Fukusima sahifasining manbasini koʻrish

{{Bilgiquti aholi punkti
| mavqe                      = Shahar
| nomi                       = Fukusima
| asl nomi                   = 
| tasvir                     = Fukushima Montage.jpg
| qaram                      = Fukushima prefekturasi
| mamlakat                   = Yaponiya
| gerb                       = Emblem of Fukushima, Fukushima.svg
| bayroq                     = Flag of Fukushima, Fukushima.svg
| gerb tarifi                = 
| bayroq tarifi              = 
| gerb eni                   = 
| bayroq eni                 = 
| lat_dir =N | lat_deg =37 | lat_min =45 | lat_sec =38
| lon_dir =E | lon_deg =140 | lon_min =28 | lon_sec =24
| CoordAddon                 = 
| CoordScale                 = 
| mamlakat xaritasi oʻlchami = 
| mintaqa xaritasi oʻlchami  = 
| tuman xaritasi oʻlchami    = 
| mintaqa turi               = 
| mintaqa                    = Honshu
| jadvalda mintaqa           = 
| tuman turi                 = 
| tuman                      = 
| tuman 2                    = 
| tuman 3                    = 
| tuman 4                    = 
| tuman 5                    = 
| jadvalda tuman             = 
| jadvalda tuman 2           = 
| jadvalda tuman 3           = 
| jadvalda tuman 4           = 
| jadvalda tuman 5           = 
| jamoat turi                = 
| jamoat                     = 
| jadvalda jamoat            = 
| ichki bolinishi            = 
| rahbar turi                = Hokim
| rahbar                     = Hiroshi Kohata
| asos solingan              = 
| ilk eslatilishi            = 
| avvalgi nomlari            = 
| qachondan beri             = 
| maydon                     = 
| balandlik turi             = 
| AP markazi balandligi      = 
| iqlim                      = 
| rasmiy til                 = 
| aholi                      = 275,850
| sanalgan yil               = Avgust, 2023
| zichlik                    = 389
| aglomeratsiya              = 
| milliy tarkib              = 
| konfessiyaviy tarkib       = 
| etnoxoronim                = 
| vaqt mintaqasi             = [[Japan Standard Time]]
| DST                        = 
| telefon kodi               = 
| pochta indekslari          = 
| avtomobil kodi             = 
| identifikator turi         = 
| raqamli identifikator      = 
| vebsayt                    = https://www.city.fukushima.fukushima.jp/
| sayt tili = Yaponcha
}}

{{Nixongo|'''Fukusima'''|福島市|Fukushima-shi|{{IPA-ja|ɸɯ̥kɯꜜɕima|}}}} [[Fukusima prefekturasi|Fukushima prefekturasining]] poytaxt shahri. Prefektura markazi [[Nakadori|Nakadorining]] shimolida joylashgan. 2023-yil 1-avgust holatiga koʻra shahar aholisi 275,850 kishi va 122,130 xoʻjalikdan iborat<ref>[http://www.city.fukushima.fukushima.jp/shimin-touroku/shise/tokejoho/1059/tokejohoh30/setaih30.html Fukushima City official population statistics] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230409123248/https://www.city.fukushima.fukushima.jp/shimin-touroku/shise/tokejoho/1059/tokejohoh30/setaih30.html |date=2023-04-09 }}{{In lang|ja}}</ref>. Aholi zichligi 1 kilometr kvadratga 329 kishi toʻgʻri keladi. Shaharning umumiy maydoni 767 kilometr kvadrat<ref>[http://www.city.fukushima.fukushima.jp/soumuka-soumu/shise/goannai/shokai/2013020101.html Fukushima City official profile] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230409154320/https://www.city.fukushima.fukushima.jp/soumuka-soumu/shise/goannai/shokai/2013020101.html |date=2023-04-09 }}{{In lang|ja}}</ref>.

