, goʻdakligidayoq shu saroyda vafot etgan va Mahmud II maqbarasiga dafn qilingan.

Yana qarang


Manbalar

  1. ↑ A Gyre Throʻ the Orient. Republican Book and Job Printing Office, 1869 — 62-bet. 
  2. ↑ Banoğlu, Niyazi Ahmet. Anitlari ve tarihî eserleriyle Istanbul. Yeni C̣iǧir Kitabev, 1963 — 57-bet. 
  3. ↑ Journal of anthropology. JSTOR, 1870 — 119-bet. 
  4. ↑ Frederick van MILLINGEN (called also Osman Bey and Vladimir Andreevich.). Slavery in Turkey. The Sultan's Harem. A paper read before the Anthropological Society of London, 1870 — 22-bet. 
  5. ↑ Anthropological Society of London. The Anthropological Review: A Quarterly Journal of Anthropological Science and Literature. Anthropological Society of London, 1870 — 119-bet. 
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 Uluçay 2011, s. 233.
  7. ↑ Topkapı Sarayı Müzesi. Topkapı Sarayı Müzesi mühürler seksiyonu rehberi. Şehir Matbaasi, 1959 — 21-bet. 
  8. ↑ 8,0 8,1 8,2 8,3 Uçan 2019, s. 23.
  9. ↑ 9,0 9,1 9,2 Uluçay 2011, s. 235.
  10. ↑ Yıldırım, Tahsin. Veliahd Yusuf İzzettin Efendi Öldürüldü mü? İntihar mı etti?. Çatı Yayıncılık, 2006 — 36-bet. 
  11. ↑ Sakaoğlu 2008, s. 641.
  12. ↑ Uçan 2019, s. 24.
  13. ↑ 13,0 13,1 Brookes 2010, s. 283.

Adabiyotlar

  • Brookes, Douglas Scott. The Concubine, the Princess, and the Teacher: Voices from the Ottoman Harem. University of Texas Press, 2010. ISBN 978-0-292-78335-5. 
  • Sakaoğlu, Necdet. Bu mülkün kadın sultanları: Vâlide sultanlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler. Oğlak Yayıncılık, 2008. ISBN 978-9-753-29623-6. 
  • Uçan, Lâle (2019). Son Halife Abdülmecid Efendi'nin Hayatı - Şehzâlik, Veliahtlık ve halifelik Yılları (PDF) (PhD Thesis). Istanbul University Institute of Social Sciences.
  • Uluçay, Mustafa Çağatay. Padişahların kadınları ve kızları. Ankara: Ötüken, 2011. ISBN 978-9-754-37840-5. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Edadil_Kad%C4%B1n" dan olindi