Инсон энергия ишлаб чиқариши ҳам мумкин

Генератор — ташқи энергия манбаи ҳисобига электр энергияси ишлаб чиқарувчи ёки энергияни бир турдан иккинчи турга ўзгартирувчи қурилма; аппарат ёки машина. Масалан, ацетилен генератори, муз генератори, буғ генератори, газ генератори, электр генератори ва ҳоказо. Хусусан, электр генераторлари ўзгармас ток, ўзгарувчан ток генераторларига бўлинади. Генератор тушунчаси ўзгарувчан ва ўзгармас ток электр машиналарига ҳам, электр тебранишларини ҳосил қилувчи асбобларга ҳам бир хил қўлланади. Биринчи ҳолда, механик энергия электр энергиясига айлантирилса, иккинчи ҳолда манбанинг электр энергияси маълум частотали, керакли шакл ва қувватли тебранишлар энергиясига айлантирилади. Генераторнинг умумий макромодели қуйидаги схемада кўрсатилган. Генераторлар асосан турли кўрсаткичлар асосида яратилади. Генераторларнинг электр машина, лампа, транзистор; микросхемали, ёйли, импулели, гидротурбина, буғ турбина, ҳар хил частотали, молекуляр ва бошқа хиллари бўлади. Мисол тариқасида стандарт сигнал генераторининг тузилишини кўриш мумкин (схемага қаранг). Уларнинг кўпчилиги 50— 100 кҲс дан бир неча минг МҲс гача частотада ишлайди. Генераторнинг асосий функсионал қисмини 50 кҲс — 30 МҲс чегарада ишлайдиган сигнал генераторлари ташкил этади. Унинг частотаси махсус чегараланган диапазонларда ва ўзгарувчан сиғимлар ёрдамида бир текис созланади. Частотани ўзгартиш аниқлиги, одатда, 0,5—1,5% оралиғида бўлади. Сигнал Генератордан модуляторга берилади. Модуляторда сигнал амплитудаси бўйича модуляцияланади. Модуляцияловчи сигнал вазифасини ички паст частота Г.и (/=1000 Ҳс) ва ташқи уланган Генераторлар бажариши мумкин. Генераторлар радиоузатиш, радиоқабул қилиш ва телевизион қурилмаларда, ўлчов техникасида, турли технологик жараёнларда, фан ва техниканинг турли соҳаларида қўлланади. Улар ёрдамида кўплаб электротехника ва радиоэлектроника қурилмалари яратилган, янги "генератормашина" тизимлари ишлаб чиқарилади.

Яна қаранг

Адабиётлар

  • ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил