Fixte Iogann Gotlib sahifasining manbasini koʻrish

{{Faylasuf bilgiqutisi|ismi=|tavalludi=|maktabi=|vafoti=29-yanvar 1814}}

'''Fixte Iogann Gotlib''' (1762.19.5, [[Rammenau]] 1814.29.1, [[Berlin]]) — [[Nemislar|nemis]] [[Falsafa|faylasufi]], jamoat arbobi. Yena va Leypsig universitetlarida oʻqigan. Yena (179499), Berlin (1810-yildan) untlarining professor 1798-yilda F. oʻzini asossiz ravishda gʻoyaviy oʻzboshimchalikda ayblanganl i klariga norozilik sifati universitetni tark etdi. 1810-yilda u Berlinda yangi tashkil etilgan Oliy maktabning birinchi rektori etib saylandi. "Nemis millatiga qaratilgan nutqlar"i (1808) da nemis xalqini axloqiy jihatdan uygʻotishga va birlashishga daʼvat etgan. [[Immanuil Kant|Kantning]] "narsa oʻzida"sini inkor qilgan. F. oʻz falsafiy taʼlimotini tanqidiylik deb atagan. F. taʼlimoticha, "tanqidiy falsafa"ning ibtidosi tafakkur qiluvchi "Men"dir. Undan [[sezgi]] va [[Tafakkur|tafakkurning]] butun mazmunini aniqlash mumkin. F. "Men"ga hamma narsani yaratuvchi qudratli ijodiy kuch sifatida qaradi. "Men" uchun ikki tomonlama — amaliy va nazariy faoliyat xos. F. fikricha, sof "Men" gʻayrihissiy, abadiy; [[Empirizm|empirik]] "Men" esa hissiy, vaqtincha. Oddiy individning empirik "Men"iga sof "Men"ni qaramaqarshi qoʻyadi. Uning fikricha, sof "Men" alohida kishining ongi emas, balki hamma kishilar ongining asosini, mohiyatini tashkil etuvchi sof reallikdir; uning mohiyati faoliyatida, oʻzoʻzini barqaror etishda. F. taʼlimoticha, insoniyat parokandalik va buzuklik davrlaridan oʻtib, dastlabki begunoxlik holatidan aql hukmronligiga koʻchadi. F.ning xizmati shundaki, u insonning aqlli "Men" ini, uning faol bunyodkorlik qobiliyatini yuqori koʻtardi. 

Asosiy asarlari: 

* "Umumiy fan taʼlimining asoslari" (1794), 
* "Axloqiylik haqidagi taʼlimot tizimi" (1794), 
* "Tilga qobiliyat va tilning kelib chiqishi toʻgʻrisida" (1795) va boshqa

{{OʻzME}} <!-- Bot tomonidan yaratildi -->


{{chala}}