Ziyosfera

Arbil muhofazasi: Versiyalar orasidagi farq

Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Arbil muhofazasi
Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi.
#YOʻNALTIRISH [[Arbil muhofazasi]]
{{Bilgiquti aholi punkti
| nomi                =
| asl nomi            = {{lang-ku|پارێزگای ھەولێر}}<br />{{lang-ar|محافظة أربيل}}
|Gerb                            = Seal of Erbil Governorate.png
|Bayroq                          =
|Gerb kengligi                    =
|Bayroq kengligi                  =
|Gerb taʼrifi                    =
|Bayroq taʼrifi                  =
| mavqe = Muhofazot
| tasvir = Collage_of_Hawler_-_Erbil_Governorate.jpg
|Tasvir sarlavhasi                = Yuqoridan soat aylanishi boʻyicha:Ravandiz kanyoni, Koy Sanjaq, Shaqlava va Arbil qalʼasi
| mamlakat = Iroq
| koordinatalar = {{coord|36|11|N|44|2|E|type:adm1st|display=inline,title}}
|lat_dir =N |lat_deg =36 |lat_min =11 |lat_sec = 00
|lon_dir =E |lon_deg =44 |lon_min =2 |lon_sec = 00
|region                          = IR
|type                            = 
|sathi                          =
|CoordScale                      = 
| mintaqa turi = Mintaqa
| mintaqa = Iroq Kurdistoni
| tuman turi = Markazi
| tuman = Arbil
| jamoat turi = Voliy
| jamoat = Omid Xushnav
| maydon = 14,872
| aholi = 2,932,800
| sanalgan yil = 2020
|Xarita                          = Kurdistan_governorates_2015.png
| sayt = {{url|https://www.hawlergov.org/app/en}}
}}
'''Arbil muhofazasi''' ({{Lang-ku|پارێزگای ھەولێر ,Parêzgeha Hewlêr}}<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=Tekoşerekî kevnar yê PDKÎ li parêzgeha Hewlêr wefat kir |language=ku |work=kurdistanmedia.com |url=https://kurdistanmedia.com/ku/news/tekosereki-kevnar-ye-pdki-li-parezgeha-hewler-wefat-kir |access-date=21 December 2019 |archive-date=2019-12-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191221122519/https://kurdistanmedia.com/ku/news/tekosereki-kevnar-ye-pdki-li-parezgeha-hewler-wefat-kir |url-status=dead }}</ref><ref>{{Yangiliklar manbasi |title=پارێزگای ھەولێر |language=ku |url=http://momt.gov.krd/kur/?tag=%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DB%8E%D8%B2%DA%AF%D8%A7%DB%8C-%DA%BE%DB%95%D9%88%D9%84%DB%8E%D8%B1 |access-date=21 December 2019 }}{{Oʻlikhavola|date=fevral 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, {{Lang-ar|محافظة أربيل|Muḥāfaẓat Arbīl}} ''Muḥāfaẓat Arbīl''<ref>{{Yangiliklar manbasi |title=قوة هولندية تتجه إلى إقليم كردستان العراق لحماية مطار أربيل |language=ar |work=[[The New Arab]] |url=https://www.alaraby.co.uk/politics/قوة-هولندية-تتجه-إلى-إقليم-كردستان-العراق-لحماية-مطار-أربيل |access-date=21 November 2020}}</ref>) yoki '''Arbil viloyati''' – [[Iroq Kurdistoni|Iroq Kurdistondagi]] muhofaza. U [[Iroq Kurdistoni|Kurdiston]] avtonom viloyatining poytaxti va iqtisodiy markazidir<ref>{{Veb manbasi |url=http://krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |sarlavha=The Kurdistan Region in brief |nashriyot=Krg.org |qaralgan sana=2013-10-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20141006170845/http://www.krg.org/articles/detail.asp?lngnr=12&smap=03010300&rnr=140&anr=23911 |arxivsana=2014-10-06}}</ref>.
 
== Hukumati ==
* Omid Xushnav, Arbil voliysi
 
== Tumanlari ==
[[Fayl:Hewler_governorate_2012.png|right|thumb|319x319px| Arbil muhofazasi tumanlari<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.krso.net/Default.aspx?page=article&id=1143&l=1 |sarlavha=The Map Of districts Of Kurdistan Region |nashriyot=www.krso.net |qaralgan sana=2016-01-15 |arxivsana=2016-03-04 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160304133827/http://www.krso.net/Default.aspx?page=article&id=1143&l=1}}</ref>]]
{| class="wikitable sortable"
!Tuman nomi
! Aholisi (2009)<ref name="academia">{{Veb manbasi |url=https://www.academia.edu/551284 |sarlavha=Rural population in Shaqlawa District-Kurdistan Region/Iraq &#124; Ibrahim Ngah - Academia.edu |nashriyot=academia.edu |qaralgan sana=2015-09-04}}</ref>
! Uy xoʻjaliklari soni
|-
| Arbil
| align="right" | 792 981
| align="right" | 152 899
|-
| Dashti Havler
| align="right" | 186 346
| align="right" | 34,264
|-
| Maxmur (bahsli)
| align="right" | 173 801
| align="right" | 30 678
|-
| Soran
| align="right" | 154 945
| align="right" | 27 707
|-
| Shaqlava
| align="right" | 124 628
| align="right" | 23 420
|-
| Koya
| align="right" | 95 246
| align="right" | 18 727
|-
| Kabat
| align="right" | 93 442
| align="right" | 16 015
|-
| Mergasor (qisman bahsli)
| align="right" | 44 661
| align="right" | 9 711
|-
| Choman
| align="right" | 23 730
| align="right" | 4749
|-
| Ravanduz
| align="right" | 21 280
| align="right" | 4235
|-
| Jami
| align="right" | 1 713 461
| align="right" | 322 719
|}
 
== Shaharlar va qishloqlari ==
* [[Arbil]] ({{Lang|ku|هەولێر}}), aholisi 2 000 000
* Ravanduz ({{Lang|ku|ڕەواندز}}), aholisi 95 089 kishi
* [[Beni Silawey Gewre]] ({{Lang|ku|بنەسڵاوە}}), aholisi 37 322 kishi
* [[Kune Gurg]] ({{Lang|ku|کونە گورگ}}), aholisi 30 283 kishi
* Salohiddin ({{Lang|ku|سەڵاحەددین}}), aholisi 18205 kishi
* Maxmur ({{Lang|ku|مەخموور}}), aholisi 18 128 kishi
* Koya Senjaq ({{Lang|ku|کۆیە}}), aholisi 15 123 kishi
* Kasnazan ({{Lang|ku|کەسنەزان}}), aholisi 12 783 kishi
* Darband ({{Lang|ku|دەربەند}}), aholisi 10 086 kishi
* Shavois ({{Lang|ku|شاوێس}}), aholisi 7387 kishi
* [[Behirke]] ({{Lang|ku|بەحرکە}}), aholisi 6758 kishi
* Piran ({{Lang|ku|پیران}}), aholisi 6 715 kishi
* Qasre ({{Lang|ku|قەسرێ}}), aholisi 5472
<gallery>
Fayl:Banoka_Village.jpg|alt=Banoka village| Banoka qishlog'i
Fayl:Pendroo-jalalmajid1968.jpg|alt=Pendro in 1968| Pendro 1968-yil
Fayl:Hawler_Castle.jpg|alt=Aerial view of the Citadel of Erbil, surrounded by the modern city|Zamonaviy shahar bilan o'ralgan Arbil qal'asining havodan ko'rinishi
</gallery>
 