Hozirgi Fukusima shahri sobiq [[Shinobu District, Fukushima|Shinobu]], [[Date tumani, Fukusima|Date]] va [[Adachi tumani, Fukusima|Adachi]] tumanlarining qismlaridan tashkil topgan. Shahar [[Fukushima Basin|Fukusima havzasining]] janubi-gʻarbiy qismiga tutashgan togʻ yon bagʻirlarida joylashgan.

Shahar chekkasida koʻplab [[Onsen|onsenlar]] (issiq buloqlar) mavjud boʻlib, jumladan [[Iizaka Onsen]], [[Takayu Onsen]] va [[Tsuchiyu Onsen]] kurort hududlari shular sirasiga kiradi. Fukusima, shuningdek, Yaponiyaning [[Tōhoku viloyati|Toxoku mintaqasidagi]] yagona [[Yaponiya poyga uyushmasi|Yaponiya poyga assotsatsiyasi]] [[Fukusima poyga kursi|Fukushima Racecourse (福島競馬場]]) ot poygasi kompleksini oʻz ichiga olgan.

== Geografiyasi ==
Fukusima shahri Fukusima prefekturasi markazining shimoli-sharqiy qismida, [[Inawashiro ko'li|Inawashiro koʻlidan]] 50 km sharqda, [[Tokio]]<nowiki/>dan {{Convert|250|km|abbr=on}} shimolda va Sendaydan taxminan {{Convert|80|km|abbr=on}} janubda joylashgan. Gʻarbdan [[Ou tog'lari|Ou togʻlari]] va sharqdan [[Abukuma tog'lari|Abukuma tepaliklari]] orasida yotadi. Shaharning katta qismi Fukusima havzasi togʻ yon bagʻirlari ichidadir. Gʻarb va janubi-gʻarbiy tomondan [[Azuma tog'i|Azuma]] va [[Adatara tog'i|Adatara choʻqqilari]] shahar manzarasi ustida turadi.

Shimolda Fukusima [[Miyagi prefekturasi|Miyagi prefekturasining]] [[Shiroishi, Miyagi|Shiroishi]] va [[Shichikashuku, Miyagi|Shichikashuku]] shaharlari bilan tutashgan. Shimoli-gʻarbda [[Yamagata prefekturasi|Yamagata prefekturasining]] [[Yonezava (Yamagata)|Yonezava]] va [[Takahata (Yamagata)|Takahata]] shaharlari bilan chegaradosh. Fukusima prefekturasi ichida shahar gʻarbida [[Inavashiro, Fukusima|Inavashiro]] shahri, janubda [[Nixonmatsu, Fukusima|Nixonmatsu]], sharqda [[Kawamata (Fukushima)|Kavamata]] va [[Date (Fukushima)|Date]], shimoli-sharqda [[Koori (Fukushima)|Koori]] joylashgan<ref name="fukushima-toshiken">{{Veb manbasi |url=http://www.mlit.go.jp/crd/tosiko/result/h19pdf/06_fukushima.pdf |nashriyot=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism (Japan)|Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]] |yil=2007 |qaralgan sana=31 May 2012 |til=ja |sarlavha=Fukushima |arxivsana=2013-03-09 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130309121126/http://www.mlit.go.jp/crd/tosiko/result/h19pdf/06_fukushima.pdf }}</ref>.

