Fatimata M'Baye
Фатимата М'бае (1957-йилда туғилган) - Мавританиялик ҳуқуқшунос. У ўз мамлакатида инсон ҳуқуқлари учун кураш олиб боради. 2016-йилда унга АҚШ Давлат котиби томонидан “ Жасоратли аёллар” халқаро мукофоти берилди.
| Фатимата М'бае | |
|---|---|
 | |
| Таваллуди | 1957-йил |
| Касби | Ҳуқуқшунос |
| Болалари | Оумаима Саламата Тоуре, Чеикҳ Абдаллаҳи Чериф, Османе Чериф Тоуре |
Ҳаёти
М'Бае 1957-йилда Мавританияда туғилган, у 12 ёшида 45 ёшли эркакка мажбуран турмушга чиққан,[1] лекин мактабга бориш учун оиласидан рухсат олишга уринган. 1981-йилдан 1985-йилгача у Нуакчотт университетида ҳуқуқ ва иқтисод факултетида таҳсил олди ва ўз ватанидаги биринчи аёл ҳуқуқшунос бўлди.
1991-йилда Фотимата М'бае Мавритания инсон ҳуқуқлари Ассоциациясини ёки АМДҲНИ ташкил этишга ёрдам берди ва 2006-йилда Ассоциация президенти бўлди. 1998-йилда ҳали ҳам давом этаётган Мавританиядаги қуллик амалиёти Франсия телевидениесида намойиш этилди, натижада у билан бирга ташкилотнинг ўша пайтдаги президенти, Чеих Саад Боуҳ Камара, кафолациз ва терговларсиз ҳибсга олинди. У тасдиқланган нодавлат уюшма аъзоси бўлганлик сифатида айбланди,[2] 13 ойлик қамоқ жазосига ҳукм қилинди ва катта жаримага тортилди.
М'Бае Аёллар ҳуқуқлари қўмитаси раиси ва АМДҲ Ижтимоий комиссиясининг асосчиси ва раҳбари. У турли ташкилотларда маслаҳатчи юрист ва 1997-йилда Мавританияда бўлиб ўтган президентлик сайловларида кузатувчи бўлган.
Унинг мавританиядаги зулм ва қулликка қарши ҳаракатлари уни 1987-йилда олти ойлик қамоқ жазосига маҳкум қилдиди. 1998-йилда у яна ўн уч ойлик қамоқ жазосига ҳукм қилинди, чунки у тасдиқланмаган иттифоққа мансуб эди, халқаро ташкилот босими остида у мамлакат Президенти томонидан афв этилди.
М'баенинг фаолияти ва ҳаёти ҳақида ББC ахборот хизмати маълумот бергач, халқнинг унга бўлган эътибори ошди[3].
2013-йилда М'бае БМТнинг уч давлат фуқароларидан иборат тергов комиссиясига (Wайбаcк Мачине сайтида 2017-02-02 санасида архивланган) қўшилди.Унинг таркибига Марказий Африка Республикаси билан Бернард Муна ва Филипп Алстон давлатлари киради. Ушбу назоратчилар гуруҳи душманлик ва зўравонлик муҳитида ва чекланган тарзда ишлади, аммо 2015-йилда Хавфсизлик Кенгашига автомобил фуқаролар урушидаги барча урушаётган томонларни (2012-йилдан ҳозирги кунгача) инсониятга хавф олиб келишда айблаб якуний ҳисобот чиқарди[4].
Мукофотлари
Фотимата М'бае 1999-йилда Мавританияда қуллик ва ирқий/этник камситишларга қарши курашгани учун Нюрнберг халқаро инсон ҳуқуқлари мукофотини олди[5].
2012-йилда Хиллари Клинтон М'баени одам савдосига қарши курашувчи қаҳрамон сифатида шарафлади[6].
28-март, 2016-йил, Жоҳн Керрй, Давлат котиби сифатида Мавритания инсон ҳуқуқларини ҳуқуқий ҳимоя қилишда унинг қўшган ҳиссаси учун 2016-йил "Халқаро жасорат" аёллар мукофотИ билан тақдирлади ва нутқида у ҳақида шундай деди:
"Фотимата М'Бае узоқ вақтдан бери этник зиддиятларга дуч келган мамлакатда ақли ва бағрикенглиги билан фаол жамоатчи бўлиб келган. Мавританиянинг биринчи аёл адвокати сифатида Фотимата жуда қийин муаммоларни ҳал қилди. У фаолларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилди ва одам савдогарларини таъқиб қилишни қўллаб-қувватлади. У қулликни жиноий жавобгарликка тортадиган қонун ишлаб чиқишда ёрдам берди. 1980-йилларнинг охиридаги ғалаёнлар даврида адолат излаётган "бева аёллар қўмитаси" ниинг ишларини тартибга келтирди. Унинг роли ҳақида сўраганида, у шундай дейди: "мен оқ, сариқ, мўғул ёки курд бўлиб туғилишим мумкин эди ва буларнинг ҳар бирида ўзимни таниган бўлардим. Мен учун инсоннинг қиймати ҳамма нарсадан устундир."[7]
М'байнинг учта фарзанди бор.
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ „Мауританиэ : Фатимата Мбае, индеструcтибле - ЖеунеАфриқуэ.cом“. жеунеафриқуэ.cом (12-январ 2015-йил). 15-феврал 2017-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 1-апрел 2016-йил.
- ↑ „Мауританиа | Cоунтрй репорт | Cоунтриэс ат тҳе Cроссроадс | 2005“. фреэдомҳоусе.орг. 2-феврал 2017-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 1-апрел 2016-йил.
- ↑ „Мауританиа: А Қуэстион оф Рапе - ВиэwЧанге.орг“. виэwчанге.орг. 2-феврал 2017-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 1-апрел 2016-йил.
- ↑ „Интернатионал cоурт ургед фор Cентрал Африcан Републиc - АП Неwс 1/21/2015 9:15 ПМ“. тоwнҳалл.cом. 2-феврал 2017-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 1-апрел 2016-йил.
- ↑ „Cонтемпорарй Аболитионист оф тҳе Монтҳ: Фатимата М'Бае | Ҳуман Ригҳц Фирст“. ҳуманригҳцфирст.орг. 2-феврал 2017-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 1-апрел 2016-йил.
- ↑ „Сеcретарй Cлинтон Wитҳ ТИП Ҳеро Фатимата М'Бае – Ҳилларй Cлинтон Неwс“. ҳилларюпдатес.cом. 2-феврал 2017-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 1-апрел 2016-йил.
- ↑ „Сеcретарй Керрй Ҳонорс 14 Wомен оф Cоураге“. стате.гов. 21-январ 2017-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 1-апрел 2016-йил.