Fizik kimyoviy analiz

Fizik kimyoviy analiz — modda yoki sistemaning fizik xossalari bilan uning tarkibi oʻrtasidagi bogʻliqlikni oʻrganadigan kimyoviy termodinamika usuli. Fizik kimyoviy analizalarda sistemaning turli fizik xossalari, koʻpincha fazaviy oʻtish temperaturasi va boshqa issiqlik xossalari (issiqlik oʻtkazuvchanligi, issiqlik sigʻimi, issiqlikdan kengayishi), elektr (elektr oʻtkazuvchanligi, dielektrik singdiruvchanligi), optik (sindirish koʻrsatkichi), zichlik, qovushqoqlik, qattiqlik kabi xossalari oʻrganiladi. Tekshirilayotgan obʼyektning rentgen strukturaviy analizi, mikroskopik metallografiya va boshqa usullari bilan aniqlanadigan tavsiflaridan ham foydalaniladi.

Fizik kimyoviy analizalarning asosiy usuli — xossa (tarkib) oʻzgarishi bilan holat oʻzgarishi (tarkib — tra, tarkib — bosim va hokazo)ning geometrik analiziga asoslangan. Chunki fazalar muvozanatlarini analitik aniqlash usuli qiyin boʻlib, fazalar sohasini taqriban aniqlay oladi. Diagrammalarni geometrik analiz qilish usuli faza strukturasi va tarkibining oʻzgarishini toʻgʻri aniqlashga imkon beradigan yagona usul hisoblanadi. Bu Fizik kimyoviy analizlarning baʼzi koʻp fazali, koʻp komponentoy sistemalar — qotishmalar, minerallar, eritmalar, karbidlar, oksidlar, yarim oʻtkazgich va oʻta oʻtkazgich materiallar, organik birikmalardan iborat sistemalar va boshqalarni tadqiq qiluvchi muhim usulga aylanishiga keng yoʻl ochadi.

Fizik kimyoviy analizlar kimyo va kimyotexnologiyaning barcha sohalarida, shuningdek, metallurgiya, geologiya-mineralogiya tadqiqotlarida va boshqalarda qoʻllanadi.