Fransiyada Ramazon sahifasining manbasini koʻrish

'''Fransiyada Ramazon''' islomiy anʼanalarni Gʻarb madaniy amaliyotlari bilan uygʻunlashtirgan muhim diniy va madaniy marosimdir. Fransiya Yevropadagi eng yirik musulmon aholisidan biriga ega boʻlib, ularning soni 6,8–9 million kishi (aholining 10–13%i) deb baholanadi, Ular asosan Magʻrib kelib chiqishiga mansub sunniylardan iborat<ref>{{Cite web|url=https://www.sortiraparis.com/en/news/in-paris/articles/274470-when-will-ramadan-2025-end-in-france-eid-el-fitr-date-confirmed|title=When will Ramadan 2025 end in France? Eid el Fitr date confirmed|website=www.sortiraparis.com}}</ref>.

Koʻplab Fransiya shaharlarida Ramazon musulmonlar koʻp yashaydigan mahallalarda ijtimoiy va taomlar madaniyatida ham koʻzga tashlanadi. Koʻchalar va hovlilarda baʼzan umumiy iftor dasturxonlari yozilib, unda oilalar, doʻstlar va qoʻshnilar roʻza ochish uchun birga jam boʻladilar, natijada kechki ovqat jamoaviy tadbirga aylanadi. Parij, Marsel va Lion kabi shaharlardagi restoranlar hamda halol kafelar koʻpincha Ramazonga xos maxsus menyularni joriy etadi, namozlardan keyingi kechki yigʻinlar esa odamlarga suhbatlashish va Shimoliy Afrika hamda Yaqin Sharq oshxonalari taʼsiridagi anʼanaviy taomlar va shirinliklarni baham koʻrish imkonini beradi<ref>{{Cite web |last=Sayantani |date=2025-07-28 |title=Ramadan 2026 In France - Calendar Dates & Timings, Holidays & Observances |url=https://blog.wego.com/ramadan-in-france/ |access-date=2026-02-24 |website=Wego Travel Blog |language=en-US}}</ref>.

== Marosimlar ==
Fransiyada Ramazonning boshlanishi va tugashi boshqa musulmon aholisining koʻpchiligini tashkil etadigan mamlakatlardagidek oy koʻrinishiga qarab belgilanadi. Bu koʻpincha ''Fransiya musulmon eʼtiqodi kengashi'' (CFCM) va [[Parij Buyuk masjidi]] kabi islomiy tashkilotlar tomonidan eʼlon qilinadi<ref>{{Cite web|url=https://www.france24.com/en/20150611-french-muslims-debate-ramadan-start-date-new-moon|title=French Muslims divided over when to start Ramadan|date=11 June 2015|website=France 24}}</ref>.

Ushbu muborak oy davomida musulmonlar [[tong]]dan [[Quyosh botishi|quyosh botishi]]gacha ovqat, ichimlik va boshqa jismoniy ehtiyojlardan tiyilib, qoʻshimcha ibodatlar va xayriya ishlarini amalga oshiradilar<ref>{{Cite web|url=https://www.uspa24.com/bericht-8200/french-muslims-start-ramadan-fasting-today-on-monday-june-6.html|title=French Muslims start Ramadan fasting today on Monday June 6 - RAHMA-SOPHIA RACHDI|website=United States Press Agency News (USPA News)}}</ref>.

Ramazon jamoaviy ibodat marosimi sifatida ham xizmat qiladi. Qatnashchilar tungi namozlarda ([[Tarovih namozi|taroveh]]) va Qur’on tilovatida ishtirok etadilar. Har bir kun [[Iftor|iftor]] – roʻza ochish taomi bilan yakunlanib, oilalar va jamoalarni birlashtiradi<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.rfi.fr/en/culture/20100911-paris-ramadan-celebrations-bridge-islam-and-west|title=Culture in France - Paris Ramadan festival bridges Islam and West|date=11 September 2010|website=RFI}}</ref>.

