Ziyosfera

Fransiyada taʼlim

(Fransiyada ta'limdan yoʻnaltirildi)
Франсиядаги мактаб тизими

Франсияда таълим жуда кўп бўлинмаларга эга бўлган юқори марказлаштирилган тарзда ташкил этилган[1]. У бошланғич таълим (энсеигнемент примаире), ўрта таълим (энсеигнемент сеcондаире) ва олий таълим (энсеигнемент супéриэур) каби уч босқичга бўлинган. Франсияда мактабга чиқишнинг асосий ёши 2 ёшдир. Икки ёшли болалар бошланғич мактабга боришмайди, улар мактабгача таълимни бошлайдилар. Кейин олти ёшга келиб, Франсияда болалар бошланғич мактабни бошлайдилар.

Франсия олий таълимида қуйидаги даражалар: Болония жараёни (Европа Иттифоқининг тан олиниши) томонидан тан олинади: Лицензия ва Лицензия Профессионнелле (бакалавр даражалари) ва шунга ўхшаш номдаги магистр ва докторлик даражалари.

ОЭCД томонидан 2018-йилда мувофиқлаштирилган Халқаро талабаларни баҳолаш дастури 15 ёшли франсузларнинг умумий билим ва кўникмаларини, ўқиш саводхонлиги, математика ва табиий фанлар бўйича дунёда 26-ўринга қўйди ва ОЭCД ўртача 493 кўрсаткичидан паст Иқтисодий ҳамкорлик ва ҳамкорлик ташкилотининг 15 ёшли франсуз ўқувчиларининг фан ва математика бўйича ўртача кўрсаткичлари пасайди, ўқиш, математика ва табиий фанлар бўйича паст натижаларга эришганларнинг улуши кескин ўсиш тенденциясини ривожлантирмоқда[2][2].

Франсиянинг ўрта мактаб даражасида математика ва фан бўйича кўрсаткичлари 1995-йилдаХалқаро математика ва фанларни ўрганиш тенденцияларида 23-ўринни эгаллади[3]. 2019-йилда Франсия ТИМСС Сcиэнc умумий рейтингида 21-ўринни эгаллади[4].

Тарих

Жюл Ферри

Наполеон франсуз университети ўрта таълим тизимини бошлади.Таълимнинг замонавий даври ХИХ-аср охиридан бошланади. 1841-йилда Халқ таълими вазири бўлган Жюл Ферри замонавий мактабни (л'écоле рéпублиcаине) яратганлиги учун 6 ёшдан 12 ёшгача бўлган барча болаларни: ҳам ўғил болаларни, ҳам қиз болаларни қатнашишини талаб қилганлиги учун кенг эътироф этилган. Шунингдек, у жамоат таълимини мажбурий, бепул ва дунёвий (лаïқуэ) қилди. Франсуз Лубберс, Жюл Ферри қонунлари ва бошқа бир қанча қонунлар деб номланувчи ушбу қонунлар билан Учинчи Республика 1850—1851-йиллардаги Фаллоух қонунларининг кўпини бекор қилди.[5]

Франсуз ўқув дастурида асосан европалик франсуз ёзувчиларнинг асарларига урғу берилган. Ферри ва бошқалар адабиётни ўзига хослигининг элими деб ҳисоблашган. Талабалар жамоасининг этник ва маданий демографик хусусиятлари талабаларга „умумий маданият“ ни ўтказишга интилишда таъсир қилмади.[6]

Адабиёт сингари тарих таълими ҳам ёшларнинг шахсиятини шакллантириш ва иммигрантларнинг франсуз ўзига хослигига интеграциялашуви учун жуда муҳим ҳисобланади. Феррининг қарашлари бугунги кунда ҳам таъсир кўрсатишда давом этмоқда. Вазирлик ҳисоботлари „умумий маданият“ ни тарғиб қилишда мактабларнинг қоидаси фақат ўқувчилар хилма-хиллиги даражасининг ўсиши билан янада муҳимроқ эканлигини тасдиқлади. Вазирлик маълумотларига кўра, Франсияда тарих таълими бир аср давомида италияликлар, поляклар, африкаликлар ва португалияликлар болаларининг интеграциялашувини таъминлади.[7]

Бошқару

Франсиядаги барча таълим дастурлари Миллий таълим вазирлиги томонидан тартибга солинади (расмий равишда Министèре де л'Éдуcатион натионале, де ла Жеунессе эт де ла Виэ ассоциатив деб аталади).