== Aholisi ==
Fukusima shahri 377 288 aholiga ega [[Ivaki(Iwaki), Fukushima|Ivaki]] va 336 328 kishilik [[Kōriyama (Fukushima)|Koriyama]] shaharlaridan keyin Fukusima prefekturasida uchinchi oʻrinda turadi<ref name="jinkou">{{Veb manbasi |url=http://www.pref.fukushima.jp/toukei/html/01/m-jinko/22_23_3_4doutai.xls |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110927045937/http://www.pref.fukushima.jp/toukei/html/01/m-jinko/22_23_3_4doutai.xls |arxivsana=27 September 2011 |nashriyot=Fukushima City |til=ja |format=XLS |qaralgan sana=31 May 2012 |sarlavha=Manba}}</ref> <ref name="fukushima-toshiken2">{{Veb manbasi |url=http://www.mlit.go.jp/crd/tosiko/result/h19pdf/06_fukushima.pdf |nashriyot=[[Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism (Japan)|Ministry of Land, Infrastructure, Transport and Tourism]] |yil=2007 |qaralgan sana=31 May 2012 |til=ja |sarlavha=Manba |arxivsana=2013-03-09 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130309121126/http://www.mlit.go.jp/crd/tosiko/result/h19pdf/06_fukushima.pdf }}</ref>. Shu sabab, Fukusima Yaponiyadagi yondosh shaharlardan aholisi kam boʻlgan yagona prefektural poytaxt shahardir.

2011-yil maʼlumotlariga koʻra Fukusima metropolitan [[metropolitan hududi|hududi]] aholisi<nowiki/>[[Nixonmatsu, Fukusima|Nixonmatsu]], [[Date (Fukushima)|Date]], [[Kunimi (Fukushima)|Kunimi]], [[Koori (Fukushima)|Koori]], [[Kawamata (Fukushima)|Kavamata]] va Fukusima shaharlarini oʻz ichiga olgan holda 452 912 kishini tashkil etgan. Bu Fukusima prefekturasidagi aholi soni boʻyicha ikkinchi oʻrindir. Prefekturada Koriyama 553,996 aholiga ega boʻlgan eng katta shahar<ref name="jinkou2">{{Veb manbasi |url=http://www.pref.fukushima.jp/toukei/html/01/m-jinko/22_23_3_4doutai.xls |arxivurl=https://web.archive.org/web/20110927045937/http://www.pref.fukushima.jp/toukei/html/01/m-jinko/22_23_3_4doutai.xls |arxivsana=27 September 2011 |nashriyot=Fukushima City |til=ja |format=XLS |qaralgan sana=31 May 2012 |sarlavha=Manba}}</ref> <ref name="koriyama-toshiken">{{Veb manbasi |url=http://www.pref.fukushima.jp/toshi/koriyamaPT/gaiyo.html |arxivurl=https://web.archive.org/20130218183244/http://www.pref.fukushima.jp/toshi/koriyamaPT/gaiyo.html |arxivsana=18 February 2013 |nashriyot=[[Fukushima Prefecture]] |qaralgan sana=31 May 2012 |til=ja |sarlavha=Manba}}</ref>. Fukusima metropolitan hududi Toxoku mintaqasida yirikligi boʻyicha oltinchi oʻrinda turadi.

== Tarixi ==
1907-yil aprelda Fukusima rasman {{Nixongo|'''Fukushima'''|福島市|Fukushima-shi}} [[Yaponiya shaharlari|shahriga]] aylandi. Bu prefekturadagi ikkinchi va mamlakatda shaharga aylangan 59-munitsipalitet edi. Oʻshanda Fukusimada 30 ming aholi istiqomat qilgan.

