Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Thomas Edison
Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi.
#YOʻNALTIRISH [[Thomas Edison]]
{{Olim bilgiqutisi
| nomi = Thomas Alva Edison
| tasvir = Thomas_Edison.jpg
| eni = 200px
| caption =
| birth_date = {{birth date|1847|2|11}}
| birth_place = [[Milan, Ogayo]], [[AQSh]]
| death_date = {{death date and age|1931|10|18|1847|2|11}}
| death_place = [[Vest Orenj, Nyu Jersi]], [[AQSh]]
| residence =
| fuqaroligi =
| ethnicity =
| field =
| work_institution =
| doctoral_advisor =
| mashhur_ishlari = [[telegraf]]
| mukofotlari =
}}
[[Fayl:A day with Thomas A. Edison.webm|thumb|thumbtime=1|upright=1.1|''A Day with Thomas Edison'' (1922)]]
 
'''Thomas Alva Edison''' (''Tomas Alva Edison''; [[11-fevral]] [[1847]] – [[18-oktabr]] [[1931]]) — butun dunyoga mashhur [[AQSh|amerikalik]] ixtirochi. Edison AQShda 1093 ta, dunyoning boshqa mamlakatlarida esa 3 mingga yaqin patentlarga ega boʻldi. U [[telegraf]], [[telefon]], kinoapparaturani takomillashtirdi, xavfsiz elektr choʻgʻlanma lampasini yaratdi, dastlabki elektrovozlarga asos soldi, fonografni kashf etdi. Aynan u "[[Allo]]"ni taklif etgan.
 
'''Edison Tomas Alva''' (1847.11.2, Maylan, Ogayo shtati — 1931.17.10, UestOrinj, NyuJersi shtati) — elektrotexnika sohasidagi amerikalik ixtirochi va yirik elektrotexnika kompaniyalari egasi. Dastlab (12 yoshidan) gazeta tarqatuvchi, keyin telegrafchi boʻlib ishlagan. 1868-yildan ixtirochilik bilan shugʻullangan. Axborotlarni (birja kurslarini) telegraf orqali uzatish asbobini loyihalagan, koʻp karrali telegraflash boʻyicha ishlagan, yozuv mashinkasini takomillashtirgan, fonograf ixtiro qilgan (1877), choʻgʻlanma lampani yaratgan va A. Bell telefonini takomillashtirgan (1879). Elektr bilan yoritish tizimini ishlab chiqqan, elektr energiyasi bilan taʼminlashni markazlashtirish ustida ishlagan. Kinotexnika, temir yoʻl, kon va qurilish ishlarida, kimyo va boshqalar sohalarga doir loyihalari bilan qatnashgan. Edison loyihasi boʻyicha NyuYorkda dunyodagi birinchi umumfoydalaniladigan oʻzgarmas tok elektr stansiyasi qurilgan (1882). Edison effekti deb atalgan termoion emissiyani kuzatgan (1883). Nobel mukofoti laureati (1915).
 
== Mashhur kashfiyotlari ==
Edison koʻpgina muhim kashfiyotlarning muallifidir.
(Edisonning hayoti davomida AQShdagi patentlar byurosi unga 1093 ta patentni beradi — bunday miqdordagi patentlarni hali hech bir odam olmagan).
Ular ichida:
* [[Saylovlarda ovozlarni sanovchi elektr hisoblagich]] — birinchi patentlangan kashfiyot.
* [[Choʻgʻlanma lampa]]dagi ip uchun [[uglerod]]ning (kuydirilgan qogʻoz) ishlatilishi.
* [[Fonograf]]
* [[Kinetograf]]
* [[Trafaretli bosma]]
* [[Akkumulator (texnika)|Akkumulator]]
* [[Elektr stuli]]
* "[[Allo]]"ni taklif etdi.
 
== Havolalar ==
* [http://n-t.ru/tp/it/edison.htm Thomas Edisonning qisqacha tarjimai holi] {{ref-ru}}
* [http://www.peoples.ru/technics/designer/edison/ Thomas Edisonning tarjimai holi] {{ref-ru}}
 
{{OʻzME}}
 
{{DEFAULTSORT:Edison, Thomas}}
[[Turkum:AQSh ixtirochilari]]
[[Turkum:Vegetarianlar]]
[[Turkum:Amerikalik olimlar]]
{{scientist-stub}}

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Thomas Alva Edison
Tavalludi 11-fevral 1847-yil
Milan, Ogayo, AQSh
Vafoti 18-oktyabr 1931-yil(1931-10-18)
(84 yoshda)
Vest Orenj, Nyu Jersi, AQSh
Mashhur ishlari telegraf

Fayl:A day with Thomas A. Edison.webm

Thomas Alva Edison (Tomas Alva Edison; 11-fevral 1847 – 18-oktabr 1931) — butun dunyoga mashhur amerikalik ixtirochi. Edison AQShda 1093 ta, dunyoning boshqa mamlakatlarida esa 3 mingga yaqin patentlarga ega boʻldi. U telegraf, telefon, kinoapparaturani takomillashtirdi, xavfsiz elektr choʻgʻlanma lampasini yaratdi, dastlabki elektrovozlarga asos soldi, fonografni kashf etdi. Aynan u "Allo"ni taklif etgan.

Edison Tomas Alva (1847.11.2, Maylan, Ogayo shtati — 1931.17.10, UestOrinj, NyuJersi shtati) — elektrotexnika sohasidagi amerikalik ixtirochi va yirik elektrotexnika kompaniyalari egasi. Dastlab (12 yoshidan) gazeta tarqatuvchi, keyin telegrafchi boʻlib ishlagan. 1868-yildan ixtirochilik bilan shugʻullangan. Axborotlarni (birja kurslarini) telegraf orqali uzatish asbobini loyihalagan, koʻp karrali telegraflash boʻyicha ishlagan, yozuv mashinkasini takomillashtirgan, fonograf ixtiro qilgan (1877), choʻgʻlanma lampani yaratgan va A. Bell telefonini takomillashtirgan (1879). Elektr bilan yoritish tizimini ishlab chiqqan, elektr energiyasi bilan taʼminlashni markazlashtirish ustida ishlagan. Kinotexnika, temir yoʻl, kon va qurilish ishlarida, kimyo va boshqalar sohalarga doir loyihalari bilan qatnashgan. Edison loyihasi boʻyicha NyuYorkda dunyodagi birinchi umumfoydalaniladigan oʻzgarmas tok elektr stansiyasi qurilgan (1882). Edison effekti deb atalgan termoion emissiyani kuzatgan (1883). Nobel mukofoti laureati (1915).

Mashhur kashfiyotlari

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Edison koʻpgina muhim kashfiyotlarning muallifidir. (Edisonning hayoti davomida AQShdagi patentlar byurosi unga 1093 ta patentni beradi — bunday miqdordagi patentlarni hali hech bir odam olmagan). Ular ichida: