Geometrik va material parametrlari sahifasining manbasini koʻrish

'''Geometrik parametr''' neytron oqib chiqishining o'lchovidir va '''material parametri''' materialning neytron ishlab chiqarish va neytronni yutish o'rtasidagi farqning o'lchovidir.<ref name=":0" /> [[Yadroning boʻlinishi|Yadroviy bo'linish]] [[Atom reaktori|yadro reaktori]] ichida sodir bo'lganda, [[Neytron|neytronlar]] hosil bo'ladi.<ref name=":0">{{Kitob manbasi |title=Introduction to Nuclear Engineering |last=Lamarsh |first=John R. |publisher=Pearson Education Inc. |year=2018 |isbn=0134570057 |edition=Fourth |location=Hoboken, NJ |pages=120–121, 244, 274–279}}</ref> Bu neytronlar, sodda qilib aytganda, reaktordagi yoqilg'i bilan reaksiyaga kirishadi yoki reaktordan oqib chiqishadi.<ref name=":0" /> Bu ikki jarayon [[neytron qamrash]] va [[neytronning oqib chiqishi]] deb ataladi va ularning yig'indisi [[Neytron yo'qotilish|neytron yo'qotishdir]] . <ref name=":0" /> Neytron ishlab chiqarish tezligi neytron yo'qotish tezligiga teng bo'lsa, reaktor yadro bo'linishlarining zanjirli reaksiyasini ushlab turishga qodir va [[Kritik massa|kritik]] reaktor hisoblanadi.<ref name=":0" />

== Keltirib chiqarish ==
Ikkala atamalar neytronlar uchun amal qiladigan maxsus [[Diffuziya tenglamasi|diffuziya tenglamasidan]] olingan:<ref name="Adams">{{Kitob manbasi |last=Adams |first=Marvin L. |title=Introduction to Nuclear Reactor Theory |year=2009 |publisher=Texas A&M University}}</ref>

<math>-D \nabla^2 \Phi + \Sigma_a \Phi = \frac{1}{k} \nu \Sigma_f \Phi</math> .

bu yerda k kritiklikning xos qiymati, <math>\nu</math> bir bo'linishda ajralgan neytronlar soni, <math>\Sigma_f</math> [[Yadroning boʻlinishi|bo'linish]] uchun makroskopik [[Effektiv kesim yuzi|kesim]] va diffuziya nazariyasidan diffuziya koeffitsienti quyidagicha aniqlanadi:

<math>D=\frac{1}{3\Sigma_{\mathrm{tr}}}</math> .

Bundan tashqari, [[Diffizion uzunlik|diffuzion uzunlik]] quyidagicha aniqlanadi:

<math>L=\sqrt{\frac{D}{\Sigma_a}}</math> .

Hadlarni qayta tartibga solib, diffuziya tenglamasi quyidagicha yozamiz:

<math>-\frac{\nabla^2 \Phi}{\Phi} = \frac{\frac{k_{\infty}}{k}-1}{L^2} = {B_g}^2</math> .

Chap tomoni material parametri va tenglamaning o'ng tomoni geometrik parametrdir.

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Yadro fizikasi]]
[[Turkum:Fizika]]
[[Turkum:Milliy Fizika]]