Fort-Shevchenko (Tupqaragʻan tumani)
Форт-Шевченко — шаҳар, Манг'истау вилояти Тупқараған туманининг маъмурий маркази. Каспий денгизининг шарқий соҳилида, вилоят маркази Ақтау шаҳридан шимоли-ғарбга томон 130 км узоқликда жойлашган. Аҳолиси 5,228 киши (2013).
Форт-Шевченко қоз. Форт-Шевченко | |
|---|---|
| шаҳар | |
 Герб | |
| 44°31′0″Н 50°16′0″Э / 44.51667°Н 50.26667°Э | |
| Мамлакат | Қозоғистон |
| вилоят | Манг'истау вилояти |
| Туман | Тупқараған тумани |
| Ҳукумат | |
| Асос солинган | 1846 |
| Аввалги номлари |
Новопетровскоэ укреплениэ, Форт-Александровский, форт Урицкий |
| Қачондан бери шаҳар | 1899 |
| Майдон | 545 км2 (210 кв ми) |
| Аҳолиси (2013) |
5,228[1] |
| Вақт минтақаси | УТC+5 |
| Телефон коди | +7 72938[2] |
| Почта индекс(лар)и | 130500[3] |
| Автомобил коди | Р, 12 |
|
| |
Тарихи
Ўрта асрларда бу ерда денгиз порти — Кетикқала шаҳарчаси жойлашган. Каспий денгизининг шарқий қирғоғини эгаллаш мақсадида 1716-йили Россия империяси Петр И-нинг фармонига биноан А.Бекович-Черкасский бошчилигидаги экспедиция шу ерда дастлабки „Авлиё Петр“ рус қамалининг пойдеворини қуради. 1846-йил штабс-капитан М.И. Иваниннинг бошчилиги билан Ново-Петровск қамали қад ростлади. 1857-йилдан қамал атрофида пайдо бўлган шаҳр Форт-Александровск, кенгаш ҳукуматининг дастлабки йилларида Форт-Урицкий, 1939-йилдан бошлаб ҳозирги номи билан аталади. Шаҳарнинг чекка қисмида Қўрғантас тоғида вайрона бўлган қамалнинг қолдиқлари сақланган. 1882-йил Форт-Александровск Манғистау уэзининг маркази бўлиб, 1896-йили унга шаҳар мавқеи берилди. 1850 — 1857-йиллари бу шаҳарга украинларнинг буюк шоири Т.Г. Шевченко бадарға қилинди. 1932-йили Шевченконинг мемориал музейи очилди. 1928-йил Форт-Шевченкога шаҳар мақоми берилди. 1938 — 1963-йиллар Шевченко туманнинг маркази, 1992-2001 йиллар вилоят аҳамиятига эга шаҳар бўлди. 1992-йил янгидан ташкил топган Тупқараған туманининг маркази, туман аҳамиятига эга шаҳар.
Ижтимоий соҳа
Чет элларнинг нефт-газ компаниялари базаси шу шаҳарда жойлашган. 2006-йил шаҳарнинг 160 йиллик юбилейи нишонланди. Шаҳарда босмахона, туман алоқа бўлими, 2 мактаб, 4 болалар боғчаси, маданият уйи, 2 кутубхона, 3 музей, меҳмонхона, автомат телефон стансия, туман касалхонаси ва шифохона, дорихона, санепидемиология стансия фаолият юритади[4].
Манбалар
- ↑ Численность населения РК по областям, городам и районам Республики Казахстан на 1 июля 2013 года
- ↑ Манғистау вилоятининг телефон кодлари
- ↑ Почтовые индексы Казахстана
- ↑ "Ғарбий Қозоғистон вилояти" энсиклопедияси, Алмати, 2002;
Ҳаволалар
- Форт-Шевченко в Казахстанской энциклопедии[сайт ишламайди]
 | Қозоғистон географиясига оид уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |