Fath al-Bari
|
„Fath al-Bari“ asarining toʻliq toʻplami | |
| Asl nomi | فتح الباري |
|---|---|
| Muallif(lar) | Ibn Hajar al-Asqaloniy |
| Mamlakat | Misr |
| Til | Arabcha (asliyat tili) |
| Janr(lar)i | Sharh |
| Nashr etilgan sanasi | XV asr |
Fath al-Bari (arabcha: فتح الباري) — misrlik ulamo Ibn Hajar al-Asqaloniy tomonidan yozilgan, sunniy islomdagi olti kitobning birinchisi boʻlgan Sahih al-Buxoriyga sharhdir. Muallifning eng yirik asari hisoblanib, u keng eʼtirof etilgan hadis sharhidir[1].
Qabul qilinishi
Abd al-Hayy ibn Abd al-Kabir al-Kattaniy shunday degan: «al-Hittah muallifi Ibn Xaldunning “Sahih al-Buxoriyning sharhi musulmon ummati zimmasidagi qarzdir” degan soʻzini keltirganda, u “Bu qarz al-Hofiz Ibn Hajar sharhi bilan ado etildi”, dedi. Shu sababdan Muhammad ibn ‘Ali al-Shavkoniyga boshqalar qilganidek al-Buxoriyning al-Jomi’ as-Sahihiga sharh yozish taklif qilinganda, u Fath al-Boriyni nazarda tutib: “al-Fathdan keyin hijrat yoʻq”, deb javob berdi»[2].
Abd al-Hakim Murad Ibn Hajar al-Asqaloniy sharhining tanlangan hadislarga qilingan tarjimasiga yozilgan kirish qismida ( tomonidan buklet tarzida nashr qilingan) Fath al-Boriy haqida shunday degan: “Ushbu adabiyotning ahamiyatini imom al-Buxoriyning ulugʻ Sahihiga kamida yetmish toʻliq sharh yozilgani faktidan bilsa boʻladi... ularning eng mashhuri, shubhasiz, imom Ibn Hajar al-‘Asqaloniy qalamiga mansub muazzam Fath al-Boriy (Yaratuvchining zafari)dir; bu asar ham oʻz janrining, ham imomning ilmiy faoliyatining tojidir. U ulamolar tomonidan muallifining eʼtiqodiy sobitligi, Buxoriy materialini toʻliq qamrab olgani, tegishli arab ilmlarini puxta egallagani, sharhlayotgan hadislardan (favoid) saboq chiqarishda koʻrsatgan donishmandligi hamda turli qiroatlar yuzasidan murakkab ixtiloflarni hal etishdagi mahorati uchun qadrlanadi.”
Islomshunos Norman Kalder Ibn Hajarning asarini “tafsiriy diskursning eng muazzam yutugʻi” deb taʼriflagan[3].
Nashrlari
Nashrlar qatoriga 1959-yilda (hijriy 1378-yil) Mustafa al-Babiy al-Halabiy nomidagi Misr matbaasida bosilgan nashr ham kiradi.
Havolalar
| Vikimanbada bu maqolaga oid asl matn mavjud: |
- Onlayn nashr (arabcha). (Wayback Machine saytida 2010-05-03 sanasida arxivlangan)
Manbalar
- ↑ Abdal Hakim Murad. „Fath al-Bari: Commentary on Sahih al-Bukhari“. Sunnah.org. Muslim Academic Trust. — „The importance of this literature may be gauged by the fact that at least seventy full commentaries have been written on Imam al-Bukhari’s great Sahih [...] However the most celebrated is without question the magnificent Fath al-Bari (‘Victory of the Creator’) by Imam Ibn Hajar al-‘Asqalani“. 2020-yil 15-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 12-sentyabr.
- ↑ Fahras al-Faharis, vol. 1, pg. 322–3, slightly abridged. 'There is no migration after al-Fath' is a reference to a well-known hadith.
- ↑ Blecher, Joel (April 2017). "Revision in the Manuscript Age: New Evidence of Early Versions of Ibn Ḥajar's Fatḥ al-bārī". Journal of Near Eastern Studies 76 (1): 39–51. doi:10.1086/690766.