Gelin sahifasining manbasini koʻrish

'''Gelin''' (turkcha: ''gelin'') — turk tilida „kelin“, yaʼni yangi turmush qurgan ayol yoki kuyov oilasiga kelin boʻlib tushgan ayol maʼnosini anglatuvchi soʻzdir. Soʻz qadimgi turkiy '''kẹlin''' shakliga borib taqaladi hamda ''kel-'' („kelmoq“) feʼlidan hosil boʻlgan deb hisoblanadi<ref>{{cite book
 |last1=Starostin
 |first1=Sergei
 |last2=Dybo
 |first2=Anna
 |last3=Mudrak
 |first3=Oleg
 |title=Etymological Dictionary of the Altaic Languages
 |publisher=Brill
 |location=Leiden
 |year=2003
}}</ref>.

== Etimologiyasi ==
Turkiy tillarning deyarli barchasida ushbu soʻz oʻxshash shaklda uchraydi. Masalan, [[oʻzbek tili]]da ''kelin'', [[qozoq tili]]da ''{{lang|kk|келін}}'', [[qirgʻiz tili]]da ''{{lang|ky|келин}}'', [[ozarbayjon tili]]da ''gəlin'', [[turkman tili]]da esa ''gelin'' shakllari qoʻllanadi. Turkiy tillarda bu atama nafaqat „yangi turmush qurgan ayol“, balki „oʻgʻilning xotini“ (kelin) maʼnosida ham ishlatiladi<ref>{{cite web
 |url=https://sozluk.gov.tr/
 |title=Gelin
 |website=Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük
 |access-date=2026-07-07
}}</ref>.

Anadoluning ayrim hududlarida ''gelin'' obrazi bilan bogʻliq mahalliy folklor rivoyatlari mavjud. Ushbu rivoyatlarda fojeali tarzda vafot etgan kelinning [[ruh]]i haqida hikoyalar uchraydi. Biroq turkolog Gerhard Doerfer taʼkidlaganidek, ''gelin'' soʻzining oʻzi „ruh“, „arvoh“ yoki „banshi“ maʼnosini anglatmaydi; bunday talqin mahalliy afsonalarning notoʻgʻri izohlanishi natijasida yuzaga kelgan<ref>{{cite book
 |last=Doerfer
 |first=Gerhard
 |title=Türkische und mongolische Elemente im Neupersischen
 |publisher=Akadémiai Kiadó
 |location=Budapest
 |year=1980
}}</ref>.

Turk xalq madaniyatida ''gelin'' obrazi [[toʻy]] marosimlari, xalq qoʻshiqlari va afsonalarda muhim ramzlardan biri hisoblanadi. Jumladan, mashhur ''Sarı Gelin'' xalq qoʻshigʻida ''gelin'' soʻzi „kelin“ maʼnosida ishlatilgan boʻlib, asar [[Turkiya]], [[Ozarbayjon]] va [[Kavkaz]] hududlarida keng tarqalgan<ref>{{cite book
 |last=Bates
 |first=Eliot
 |title=Music in Turkey: Experiencing Music, Expressing Culture
 |url=https://archive.org/details/musicinturkeyexp0000bate
 |publisher=Oxford University Press
 |year=2011
 |isbn=978-0195394146
}}</ref>.

Turk tilida '''gelinler''' soʻzi ''gelin'' soʻzining koʻplik shakli boʻlib, [[oʻzbek tili]]ga „kelinlar“ deb tarjima qilinadi<ref>{{cite web
 |url=https://sozluk.gov.tr/
 |title=Gelinler
 |website=Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük
 |access-date=2026-07-07
}}</ref>.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Turkiy mifologiya]]