Filatov uy muzeyi sahifasining manbasini koʻrish

== Tarixi ==
Dmitriy Filatov Oʻrta Osiyoga [[1865|1865-yilda]] [[Oqmoʻla (viloyat)|Akmoladan]] kichik tuyalar karvoni bilan kelgan. Baʼzi maʼlumotlarga koʻra, Filatov [[Toshkent|Toshkentni]] egallagan general-mayor [[Mixail Chernyaev|M.N.Chernyayevning]] Rossiya ekspeditsiya korpusida ishlagan. Uning vazifasi qoʻshinlarni oziq-ovqat, ichimliklar va harbiy materiallar bilan taʼminlash boʻlgan<ref>{{veb manbasi |title=ТАЙНА ЗНАМЕНИТОГО ВИНОДЕЛА ФИЛАТОВА |url=https://vesti.uz/tajna-znamenitogo-vinodela-filatova/ |accessdate=22-sentabr 2023-yil |date=22.08.2020}}</ref>. Uch yil Toshkentda boʻlib, yetarli mablagʻ toʻplagandan soʻng, Filatov Samarqandga koʻchib oʻtgan va umrining qolgan qismini shu yerda oʻtkazgan.

Dmitriy Filatov tashabbusi bilan Rossiya imperiyasi tarkibida boʻlgan Samarqand shahrida 1868-yilda vino ishlab chiqaruvchi kichik korxona tashkil etilgan<ref>{{veb manbasi |title=Узбекистан запланировал развитие виноделия |url=https://central.asia-news.com/uz-Cyrl/articles/cnmi_ca/features/2018/12/25/feature-01 |accessdate=22-sentabr 2023-yil}}</ref>. Qisqa vaqt ichida Samarqand vinosining gʻayrioddiy taʼmi haqidagi xabarlar butun dunyoga tarqaladi. Oʻzbekistonda oʻtkazgan yillar davomida Filatov 40 ga yaqin uzum navlarini [[Yevropa]] va boshqa hududlardan olib kelib, sinovdan oʻtkazgan. Shuningdek, u baʼzi mahalliy navlarga ham yuqori baho berib, ulardan ishlab chiqarishda foydalangan. 1883-yilda, ishlab chiqarish boshlanganidan 15 yil oʻtib, [[Parij|Parijdagi]] xalqaro vinolar va konyaklar koʻrgazmasida oʻzining toʻliq innovatsiyasini hisobga olgan holda, Filatovning „Biishti“ vinosi (xuddi shu nomdagi uzum navidan olingan, nomi „jannat“ deb tarjima qilinadi) oltin medalni qoʻlga kiritdi<ref>{{veb manbasi |title=Узбекистан. Винный завод им. Ховренко М.А |url=https://www.drive2.ru/l/489230723509649834/ |accessdate=22-sentabr 2023-yil}}</ref>. Shu voqeadan keyin butun dunyodan kolleksionerlar Samarqandga bu ajoyib navli vino uchun kela boshlashgan. [[Antverpen|Antverpenda]] oʻtkazilgan jahon vino tanlovida kumush medal bilan taqdirlangan. 1904-yilda esa Samarqandda butun Oʻrta Osiyoda yagona uzumchilik va vinochilik maktabi ochiladi.

[[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet hukumati]] hokimiyatga kelishi bilan, Filatov Samarqandni tark etishga majbur boʻlgan, lekin zavod omborlariga oʻzining eng zoʻr vinolarini yashirishga ulgurgan va ular omborda bir necha oʻn yillar davomida saqlangan. Keyinchalik taʼmirlash ishlari natijasida yashiringan vinolar topilgan<ref>{{veb manbasi |title=Xovrenko nomidagi vino zavodi qoshidagi Vinochilik zavodi |url=https://meros.uz/object/muzyei-winodeliya-pri-winzawode-im-khowrenko |accessdate=22-sentabr 2023-yil}}</ref>. Yarim asr oʻtgan boʻlsa-da, bu vinolar oʻz taʼmini yoʻqotmagandi, balki yanada pishib, boy taʼmga ega boʻlgandi. Hozir Filatov sharoblari kolleksiyasi [[Samarqand sharob kombinati|zavodning]] vinochilik muzeyida saqlanmoqda. Vinochilik muzeyi va tatib koʻrish xonasi XIX asr oxirida barpo etilgan tarixiy binoda, rus savdogari Dmitriy Filatovning uyida joylashgan.