Gilda Gray sahifasining manbasini koʻrish

'''Gilda Gray''' (1901-yil 24-oktabr, [[Polsha]] – 1959-yil 22-dekabr [[Kanada]]) – [[Polyaklar|polyak]] [[Raqqosa|raqqosasi]] va [[aktrisa]]. Gray teatr sahnalarida va 1920-yillardagi filmlarda zamonaviylashgan „Shimmy“ deb nomlangan raqsi orqali tanilgan. U butun faoliyatini [[AQSH|AQSHda]] yuritgan.

== Yoshligi va Shimmy raqsi haqida ==
Gilda Greyning shaxsiy maʼlumotiga koʻra, u 1901-yil 24-oktabr kuni [[Krakov|Krakovda]] (oʻsha paytlarda [[Avstriya-Vengriya imperiyasi]], [[Galisiya|Galisiyaning]] bir qismi, hozirgi [[Polsha|Polshaga]] tegishli boʻlgan hudud) tugʻilgan<ref name="119 Giordano">, Ralph G (2008) [https://books.google.com/books?id=BhwP3RsNCiUC&pg=PA119 ''Satan in the Dance Hall: Rev. John Roach Straton, Social Dancing, and Morality in 1920s New York City''] Lanham, Md: Scarecrow Press p 119 {{ISBN|9780810861466}}</ref>. Biroq, uning tugʻilganligi haqidagi guvohnomaga koʻra Gray 1895-yil 25-okytabrda [[Rydlewo]] yaqinida tavallud topgan. 1903-yilda aktrisa ota-onasi bilan Qoʻshma Shtatlarga koʻchib oʻtgan<ref name="Żnin">[https://znin.naszemiasto.pl/gwiazda-hollywood-z-rydlewa-pod-zninem-oto-informacje-o/ar/c1-8038123 Góralczyk, Iwona, ''Gwiazda Hollywood z… Rydlewa pod Żninem. Oto informacje o Mariannie Michalskiej, znanej jako Gilda Gray'', naszemiasto.pl]</ref>. Singlisi Josephine 1904-yilda Bayonne ([[New Jersey]])da tugʻilgan<ref name="Żnin" />. 1907-yilda oila [[Viskonsin]] shahrida joylashgan [[Cudahy (Wisconsin)|Cudahy]] mahallasiga koʻchib oʻtgan. 14–15-yoshlarida Gray John Gorecki bilan nikoh qurgan. John [[siyosatchi]], [[Viskonsin]] shtati assambleyasi aʼzosi va uyushma rahbari Martin Gorkining oʻgʻli edi. Juftlik farzandli boʻlishgan. Keyinchalik, 1923-yilda ajrashishgan. Ularning oʻgʻli ulgʻaygach, musiqiy guruh rahbari boʻlgan hamda [[Martin Gray]] (1913– 1969) nomi ostida kuylar bastalagan<ref name="Giordano_119" /><ref name="452  Cullen">, Frank, Florence Hackman, and Donald McNeilly (2007)[https://books.google.com/books?id=XFnfnKg6BcAC&pg=PA452 ''Vaudeville, Old & New: An Encyclopedia of Variety Performers in America''].New York: Routledge.p.452.{{ISBN|0415938538}}.</ref><ref>Gilda Gray’s obituary published in ''Time'' magazine said that she was reportedly married at 11 and became a mother at 12. [https://web.archive.org/web/20101008064409/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,869382,00.html ''Time'' magazine obituary]</ref>.

Garchi „Shimmy“ 1919-yilda [[Nyu-York|Nyu-Yorkda]] Gray tomonidan [[amerikalik]] tinglovchilarga taqdim etilgan boʻlsa-da, bu atama bundan oldin ham keng qoʻllanilib, allaqachon mashhur raqs [[Urugʻ (zoologiya)|turiga]] aylangan edi. Gray mazkur raqsni oʻzi tanitganligini eