F.W.de Klerk sahifasining manbasini koʻrish

{{Shaxsiyat bilgiqutisi
 | tavallud_sanasi      = 1936-yil 18-mart
 | tavallud_joyi        = [[Johannesburg]], [[JAR]]
 | vafot_sanasi         = 2021-yil 11-noyabr
 | vafot_joyi           = [[Cape Town]], [[JAR]]
 |tasvir = File:F.W. de Klerk wait to speak in Philadelphia, Pennsylvania.jpg
}}

'''Frederik Willem de Klerk''' (1936-yil 18-mart, [[Johannesburg]] — 2021-yil 11-noyabr, [[Cape Town]]) — [[Janubiy Afrika Respublikasi|Janubiy Afrika Respublikasining]] prezidenti, siyosatchi<ref>{{Veb manbasi
|url= C-SPAN.org
https://www.c-span.org/video/?124979-1/the-trek-beginning
|title= The Last Trek: A New Beginning
|author=
|website=c-span.org/
|accessdate=2024-yil 24-iyul
|arxivsana= 1999-yil 11-iyun
|arxivurl=C-SPAN.org
https://www.c-span.org/video/?124979-1/the-trek-beginning
}}</ref>.

== Faoliyati ==
Klerk 1958-yilda Potchefstroom universitetini tamomlagan. 1973-yilda ushbu universitetning professori boʻlgan. 1978-yildan boshlab vazirlar boshqarmasida bir qator lavozimlarni, jumladan, ichki ishlar vaziri lavozimini ham egallagan. 1982-yilda Klerk Milliy partiyaning boʻlim rahbari boʻlgan. 1984-yilda mahalliy boshqaruv ishlari va taʼlim boʻyicha vazir, 1989—1994-yillarda [[JAR]] prezidenti, 1994—1996-yillarda [[JAR]] prezidentining oʻrinbosari kabi lavozimlarda faoliyat yuritgan. 1989-yildan boshlab Natsionalistlar partiyasining yetakchisi boʻlgan. 1993-yilda [[Nobel tinchlik mukofoti]] laurenti deb eʼtirof etilgan<ref>{{Veb manbasi
|url= https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/nelson-mandela/10140848/Nelson-Mandelas-fraught-relationship-with-FW-de-Klerk.html
|title= Nelson Mandela's fraught relationship with FW de Klerk
|author= 
|website= telegraph.co.uk
|accessdate= 2024-yil 10-noyabr
|arxivsana= 2024-11-10
|arxivurl= https://web.archive.org/web/20241110062541/https://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/nelson-mandela/10140848/Nelson-Mandelas-fraught-relationship-with-FW-de-Klerk.html
}}</ref>.

== Siyosiy faoliyati ==
1989-yilning sentyabridagi saylovda uning partiyasi gʻalaba qozongan. 1990-yilning fevralida [[Afrika Milliy Kongressi]] (AMK) muxolifat harakatidan taqiqni olib tashlagan va uning amaldagi yetakchisi [[Nelson Mandela|Nelson Mandelani]] qamoqdan ozod etgan. 1991-yilda irqiy kamsitish xarakteriga ega boʻlgan hamma qonunlarni bekor qilgan. 1989-yilda partiya yetakchisi lavozimida va shu yilning avgustida davlat prezidenti lavozimida faoliyatini davom ettirgan. 1991-yilning dekabrida AMK bilan muzokaralarga kirishgan. 1994-yilning fevralida Klrek va [[Nelson Mandela]] saylovdan keyin milliy birdamlik hukumatini tashkil etish haqida kelishuvga erishishgan.

1991-yilda guruhlarga ajratish, aholini roʻyxatdan oʻtkazish va jamoat xavfsizligi haqidagi kamsituvchi qonunlar bekor qilingan. 1990-yilda Klerk va [[Nelson Mandela]] yangi konstitutsiya haqida konsultatsiyalar boshlashgan va ular 1991-yilning dekabrida uni tayyorlash uchun konferensiya chaqirilgan. Klerk 1992-yilning aprelida [[Nigeriya|Nigeriyaga]] tashrif buyurgan birinchi [[Janubiy Afrika Respublikasi|Janubiy Afrikalik]] oq tanli hisoblangan. 1994-yilda [[Janubiy Afrika Respublikasi|Janubiy Afrika Respublikasidagi]] birinchi demokratik saylovda AMK gʻalaba qozongan. Milliy partiya 21 foiz ovoz olgan. Klerk prezidentning ikkinchi oʻrinbosari etib saylangan. 1996-yilning iyunida u isteʼfoga chiqqan. 1997-yilning avgustida esa Milliy partiya boshligʻi lavozimini hamda siyosatni tark etishini eʼlon qilgan<ref>{{Veb manbasi
|url= https://www.bbc.com/news/world-africa-13230608
|title= FW de Klerk: South Africa's last white president
|author= 
|website= 
|accessdate= 2024-yil 10-noyabr
|arxivsana= 2024-11-10
|arxivurl= https://web.archive.org/web/20241110062554/https://www.bbc.com/news/world-africa-13230608
}}</ref>.

== Vafoti ==

Klerk 2021-yil 11-noyabrda 85 yoshida saraton kasalligi sababli vafot etgan<ref>{{Veb manbasi
|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-59247115
|title=FW de Klerk: South Africa's last apartheid president dies at 85
|author=
|website=telegraph.co.uk
|accessdate=2024-yil 10-noyabr
|arxivsana=2024-11-14
|arxivurl=https://web.archive.org/web/20241114114959/https://www.bbc.com/news/world-africa-59247115
}}</ref>.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
[[Turkum:JAR Prezidentlari]]
[[Turkum:2021-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1936-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Prezidentlar]]
[[Turkum:Tinchlik boʻyicha Nobel mukofoti sovrindorlari]]