Давлат бошланғич ва ўрта мактабларининг барча ўқитувчилари давлат хизматчилари бўлиб, вазирни мамлакатдаги энг йирик иш берувчига айлантиради. Франсия университетларида профессор ва тадқиқотчилар ҳам давлат томонидан ишлайдилар.

Франсиядаги турли академиялар ва мактаб зоналари
Зона Академиялар/Ситатлар
А Бесансон, Бордо, Клермон-Ферран, Дижон, Гренобл, Лимогес, Лион, Пуате
Б Экс-Марсел, Амен, Кан, Лилл, Ненси-Мец, Нант, Ницса, Орлеан-Тур, Реймс, Ренн, Руан, Страсбург
C Cретеил, Монпеллиэр, Париж, Тулуза, Версал

Бошланғич ва ўрта даражаларда ўқув режаси давлат, ярим давлат ва субсидияланган муассасаларни ўз ичига олган ҳар қандай синфдаги барча франсуз талабалари учун бир хил. Бироқ, талабалар танлаши мумкин бўлган махсус бўлимлар ва турли хил вариантлар мавжуд. Барча франсуз ўқитувчилари учун маълумотнома булетин оффиcиэл де л'éдуcатион натионале, де л’энсеигнемент супéриэур эт де ла речерче (БО) бўлиб, унда барча жорий дастурлар ва таълим йўриқномалари келтирилган. У ҳар йили кўп марта ўзгартирилади.[8]

Франсияда мактабда ўқиш мажбурий эмас (гарчи кўрсатмалар[9] бўлса ҳам). Франсия қонунчилиги мактабга бориш шарт эмас, фақат таълимни талаб қилганлиги сабабли, оилалар қонунда белгиланган таълим стандартларига риоя қилишлари ва давлат томонидан назорат қилиниши шарти билан ўзлари таълим беришлари мумкин.

Ўқув йили

Метрополитан Франсияда ўқув йили сентабр бошидан июл ойининг бошигача давом этади. Мактаб тақвими бутун мамлакат бўйлаб стандартлаштирилган.[10]

Май ойида мактаблар имтиҳонларни ташкил қилиш учун вақт керак (масалан, бакалавр). Франсия Метрополитанидан ташқарида мактаб тақвими маҳаллий ректор томонидан ўрнатилади.

Асосий дам олиш кунлари қуйидагилар:

  • Барча азизлар (ла Тоуссаинт), икки ҳафта (2012-йилдан бери) тахминан октабр ойининг охири ва ноябр ойининг боши;
  • Рождество (Ноëл), Рождество куни ва Янги йил куни атрофида икки ҳафта;
  • қиш (ҳивер), феврал ойининг ўрталаридан бошлаб икки ҳафта;
  • баҳор (принтемпс) ёки Пасха (Пâқуэс), апрел ўрталаридан бошлаб икки ҳафта;
  • ёз (éтé), июл бошидан бошлаб икки ой. (ўрта мактаб ўқувчилари учун июн ойининг ўрталарида).

Бошланғич мактаб

Кўпгина ота-оналар фарзандларини 3 ёшга тўлганларида мактабгача таълим муассасасига (матернелле) юборишни бошлайдилар. Баъзилар ҳатто 2 ёшида кичик бўлимда (" ТПС ") бошланади. Мактабгача таълимнинг дастлабки икки йили (ТПС ва кичик бўлим " ПС ") жамият ҳаётига кириш; болалар қандай қилиб талаба бўлишни ўрганадилар ва арифметика ҳақидаги биринчи тушунчалари билан танишадилар, ҳарфларни таний бошлайдилар, оғзаки нутқни ривожлантирадилар ва ҳоказо. Сўнгги икки йил мактабгача таълим, моенне бўлими ва гранде бўлими, кўпроқ мактабга ўхшайди; ўқувчилар ўқиш, ёзиш ва бошқа математика билан танишадилар.[10]

Болалар 10-11 ёшгача 5 йил давомида бошланғич мактабда қоладилар.[11]

Ўрта мактаб ва ўрта мактаб

Париждаги Лицей Родин ўрта мактаби

Мажбурий ўрта ва ўрта мактаб фанлари франсуз тили ва адабиёти, тарих ва география, чет тили, санъат ва ҳунармандчилик, мусиқа таълими, фуқаролик, математика, физика, кимё, технология ва жисмоний тарбия фанларини ўз ичига олади. Ўқув режаси Миллий таълим вазирлиги томонидан белгиланади ва Франсиядаги кўпгина коллежлар учун, шунингдек, АЭФЕга боғлиқ бўлган муассасалар учун амал қилади. Академиялар ва алоҳида мактаблар давлат ўқув дастурида озгина эркинликка эга.[12]

Синфлар сони мактабдан мактабга фарқ қилади, лекин одатда 20 дан 35 гача ўқувчиларни ташкил қилади.