== Akademik muassasalari ==
* Salohiddin universiteti: 1958-yilda Sulaymoniya shahrida tashkil etilgan va 1981-yilda Erbilga koʻchirilgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.suh-edu.com |sarlavha=Salahaddin University - Hawler |nashriyot=Suh-edu.com |qaralgan sana=2013-10-03}}</ref>.
* Havler tibbiyot universiteti: 2005-yilda tashkil etilgan<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.hmu.edu.krd/ |sarlavha=Hawler Medical University (HMU) |nashriyot=hmu.edu.krd |qaralgan sana=2013-10-03}}</ref>.
* Hewlêr Kurdiston universiteti: Oʻrta ingliz tilidagi davlat universiteti<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.ukh.ac/ |sarlavha=University of Kurdistan |nashriyot=Ukh.ac |qaralgan sana=2013-10-03}}</ref>.
* Tishk xalqaro universiteti (ilgari Ishik universiteti deb nomlangan): 2008-yilda Arbil shahrida tashkil etilgan xususiy universitet<ref>{{Veb manbasi |url=https://tiu.edu.iq/ |sarlavha=> Home |nashriyot=Tishk University |qaralgan sana=2021-03-09 |arxivsana=2021-03-01 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210301212053/https://tiu.edu.iq/ }}</ref>.
* Cihan universiteti: 2007-yilda tashkil etilgan xususiy universitet<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.cihanuniversity.org/ |sarlavha=Cihan University |nashriyot=Cihan University |qaralgan sana=2013-10-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130527042727/http://cihanuniversity.org/ |arxivsana=2013-05-27}}</ref>.
* SABIS universiteti: Xususiy universitet<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.sabisuniversity.net |sarlavha=SABIS® University |nashriyot=Sabisuniversity.net |qaralgan sana=2013-10-03}}</ref>.
* Soran universiteti, 2009-yilda tashkil etilgan KRG-Iroq hukumat universiteti<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.soran.edu.iq/ |sarlavha=Soran University |qaralgan sana=2015-05-15 |arxivsana=2015-05-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150524050903/http://www.soran.edu.iq/ }}</ref>.
* Knowledge University, KRG-Iroq xususiy universiteti 2009-yilda tashkil etilgan<ref>{{Veb manbasi |url=https://knu.edu.iq/ |sarlavha=Knowledge University |qaralgan sana=2015-05-15}}</ref>.
* Arbildagi katolik universiteti, 2015-yilda tashkil etilgan xususiy notijorat universiteti<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Catholic University in Erbil |url=https://cue.edu.krd/}}</ref>.
 
== Banklari ==
[[Fayl:Erbil_Governorate_Building.jpg|thumb| Arbil muhofazasi binosi]]
Arbilda fuqarolar va tashrif buyurvchilarga xizmatlarni taklif qiluvchi koʻplab milliy va xalqaro banklar mavjud, xususan:
 
* Kurdiston Markaziy banki
* Kurdiston xalqaro investitsiya va taraqqiyot banki<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.kibid.com/ |sarlavha=مصرف كوردستان الدولي |nashriyot=Kibid.com |qaralgan sana=2013-10-03 |arxivsana=2015-02-17 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20150217042230/http://www.kibid.com/ }}</ref>
* Iroq savdo banki (TBI)<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.tbiraq.com |sarlavha=Trade Bank of Iraq - Your Trade and Investment Partner in Iraq |nashriyot=Tbiraq.com |qaralgan sana=2013-10-03 |arxivsana=2016-01-12 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20160112045659/http://tbiraq.com/}}</ref>
* Byblos Bank<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.byblosbank.com.lb |sarlavha=ByblosBank.com |nashriyot=ByblosBank.com |qaralgan sana=2013-10-03}}</ref>
* Bayrut va Arab mamlakatlari banki (BBAC)<ref>{{Veb manbasi |url=http://bbacbank.com |sarlavha=BBAC Bank |nashriyot=Bbacbank.com |qaralgan sana=2013-10-03}}</ref>
* Intercontinental Bank of Livan (IBL)<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.ibl.com.lb/ |sarlavha=Home |nashriyot=IBL |qaralgan sana=2013-10-03}}</ref>
* BLOM banki
 
== Yana qarang ==
* [[Shanidar|Shanidar gʻori]]
 
