Feliks Qulov
Феликс Шаршенбаевич Қулов (русча: Феликс Шаршенбаевич Кулов; қирғизча: Феликс Шаршенбаевич (Шаршенбай уулу) Кулов; 1948-йил 29-октябрда туғилган) — қирғиз сиёсатчиси, "лола" инқилобидан кейин 2005—2007-йилларда Қирғизистоннинг 9-бош вазири лавозимида ишлаган. У бу лавозимда биринчи марта 2005-йил 1-сентябрдан 2006-йил 19-декабргача ишлаган[1].
| Феликс Қулов Феликс Кулов | |
|---|---|
 Қулов 2010-йилда | |
| 9-Қозог'истон Бош Вазири | |
|
Мансаб даври 1-сентабр 2005-йил – 29-январ 2007-йил | |
| Президент | Қурманбек Бакиев |
| Ўтмишдоши | Қурманбек Бакиев |
| Вориси | Азим Исабеков |
| Шахсий маълумотлари | |
| Таваллуди |
1948-йил 10-октябр Фрунзе (ҳозирги Бишкек), Қирг'изистон |
| Сиёсий партияси | Ар-Намйс |
| Турмуш ўртоғи | Наила Мамакановна Баялиэв |
Қулов “Ар-Намйс” сиёсий партиясига асос солган ва унга раҳбарлик қилган, шу билан бирга “Халқ конгресси” сайлов иттифоқига раислик қилган.
Сиёсий карераси
Қулов Фрунзе (ҳозирги Бишкек) шаҳрида туғилган. 1978-1998-йилларда Қирғизистон ҳукуматида турли лавозимларда, жумладан, Ички Ишлар Вазири, Миллий Хавфсизлик Вазири ва Чуй вилояти губернатори лавозимларида ишлаган. 1992-1993-йилларда у вице-президент бо'либ, шу лавозимда Қирг'изистон валютасининг муомалага чиқарилишини назорат қилган. Бироқ етишмаётган олтин заҳиралари билан боғлиқ жанжал ортидан у исте’фога чиқишга мажбур бўлди.
1998-йилдан 1999-йилгача Қулов Бишкек мери лавозимида ишлаган ва шаҳардаги машҳур сиёсатчига айланган. 1999-йилда у "Ар-Намйс" партиясини тузишда иштирок этиб, унинг биринчи раҳбари бо'лди. 2000-йил феврал ойида у Олий Кенгаш а'золигига номзодини қо'йиш ниятини ма'лум қилди. Қирг'изистон полицияси уни бир ойдан кейин коррупсияда айблаб ҳибсга олди . 2001-йил 22-январда ҳарбий суд уни айбдор деб топди ва етти йилга озодликдан маҳрум қилди. 2005-йилда унга қўйилган барча айбловлар олиб ташланди, 2010-йилда эса БМТнинг Инсон ҳуқуқлари қўмитаси уни ҳибсга олиш ва суд жараёнида бир қанча фуқаролик ҳуқуқлари бузилганини аниқлаган[2].
Қирг'из инқилоби, 2005-йил
2005-йил 24-мартда Қулов Қирғизистон инқилоби ("лола" инқилоби) пайтида озодликка чиқди ва президент вазифасини бажарувчи Бош Вазир Қурманбек Бакиев томонидан ҳуқуқни муҳофаза қилиш ва хавфсизлик хизматинг координатори (шунингдек, Қирғизистон хавфсизлик бошлиғи) этиб тайинланди. У 30-март куни бу лавозимдан исте’фога чиқди.