Бошланғич мактабдан кейин иккита таълим босқичи мавжуд:[10]

  • коллеж (ўрта мактаб), 11 ёшдан 14 ёшгача бўлган ўрта таълимнинг биринчи тўрт йилидаги болалар учун.
  • 15 ёшдан 18 ёшгача бўлган болалар учун қўшимча ўрта таълимнинг уч йиллик курсини таъминловчи лицей ( ўрта мактаб). Талабалар бакалавр (бакалавриат, халқ тилида ле баc деб номланади) ёки CАП (Cе ртифиcат д’аптитуде профессионнелле) га тайёрланади. Бакалавр олий маълумот олиш ёки тўғридан-тўғри касбий ҳаётга олиб келиши мумкин (бакалавриатнинг учта асосий тури мавжуд: умумий бакалавр, технология бакалаврияти ва бакалавр профессионнел).
  • Касбий даражаларни тақдим этувчи CФА (cентре де форматион дес аппрентис, шогирдларни ўқитиш маркази)

Хусусий мактаблар

Франсиядаги бошланғич ва ўрта хусусий мактаблар икки тоифага бўлинган:

  • Давлат билан шартнома асосидаги хусусий мактаблар ҳар бир даражадаги хусусий муассасалардир; Шундай бўлса-да, бу мактабларнинг ўқувчилари давлат мактабларидаги каби миллий ўқув дастури бўйича ўқийдилар. Хусусий мактабларда ўқитувчилар худди шундай тарзда ишга олинади ва давлат мактабларидаги ўқитувчилари билан тахминан бир хил мақомга эга. Улар, шунингдек, бевосита давлат томонидан ишлайдилар, лекин улар доимий равишда тайинланмайдилар ва давлат мактабидаги лавозимга қайтмасликлари мумкин. Франсиядаги хусусий мактабларнинг аксарияти шартнома асосида ишлайди.
  • Шартномасиз хусусий мактаблар ўз ўқитувчиларини бевосита ишга оладилар ва ўз ўқув дастурларини ўқитишлари мумкин; Бироқ, давлат ҳали ҳам уларнинг таълим стандартларини назорат қилади. Ушбу мактабларнинг аксарияти диний таълим беради.

Халқаро таълим

2015-йил январ ойи ҳолатига кўра, Халқаро мактаблар бўйича консултансия (ИСC)[13] Франсияни 105 та халқаро мактаблар рўйхатига киритган.[14] ИСC „халқаро мактаб“ни қуйидаги атамаларда белгилайди: „Агар мактаб инглиз тилида сўзлашувчи давлатдан ташқарида тўлиқ ёки қисман инглиз тилида мактабгача, бошланғич ёки ўрта мактаб ўқувчиларининг ҳар қандай комбинациясига ўқув дастурини етказиб берса, ИСC халқаро мактабни ўз ичига олади. агар инглиз тили расмий тиллардан бири бўлган мамлакатдаги мактаб ўз миллий ўқув дастуридан ташқари инглиз тилида ўқув дастурини таклиф қилса ва ўз йўналиши бўйича халқаро бўлса“.[14] Ушбу таъриф нашрлар, жумладан Тҳе Эcономист томонидан қўлланади.[15]

Франсияда ўзининг халқаро мактаб регулятори — АЭФЕ (Агенcе поур л’энсеигнемент франçаис à л'éтрангер) мавжуд.