== Manbalar ==
{{Manbalar}}
 
== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20120515215808/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1208367940&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-105&srt=npan&col=adhoq&msz=1500&geo=-1892 Arbildagi yirik shaharlar va shaharlar va ularning aholisining statistikasi]
* [https://web.archive.org/web/20100101214748/http://www.iauiraq.org/reports.asp Iroq idoralararo axborot va tahlil boʻlimi] hisobotlari, Iroq gubernatorliklarining xaritalari va baholashlari BMTning idoralararo axborot va tahlil boʻlimi
{{Iroq muhofazalari}}
{{Tashqi havolalar}}
 
[[Turkum:Iroq muhofazalari]]
[[Turkum:Koordinatalar Vikimaʼlumotlarda]]
[[Turkum:Iroq Kurdistoni geografiyasi]]
[[Turkum:Arbil muhofazasi| ]]
[[Turkum:Yuqori Mesopotamiya]]

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Arbil muhofazasi

kurdcha: پارێزگای ھەولێر
arabcha: محافظة أربيل‎‎
Muhofazot
36°11′00″N 44°2′00″E / 36.18333°N 44.03333°E / 36.18333; 44.03333{{#coordinates:}}: cannot have more than one primary tag per page
Mamlakat Iroq
Mintaqa Iroq Kurdistoni
Markazi Arbil
Voliy Omid Xushnav
Maydon 14,872 km2 (5,742 kv mi)
Aholisi
 (2020)
 2,932,800
Arbil muhofazasi xaritada

Arbil muhofazasi (kurdcha: پارێزگای ھەولێر ,Parêzgeha Hewlêr[1][2], arabcha: محافظة أربيل‎‎ Muḥāfaẓat Arbīl[3]) yoki Arbil viloyati – Iroq Kurdistondagi muhofaza. U Kurdiston avtonom viloyatining poytaxti va iqtisodiy markazidir[4].

Hukumati

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  • Omid Xushnav, Arbil voliysi

Tumanlari

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Arbil muhofazasi tumanlari[5]
Tuman nomi Aholisi (2009)[6] Uy xoʻjaliklari soni
Arbil 792 981 152 899
Dashti Havler 186 346 34,264
Maxmur (bahsli) 173 801 30 678
Soran 154 945 27 707
Shaqlava 124 628 23 420
Koya 95 246 18 727
Kabat 93 442 16 015
Mergasor (qisman bahsli) 44 661 9 711
Choman 23 730 4749
Ravanduz 21 280 4235
Jami 1 713 461 322 719

Shaharlar va qishloqlari

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  • Arbil (هەولێر), aholisi 2 000 000
  • Ravanduz (ڕەواندز), aholisi 95 089 kishi
  • Beni Silawey Gewre (بنەسڵاوە), aholisi 37 322 kishi
  • Kune Gurg (کونە گورگ), aholisi 30 283 kishi
  • Salohiddin (سەڵاحەددین), aholisi 18205 kishi
  • Maxmur (مەخموور), aholisi 18 128 kishi
  • Koya Senjaq (کۆیە), aholisi 15 123 kishi
  • Kasnazan (کەسنەزان), aholisi 12 783 kishi
  • Darband (دەربەند), aholisi 10 086 kishi
  • Shavois (شاوێس), aholisi 7387 kishi
  • Behirke (بەحرکە), aholisi 6758 kishi
  • Piran (پیران), aholisi 6 715 kishi
  • Qasre (قەسرێ), aholisi 5472
  • Banoka village
    Banoka qishlog'i
  • Pendro in 1968
    Pendro 1968-yil
  • Aerial view of the Citadel of Erbil, surrounded by the modern city
    Zamonaviy shahar bilan o'ralgan Arbil qal'asining havodan ko'rinishi