6-апрел куни Қирғизистон Олий судининг махсус ишчи гуруҳи тузилиб, Қуловга нисбатан илгари қўйилган айбловлар ва судланганлик ҳолатларини кўриб чиқди ва 11-апрелга келиб у барча айбловлардан оқланди. Бу даврда сиёсатчи ва жиноят арбоби деб ҳисобланган Риспек Акматбоев, акаси Тиничбекнинг ўлдирилишини уюштирганликда Қуловни айблаб, миллий норозилик тўлқинига сабаб бўлган эди. [3]
Қулов аввалига 10-июлга белгиланган сайловда президентликка номзод сифатида қатнашиш ниятини билдирган. Қонунга ко'ра президент қирг'из тилини яхши билиши шарт. Аммо мамлакат шимолидаги ко'пчилик билан бир қаторда Қуловнинг она тилиси рус тили эди. Шу сабабга ко'ра унинг сайланиши нома'лум эди. Бироқ, у май ойи ўрталарида Бакиевни қўллаб-қувватлашга ва’да бериб, ўз номзодини бекор қилди. Ўшанда у Бош вазирнинг биринчи ўринбосари вазифасини ҳам бажарувчи этиб тайинланган эди. У аллақачон сайланган президент томонидан бош вазир этиб тайинланиши кутилган эди. Бакиев июл ойидаги президент сайловларида ғалаба қозонган эди. У 11-август куни қасамёд қилди. У Қуловни бош вазир вазифасини бажарувчи этиб тайинлади. 2005-йил 1-сентабрда Қирғизистон парламенти томонидан 55 овоз, 8 овозга қарши овоз билан Қулов бош вазир этиб тасдиқланди[4].
2005-йилдан бери Қирг'изистон сиёсати
Қулов 2006-йилнинг 19-декабрига қадар Бош вазир лавозимини бошқариб, кейин истеъфога чиқди ва бу ўз-ўзидан Конституцияга кўра ўз кабинетини ишдан бўшатишга сабаб бўлди[5]. Лекин Президент Бакиев уни дарҳол Бош вазир вазифасини бажарувчи этиб тайинлади.
Парламент а'золари 2007-йил 18-январда Қуловнинг тасдиқланишига 23 овозга ва 39 қарши овоз беришди, тасдиқланиш учун минимал овоздан 15 та овоз кам бо'лди. Мухолифатдаги депутат Азимбек Бекназаров овоз беришдан олдин Қуловга “Мен нотўғри бўлишим мумкин, аммо сизнинг номзодингиз рад этилишига ишонаман. Жасоратли бо'линг ва бош вазирлик вазифаларингизни бажара олмаслигингизни тан олинг. Со'нгги бир ярим йил ичида буни қила олмаганингизни тан олинг. Менимча, [қайта тайинланишдан] бош торцангиз яхши бо'ларди. Эркак бо'ингл!"
Манбалар
- ↑ Панниэр, Бруcе. „Кйргйз Говернмент Ресигнс“. Радио Фреэ Эуропе/Радио Либертй (2006-йил 19-декабр). 2007-йил 15-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 30-январ.
- ↑ ҲРC виэwс ин Кулов в. Кйргйзстан, Cоммуниcатион Но. 1369/2005 У.Н. Доc. CCПР/C/99/Д/1369/2005
- ↑ Коммерсант - Революция авторитетов (Руссиан)
- ↑ Рулерс - Септембер 2005, 1, рулерс.орг, ундатед. Ретриэвед 21 Септембер 2014.
- ↑ „Кйргйз Парлиамент режеcц Кулов'с номинатион ас Приме Министер“. РадиоФреэЭуропе/РадиоЛибертй (2007-йил 18-январ). 2007-йил 30-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 30-январ.
Ҳаволалар
- ББC Неwс профили
- Ар-Намйс партияси биографияси
- Феликс Қулов барча айбловлардан оқланган
- Қирғизистоннинг янги раҳбари асосий вазирларни тайинлайди
| Сиёсий идоралар | ||
|---|---|---|
| Олдингиси | Виcе Пресидент оф Кйргйзстан 1992–1993 |
Поситион аболишед |
| Олдингиси | Приме Министер оф Кйргйзстан 2005–2007 |
Кейингиси |