Олий маълумот

Франсиядаги олий таълим халқаро мобилликни осонлаштирадиган бошқа Европа мамлакатлари даражасига мос келадиган учта даражада ташкил этилган:Лицензия Профессионнелле (бакалавр даражалари),Магистратура ва Докторлик даражалари.  Лицензия ва магистр семестрларда ташкил этилади: Лицензия учун 6 та ва магистратура учун 4 та.[16][17] Ушбу ўқув даражалари УЭ (Унитéс д’энсеигнемент ёки Модулес) га асосланган турли хил „парcоурс“ ёки йўлларни ўз ичига олади, уларнинг ҳар бири маълум миқдордаги Европа кредитлари (ЭCТС). Талаба ўша кредитларни тўплайди, улар одатда йўллар ўртасида ўтказилади.  Лицензия 180 АКТС олгандан кейин берилади; 120 та қўшимча кредит олингандан сўнг магистр берилади.[16][17][18]

Ўқиш харажатлари

Олий таълим асосан давлат томонидан молиялаштирилади, бу эса ўқиш тўловларининг жуда пастлигига олиб келади. Европа Иттифоқи, ЭЭА, Швейсария ёки Квебек фуқаролари учун йиллик тўловлар даражасига (лицензия, магистратура, докторантура) қараб йилига 170 дан 380 эврогача ўзгаради. Шундай қилиб, 750-3500 эврога магистр даражасини олиш мумкин (5 йил ичида). Бошқа халқаро талабалар учун бу тўловлар 2,770 дан 3,770 эврогача. Кам таъминланган оилалар талабалари ўқиш ёки дарсликлар учун номинал суммани тўлаб, стипендия олиш учун ариза топширишлари мумкин ва ойига 450 эврогача бўлган стипендия олишлари мумкин.

Давлат муҳандислик мактабларида ўқишни университетлар билан солиштириш мумкин, аммо бироз юқорироқ (тахминан €700). Бироқ, хусусий муҳандислик мактаблари учун йилига 7000 эврога етиши мумкин. Хусусий бизнес мактаблари одатда бакалавр дастурлари учун йилига 12 000 эврогача ва магистратура дастурлари учун 24 000 эврогача, баъзи элита институтлари эса 40 000 эвро ва ундан кўп ҳақ олишлари мумкин.

Франсиядаги университетлар

Франсиядаги давлат университетлари ўзлари жойлашган йирик шаҳарлар номи билан аталган, агар бир нечта бўлса, ундан кейин рақам қўйилади. Масалан, Парижда Париж И дан ХИИИ гача бўлган 13 та университет мавжуд. Улардан баъзилари Парижнинг ўзида эмас, балки шаҳар атрофида жойлашган. Бундан ташқари, кўпгина университетлар одатда таниқли шахс ёки маълум бир жой номини олган норасмий исмни олдилар. Баъзан, бу таниқли битирувчини шарафлаш усулидир, масалан, Страсбургдаги фан университети "Университé Луи Пастер " деб номланади, унинг расмий номи эса „Университé Страсбоург И“ (2009-йилдан бери Страсбургнинг учта университети мавжуд).[18]

Грандес écолес

Франсиядаги грандес écолес элита олий таълим муассасаларидир. Улар одатда битта фан соҳасига қаратилган (масалан, муҳандислик ёки бизнес), кичик ҳажмга эга (одатда йилига 100 дан 300 тагача битирувчи). Улар нуфузли деб ҳисобланадилар,[19][20] ва Франсиянинг кўпчилик олимлари ва раҳбарлари шу олий ўқув юртини тамомлаганлар.

Миллий рейтинглар ҳар йили турли журналлар томонидан эълон қилинади.[21][22][23][24] Рейтинглар йилдан-йилга бир оз фарқ қилса-да, энг яхши грандес écолес ўнлаб йиллар давомида жуда барқарор бўлиб келган:

  • фан ва муҳандислик: Écолес Нормалес Супéриэурес, Эcоле Полйтечниқуэ, Минес ПарисТеч, ИСАЭ-Супаéро, Понц Паристеч ва CентралеСупéлеc ;
  • гуманитар фанлар: учта Écолес Нормалес Супéриэурес ва Эcоле дес Чартес ;
  • бизнес: ҲЕC Парис, НЕОМА Бусинесс Счоол, ЭССЕC Бусинесс Счоол, ЭСCП Эуропе, ИНСЕАД, ЭМЛён, Ауденcиа, Гренобле Écоле де Манагемент, ИНСЕЭC ва ЭДҲЕC;[25][26][27]
  • бошқарув ва сиёсий фанлар: ЭНА ва Фанлар По.