Akademik muassasalari

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  • Salohiddin universiteti: 1958-yilda Sulaymoniya shahrida tashkil etilgan va 1981-yilda Erbilga koʻchirilgan[7].
  • Havler tibbiyot universiteti: 2005-yilda tashkil etilgan[8].
  • Hewlêr Kurdiston universiteti: Oʻrta ingliz tilidagi davlat universiteti[9].
  • Tishk xalqaro universiteti (ilgari Ishik universiteti deb nomlangan): 2008-yilda Arbil shahrida tashkil etilgan xususiy universitet[10].
  • Cihan universiteti: 2007-yilda tashkil etilgan xususiy universitet[11].
  • SABIS universiteti: Xususiy universitet[12].
  • Soran universiteti, 2009-yilda tashkil etilgan KRG-Iroq hukumat universiteti[13].
  • Knowledge University, KRG-Iroq xususiy universiteti 2009-yilda tashkil etilgan[14].
  • Arbildagi katolik universiteti, 2015-yilda tashkil etilgan xususiy notijorat universiteti[15].

Banklari

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Arbil muhofazasi binosi

Arbilda fuqarolar va tashrif buyurvchilarga xizmatlarni taklif qiluvchi koʻplab milliy va xalqaro banklar mavjud, xususan:

  • Kurdiston Markaziy banki
  • Kurdiston xalqaro investitsiya va taraqqiyot banki[16]
  • Iroq savdo banki (TBI)[17]
  • Byblos Bank[18]
  • Bayrut va Arab mamlakatlari banki (BBAC)[19]
  • Intercontinental Bank of Livan (IBL)[20]
  • BLOM banki

Yana qarang

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Manbalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  1. ↑ „Tekoşerekî kevnar yê PDKÎ li parêzgeha Hewlêr wefat kir“ (ku). kurdistanmedia.com. 2019-yil 21-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 21-dekabr.
  2. ↑ „پارێزگای ھەولێر“ (ku). Qaraldi: 2019-yil 21-dekabr.[sayt ishlamaydi]
  3. ↑ „قوة هولندية تتجه إلى إقليم كردستان العراق لحماية مطار أربيل“ (ar). The New Arab. Qaraldi: 2020-yil 21-noyabr.
  4. ↑ „The Kurdistan Region in brief“. Krg.org. 2014-yil 6-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 3-oktyabr.
  5. ↑ „The Map Of districts Of Kurdistan Region“. www.krso.net. 2016-yil 4-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 15-yanvar.
  6. ↑ „Rural population in Shaqlawa District-Kurdistan Region/Iraq | Ibrahim Ngah - Academia.edu“. academia.edu. Qaraldi: 2015-yil 4-sentyabr.
  7. ↑ „Salahaddin University - Hawler“. Suh-edu.com. Qaraldi: 2013-yil 3-oktyabr.
  8. ↑ „Hawler Medical University (HMU)“. hmu.edu.krd. Qaraldi: 2013-yil 3-oktyabr.
  9. ↑ „University of Kurdistan“. Ukh.ac. Qaraldi: 2013-yil 3-oktyabr.
  10. ↑ „> Home“. Tishk University. 2021-yil 1-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 9-mart.
  11. ↑ „Cihan University“. Cihan University. 2013-yil 27-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 3-oktyabr.
  12. ↑ „SABIS® University“. Sabisuniversity.net. Qaraldi: 2013-yil 3-oktyabr.
  13. ↑ „Soran University“. 2015-yil 24-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 15-may.
  14. ↑ „Knowledge University“. Qaraldi: 2015-yil 15-may.
  15. ↑ „Catholic University in Erbil“.
  16. ↑ „مصرف كوردستان الدولي“. Kibid.com. 2015-yil 17-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 3-oktyabr.
  17. ↑ „Trade Bank of Iraq - Your Trade and Investment Partner in Iraq“. Tbiraq.com. 2016-yil 12-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 3-oktyabr.
  18. ↑ „ByblosBank.com“. ByblosBank.com. Qaraldi: 2013-yil 3-oktyabr.
  19. ↑ „BBAC Bank“. Bbacbank.com. Qaraldi: 2013-yil 3-oktyabr.
  20. ↑ „Home“. IBL. Qaraldi: 2013-yil 3-oktyabr.

Havolalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Erbil_muhofazoti?oldid=293328" dan olindi