== Jamoatchilik ishtiroki va xayriya ==
[[Parij Ramazon festivali]] kabi ommaviy tadbirlar dinlararo muloqot va madaniy almashinuvni qoʻllab-quvvatlaydi<ref name="auto"/>.

Ramazon paytidagi markaziy amaliyotlardan biri [[Fitr|Zakat al-Fitr]] boʻlib, u roʻza yakunini nishonlaydigan bayram – [[Ramazon hayiti|Eid al-Fitr]]dan oldin beriladigan majburiy xayriyadir. Fransiyadagi masjidlar va islomiy tashkilotlar xayriya mablagʻlarini yigʻish va taqsimlashda muhim rol oʻynaydi. Koʻngillilar tashabbuslari, jumladan oziq-ovqat yigʻimlari va bepul iftor taomlari, ijtimoiy-iqtisodiy tafovutlar orasida hamjihatlikni kuchaytiradi<ref name="auto1">{{Cite web|url=https://www.moroccoworldnews.com/2025/02/177558/ramadan-2025-muslims-in-france-will-officially-begin-fasting-march-1/|title=Ramadan 2025: Muslims in France Will Officially Begin Fasting March 1|first=Megan|last=McDonell|date=28 February 2025}}</ref>.

== Qiyinchiliklar va bahs-munozaralar ==
Fransiyada Ramazonni ado etish mamlakatning qatʼiy dunyoviy siyosati bilan kesishib, qiyinchiliklarni yuzaga keltiradi<ref>https://www.washingtonpost.com/opinions/2023/04/22/france-ramadan-soccer/</ref>.

2024-yilda ''Fransiya futbol federatsiyasi'' (FFF) Ramazon tutayotgan musulmon futbolchilarni qoʻllab-quvvatlashni cheklayotgandek koʻringan siyosati uchun tanqidlarga uchradi, bu diniy erkinlik va kamsitish masalalari boʻyicha bahslarni qoʻzgʻatdi<ref>{{Cite web|url=https://apnews.com/article/france-soccer-ramadan-islam-fasting-secularism-5230817c30daccc8564d72a8762af771|title=French soccer federation limits support for players' Ramadan observance. Critics see discrimination|date=29 March 2024|website=AP News}}</ref>.

2023-yilgi hisobotlarda maktablarda dunyoviylik qoidalari buzilgani, oʻquvchilar va xodimlar diniy marosimlarni ochiqcha ado etgani taʼkidlangan. Hukumat nazorati kuchaydi va ayrim hollarda intizomiy choralar qoʻllangan<ref>{{Cite web|url=https://www.rfi.fr/en/france/20230508-french-government-reports-rise-in-secular-breaches-in-schools-during-ramadan|title=French government reports rise in secular breaches in schools during Ramadan|date=8 May 2023|website=RFI}}</ref>.

Diplomatik taranglikka qaramay, Fransiya hukumati Ramazon namozlariga imomlik qilish uchun jazoirlik imomlarga viza berishda davom etgan<ref>{{Cite web|url=https://www.newarab.com/news/algerian-imams-get-french-visas-ramadan-amid-diplomatic-row|title=Algerian imams get French visas in Ramadan amid diplomatic row |work=The New Arab}}</ref>.

Masjidlarni vayron qilish va hijob taqishga qoʻyilgan cheklovlar kabi islomofobik hodisalar koʻpaygan boʻlib, ular dunyoviylik haqidagi bahslar fonida yuz bermoqda<ref name="auto1"/>.

Oyni koʻrish boʻyicha kelishmovchiliklar ham uchraydi: ayrim jamoalar kelib chiqqan mamlakatlari amaliyotiga ergashadi, natijada Ramazonni ado etishda farqlar yuzaga keladi<ref name="auto1"/>.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Havolalar ==
{{Commons category-inline}}
{{Ramazon}}

[[Turkum:Mamlakatlar boʻyicha Ramazon]]
[[Turkum:Fransiyada islom]]
[[Turkum:Islomiy bayramlar]]
[[Turkum:Fransiya madaniyati]]