Ўқитувчиларни ишга қабул қилиш

Бир неча ўн йиллар олдин бошланғич мактаб ўқитувчилари Écолес Нормалесда таълим олишган ва ўрта мактаб ўқитувчилари " Агрéгатион " имтиҳони орқали ишга қабул қилинган. Вазият 1950-йилларда ўрта мактаб ўқитувчилари учун CАПЕС имтиҳонининг киритилиши ва 1990-йилларда " Институц Университаирес де Форматион дес Маîтрес " (ИУФМ) институтининг киритилиши билан ранг-баранглашди, улар Эcолес Супéриэурес ду Профессорат эт де номини олди.

Аниқроғи, мактаб ўқитувчилари иккига бўлинган:

  • ИНСПЕда таълим олган бошланғич мактаб ва болалар боғчаси ўқитувчилари (Профессеурс дес écолес) одатда „магистр“ (Баc+5) даражасига эга. Уларнинг ҳафталик хизмати ҳафтасига тахминан 28 соатни ташкил қилади.
  • Университетда ҳам, ИНСПЕда ҳам таълим олган сертификатланган ўқитувчилар (Профессорлар сертификатлари) „магистр“ даражасига эга (Баc+5) ва Cертифиcат д’Аптитуде ау Профессорат де л’Энсеигнемент ду Сеcонд дегрé (CАПЕС) деб номланган танлов имтиҳонидан ўтишлари керак. маълум бир домен. Уларнинг мартабаси одатда мартабаларининг биринчи йилларида географик жойлашувини белгилайди. Уларнинг аксарияти коллежда (ўрта мактабда) дарс беришади.
  • Агрéгéс ўқитувчилари (Профессеурс агрéгéс) ҳар бир доменда анча юқори даражадаги Агрéгатион деб номланган бошқа танлов имтиҳонлари орқали ишга олинади. Улар сертификатланган ўқитувчилар ёки домен бўйича камида „магистр“ (Баc+5) нинг ташқи эгалари бўлиши мумкин. Иккинчи ҳолда, улар ИНСПЕда ўқитиш бўйича қўшимча таълимда қатнашишлари керак. Агрéгéс ўқитувчиларининг маоши юқори ва ҳафталик хизматлари камайтирилган. Уларнинг аксарияти лицейда (ўрта мактаб) дарс беради.

Университет ўқитувчилари махсус комиссиялар томонидан ишга қабул қилинади ва улар қуйидагиларга бўлинади:

  • камида докторлик даражасига эга бўлган „ўқитувчилар-тадқиқотчилар“ (энсеигнанц-черчеурс): улар тўлиқ хизмат муддати билан ўз мутахассисликлари бўйича дарслар ва тадқиқотлар олиб борадилар. Улар ёки Маîтре де Cонфéренcес (катта ўқитувчилар) ёки профессорлар (профессорлар). Маîтре де Cонфéренcе ПҳД талабалари учун ўқув директори бўлишга рухсат олиш учун Ҳабилитатион à Диригер дес Речерчес (ҲДР) (профессорлик иши) номли кўриб чиқилган ишни нашр этиши керак. ҲДР ўз навбатида профессор сифатида тайинланиши керак. Соф иш ҳақи ойига 2300 дан 8800 эврогача (қўшимча божлар билан). Ойига 4000 эвродан ортиқ соф маош (2011-йил даражаси) жуда ғайриоддий ва камида этти йил давомида биринчи даражали профессор даражасига эга бўлган кичик озчилик ўқитувчи-тадқиқотчилар билан чекланган, бу камдан-кам учрайди. Иккинчи даражали профессорлар ва бош катта ўқитувчилар (маîтре де cонфéренcе ҳорс cлассе) учун мумкин бўлган максимал аниқ иш ҳақи, Франсия университетларида тўла вақтли ўқитувчи-тадқиқотчиларнинг мартаба мақомининг тугаши ойига 3,760 эвро (2011) ва Гуруҳнинг фақат бир нечтаси бу даражага эриша олади.
  • Ўрта мактаб ўқитувчилари ўзларининг бошланғич мактаб лавозимларидан доимий равишда университетда дарс бериш учун тайинланганлар. Улар ҳеч қандай тадқиқот олиб боришлари шарт эмас, балки „ўқитувчи-тадқиқотчилар“га қараганда икки баравар кўп дарс берадилар. Улар ПРАГ (профессорлар агрéгéс) ва ПРCЕ (профессорлар сертификатлари) деб аталади. Уларнинг ҳафталик хизмати 15 ёки 18 соатни ташкил қилади. Соф иш ҳақи ойига 1400 дан 3900 эврогача.
  • CПГЕ ўқитувчилари одатда „агрéгéс“ ёки „чаир суп“ бўлиб, уларнинг малакаси ва танлов имтиҳонлари даражасига, шунингдек, бошқа омилларга кўра Умумий Инспексия томонидан тайинланади. Уларнинг ҳафталик хизмати ҳафтасига тахминан 9 соат, йилига 25 ёки 33 ҳафта. Аниқ тўлов: 2000 дан 7500 эврогача (қўшимча соатлар)
  • Франсия 1800-йиллар воситасида ўз халқига таълим бериш бўйича катта фаолият олиб борди. Шунингдек, 1800-йилларда улар 10-20 ёшдан бошлаб 50 000 га яқин ёш йигитларга классик таълим беришди. Аниқроқ бўладиган бўлсак, Франсияда ўқитишнинг энг яхши кўтарилиши 1821—1837-йилларга тўғри келди, айни пайтда шаҳарлар янги коллежлар яратилди. 1837—1867-йиллар давомида ўсиш тўлови секинлашди, чунки ҳокимият аҳоли гавжум қишлоқ жойларига этиб борди. Кейинчалик, 1867—1906-йиллардаги воситалар ёрдамида биринчи даражали коллеж ва ўқитишни чуқурлаштиришга эътибор қаратилди. 1880-йилда Cамилле Сéэ аёллар учун ўрта мактабларни қўшди, бу эса у ўрта факултетни аёллар учун ўқитиш босқичини таъминлаганлиги сабабли муҳим ўтишга айланди. 1896-йилда Франсияда 36 та шундай коллеж мавжуд эди.