2011-yil 11-martda [[2011 yil Toxoku zilzilasi va tsunami]] sodir boʻldi. Zilzila shahar katta qismini suv bilan taʼminlaydigan Surikamigava toʻgʻonidan chiquvchi koʻplab suv quvurlarida yorilishlarga olib keldi. Shaharning aksariyat qismi suv taʼminotidan mahrum boʻldi<ref>{{Yangiliklar manbasi |last=A |first=B |date=12 March 2011 |title=A |script-title=ja:摺上川ダム送水を停止 県内各地で断水 |publisher=Fukushima Minpo |url=http://www.minpo.jp/pub/topics/jishin2011/2011/03/post_550.html |url-status=dead |access-date=23 June 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120326082043/http://www.minpo.jp/pub/topics/jishin2011/2011/03/post_550.html |archive-date=26 March 2012}}</ref>. Temir yoʻl infratuzilmasiga etkazilgan zarar tufayli poyezdlar qatnovi ham toʻxtatildi. Iizaka liniyasi ikki kundan keyin 13-martda <ref>{{Veb manbasi |url=http://sankei.jp.msn.com/affairs/news/110313/dst11031312070042-n1.htm |nashriyot=MSN 産経ニュース |til=ja |qaralgan sana=15 July 2011 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20120406133553/http://sankei.jp.msn.com/affairs/news/110313/dst11031312070042-n1.htm |arxivsana=6 April 2012 |sarlavha=Fukushima}}</ref> qayta ochildi va 31-martda [[Yamagata Shinkansen]] tez yurar poyezdi va [[Ōu Asosiy liniya|Ou magistral liniyasi]] toʻliq xizmat koʻrsatishni davom ettirdi<ref>{{Veb manbasi |url=http://yamagata-np.jp/feature/shinsai/kj_2011033101168.php |ish=Yamagata News Online |sana=31 March 2011 |qaralgan sana=4 June 2012 |arxivsana=13 September 2018 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20180913081413/http://yamagata-np.jp/feature/shinsai/kj_2011033101168.php |sarlavha=Fukushima}}</ref>. 7 aprelda [[Toxoku magistral liniyasi]] har ikki yoʻnalishda qayta ochildi, biroq [[2011 yil aprel Miyagi zilzilasi|oʻsha kechasi kuchli zilziladan]] keyin yana yopildi. Aprel oyi oxiriga kelib barcha temir yoʻl xizmatlari toʻliq tiklandi<ref>{{Veb manbasi |url=http://railf.jp/news/2011/04/28/213000.html |nashriyot=鉄道ファン |sana=28 April 2011 |qaralgan sana=4 June 2012 |til=ja |sarlavha=Fukushima}}</ref>.

2018-yil 1-aprelda Fukusima metropoliten [[Yaponiyaning asosiy shaharlari|shaharga]] aylandi.

== Iqtisodiyoti ==
2005-yil holatiga koʻra, Fukusimadagi barcha fuqarolarning umumiy daromadi ¥1.108 trillionni tashkil etdi. Ushbu daromadning 0,8 foizi [[Iqtisodiyotning birlamchi sektori|birlamchi sektorga]], 24,1 foizi [[Iqtisodiyotning ikkilamchi sektori|ikkilamchi sektorga]], 80,1 foizi [[Iqtisodiyotning uchinchi sektori|uchinchi darajali sektorga]] toʻgʻri keldi<ref name="fukushima-heisei19-stats-book">{{Veb manbasi |nashriyot=Fukushima City |sana=March 2010 |qaralgan sana=30 May 2012 |url=http://www.city.fukushima.fukushima.jp/soshiki/1/32.html |til=ja |arxivurl=https://web.archive.org/web/20120419233236/http://www.city.fukushima.fukushima.jp/soshiki/1/32.html |arxivsana=19 April 2012 |sarlavha=Fukushima}}</ref>.

Birlamchi sektorda qishloq xoʻjaligi ¥8.939 milliard daromad bilan yetakchilik qildi. Ikkilamchi sektorda umumiy ishlab chiqarish yetakchi boʻlib, umumiy daromad ¥218.4 milliardni tashkil etdi. Xizmat koʻrsatish sohasi ¥271.6 milliard daromad bilan uchinchi darajali sektorda yetakchilik qildi<ref name="fukushima-heisei19-stats-book2">{{Veb manbasi |nashriyot=Fukushima City |sana=March 2010 |qaralgan sana=30 May 2012 |url=http://www.city.fukushima.fukushima.jp/soshiki/1/32.html |til=ja |arxivurl=https://web.archive.org/web/20120419233236/http://www.city.fukushima.fukushima.jp/soshiki/1/32.html |arxivsana=19 April 2012 |sarlavha=Fukushima}}</ref>.

== Manbalar ==
<references />

{{Turkumsiz|date=avgust 2024}}