Дин

Давлат мактабларида диний таълим берилмайди (1801-йил Конкордати бўйича Элзас- Мозелда 6 ёшдан 18 ёшгача бўлган талабалар бундан мустасно). Лаïcитé (дунёвийлик) Франсия Республикасининг асосий қоидаларидан биридир.

2004-йил март ойидаги қарорида Франсия ҳукумати прозелитизмнинг олдини олиш ва этник гуруҳлар ўртасида бағрикенглик туйғусини ривожлантириш мақсадида мактаблар ва бошқа давлат муассасаларида барча „кўзга кўринадиган диний рамзларни“ тақиқлади. Айрим диний гуруҳлар қонун Франсия конституцияси билан ҳимояланган дин эркинлигига тўсқинлик қилаётганини айтиб, ўз қаршиликларини кўрсатди.

Статистика

Франсия Республикасида 67 миллион аҳоли истиқомат қилади, улар Франсия пойтахтининг 13 минтақасида ва тўртта чет эл департаментларида (2,7 миллион) яшайдилар. Аҳоли сони ортиб бораётганига қарамай (йилига 0,4 фоизга), 25 ёшгача бўлган ёшлар салмоғи камаймоқда.1970-йилларда 40 % ва 1990-йилдаги аҳолини рўйхатга олиш вақтида 35 % билан солиштирганда, Метрополитан Франсияда 19 миллиондан кам ёшлар ёки умумий аҳолининг 32 % ташкил қилади. Франсияда аҳолининг секин қариши кузатилмоқда, аммо бу бошқа қўшни мамлакатларга (Германия ва Италия каби) қараганда камроқ қайд этилган, айниқса ҳозир туғилишнинг йиллик сони бироз ортиб бормоқда.

Ўн саккиз миллион ўқувчи ва талабалар, яъни аҳолининг тўртдан бир қисми таълим тизимида, уларнинг 2,9 миллиондан ортиғи олий таълимда.[28] Франсия таълим вазири 2000-йилда 75 000 та давлат мактабларидан 39 таси " жиддий зўравонлик ", 300 таси эса „бир оз зўравонлик“ бор эканлигини маълум қилди.[29]

Яна қаранг

  • Франсияда академик баҳо
  • Чет элда франсуз тилини ўқитиш агентлиги (Агенcе поур л’энсеигнемент франçаис à л'éтрангер)
  • Cампус Франcе (Франсия олий таълимни ривожлантириш агентлиги)
  • Грандес Écолес конференсияси (CГЕ)
  • Комиссия дес Титрес д’Ингéниэур
  • Cомитé д'éтудес сур лес форматионс д’ингéниэурс
  • Франсия муҳандислик мактаблари директорларининг конференсияси (Cонфéренcе дес диреcтеурс дес écолес франçаисес д’ингéниэурс (CДЕФИ))
  • Франсияда уйда таълим
  • Франсияда очиқ кириш

Манбалар

  1. ↑ „Франcе“. Энcйcлопаэдиа Британниcа. Қаралди: 2-ноябр 2019-йил.
  2. ↑ 2,0 2,1 „Cомпаре ёур cоунтрй - ПИСА 2018“.
  3. ↑ „ТИМСС 1995 Ҳигҳлигҳц оф Ресулц фор тҳе Миддле Счоол Еарс“. тимсс.бc.эду. Қаралди: 21-август 2017-йил.
  4. ↑ „ТИМСС 2019 Интернатионал Репорц – ТИМСС & ПИРЛС Интернатионал Студй Cентер ат Бостон Cоллеге“.
  5. ↑ Алберт Лéон Гуéрард, Френч cивилизатион ин тҳе нинетеэнтҳ cентурй(1914) онлине[сайт ишламайди] пп 222-55.
  6. ↑ Кеатон, Даниэлле. Муслим Гирлс анд тҳе Отҳер Франcе: Раcе, Идентитй Политиcс & Соcиал Эхcлусион. Блоомингтон, Индиана: Индиана Университй Пресс, 2006 — 112-бет. 
  7. ↑ Кеатон, Даниэлле. Муслим Гирлс анд тҳе Отҳер Франcе: Раcе, Идентитй Политиcс & Соcиал Эхcлусион. Блоомингтон, Индиана: Индиана Университй Пресс, 2006 — 116-бет. 
  8. ↑ „Ле Буллетин оффиcиэл“. Министèре де л'Éдуcатион натионале, де л'Энсеигнемент супéриэур эт де ла Речерче.
  9. ↑ натионале, Министèре де л'Éдуcатион. „Облигатион сcолаире“ (фр-ФР). Министèре де л'Éдуcатион натионале. Қаралди: 2018-йил 23-май.
  10. ↑ 10,0 10,1 10,2 Мариэ Дуру-Беллат, „Франcе: перманенcе анд чанге.“ ин Ян Wанг, эд. Эдуcатион полиcй реформ трендс ин Г20 мемберс (Спрингер, 2013) пп. 19-32.
  11. ↑ „Écоле примаире (матернелле эт éлéментаире)“. www.сервиcе-публиc.фр.
  12. ↑ Ҳ. Д. Леwис. Тҳе Френч Эдуcатион Сйстем. Роутледге, 1985 — 58-бет. ИСБН 0-7099-1683-3. 
  13. ↑ „Интернатионал Счоол Cонсултанcй Гроуп > Ҳоме“. Исcресеарч.cом. Қаралди: 2016-йил 7-июл.
  14. ↑ 14,0 14,1 „Интернатионал Счоол Cонсултанcй Гроуп > Информатион > ИСC Неwс“. Исcресеарч.cом. 2016-йил 4-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 7-июл.
  15. ↑ „Тҳе неw лоcал“. Тҳе Эcономист (17-декабр 2014-йил).
  16. ↑ 16,0 16,1 „Ла Лиcенcе“ (фр). энсеигнеменцуп-речерче.гоув.фр (2016-йил 19-июл). 2014-йил 1-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 18-июн.
  17. ↑ 17,0 17,1 „Ле Мастер“ (фр). энсеигнеменцуп-речерче.гоув.фр (2016-йил 19-июл). Қаралди: 2016-йил 19-июл.
  18. ↑ 18,0 18,1 Бен-Давид, Жосепҳ анд Пҳилип Г. Алтбач. эдс. Cентерс оф Леарнинг: Бритаин, Франcе, Германй, Унитед Статес (2нд эд. 2017).
  19. ↑ Ундерстандинг тҳе "Грандес Эcолес", қаралди: 2009-06-07
  20. ↑ „гранде écоле“. Френч то Энглиш транслатион бй CоллинсДиcтионарй.cом. Cоллинс Энглиш Диcтионарй - Cомплете & Унабридгед 11тҳ Эдитион. Ретриэвед 02-ноябр 2012-йил.
  21. ↑ Л'Éтудиант, Палмарèс дес грандес écолес де cоммерcе[сайт ишламайди].
  22. ↑ Л'Éтудиант, Палмарèс дес écолес д’ингéниэурс[сайт ишламайди].
  23. ↑ Ле Фигаро, Cлассемент дес écолес де cоммерcе.
  24. ↑ Л’Усине ноувелле, Палмарèс дес écолес д’ингéниэурс.
  25. ↑ Студй.эу. „Студй Бусинесс ин Франcе“. 2021-йил 23-апрелда асл нусхадан архивланган.
  26. ↑ „Cлассемент СИГЕМ дес écолес де cоммерcе | Блоом6“. блоом6.фреэ.фр. Қаралди: 2016-йил 21-апрел.
  27. ↑ Wалкер. „Тҳе элите бусинесс счоолс оф Франcе“ (эн). эдитион.cнн.cом. 2022-йил 12-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 18-июн.
  28. ↑ „Прéвисионс дес эффеcтифс данс л'энсеигнемент супéриэур - рентрéэс 2021 эт 2022“ (фр). энсеигнеменцуп-речерче.гоув.фр. 2022-йил 25-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 18-июн.
  29. ↑ Личфиэлд, Ж. (2000, Жануарй 27). Виоленcе ин тҳе лйcеэс леавес Франcе реэлинг. Тҳе Индепендент. Лондон.

Қўшимча ўқиш

  • Бейкер, Доналд Н. ва Патрик Ж. Ҳарриган, муҳаррирлар.Франсузларнинг яратилиши: Франсияда таълим тарихининг ҳозирги йўналишлари, 1679-1979 (Wатерлоо, Онтарио: Ҳисториcал Рефлеcтионс Пресс, 1980).
  • Cларк, Линда Л. „Замонавий франсуз таълими тарихига ёндашиш: сўнгги сўровлар ва тадқиқот қўлланмалари“, Франсия тарихий тадқиқотлари (1987) 15 # 1 пп. ЖСТОР да 157-165
  • Корбетт, Анне ва Боб Мун, муҳаррирлар. Франсияда таълим: 1981—1995-йилларда Миттеран давридаги узлуксизлик ва ўзгариш (Роутледге, 2002)
  • Дуру-Беллат, Мари. „Франсия: доимийлик ва ўзгариш“. Ян Вангда, эд.Г20 аъзоларида таълим сиёсатини ислоҳ қилиш тенденциялари (Спрингер, 2013) пп. 19–32.
  • Дуру-Беллат, Мари. „Франсияда ижтимоий такрор ишлаб чиқаришнинг сўнгги тенденциялари: таълимнинг сиёсий ваъдаларини қайта кўриб чиқиш керакми?“ Таълим сиёсати журнали (2008) 23 # 1: 81-95. дои: 10.1080/02680930701754104. ҳттп://www.тандфонлине.cом/дои/абс/10.1080/02680930701754104.
  • Фигҳт, ҲW эд. Қиёсий таълим (1918), АҚШ, Англия, Германия, Франсия, Канада ва Данияни онлайн таққослайди
  • Ҳарриган, Патрик. „Франсияда аёллар ўқитувчилари ва қизларни мактабга ўқитиш: сўнгги тарихшунослик тенденциялари“. Франсуз тарихий тадқиқотлар (1998) 21 # 4: 593-610. онлайн
  • Ланган, Элисе. „Франсияда олий таълим сиёсатининг меъёрий таъсири“. Халқаро таълим тадқиқотлари журнали 53 (2012): 32-43.
  • Пассоw, А. Гарри ва бошқалар. Миллий вазиятни ўрганиш: йигирма битта таълим тизимини эмпирик қиёсий ўрганиш. (1976) онлайн
  • ван Зантен, Агнес ва Клер Максвелл. „Франсиядаги элита таълими ва давлат: мустаҳкам алоқалар ва янги муаммолар“. Британия таълим социологияси журнали (2015). 36#1: 71-94. дои: 10.1080/01425692.2014.968245. [ ҳттп://www.тандфонлине.cом/дои/абс/10.1080/01425692.2014.968245.
  • Ван Зантен, Агнес. „Франсиядаги иштирокни кенгайтириш ва унинг элита олий таълим соҳасига ва таълим сиёсатига таъсири.“ Таълимдаги сиёсат ва тенгсизлик (Спрингер, 2017) пп. 73–89.

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Fransiyada_ta%CA%BClim" dan olindi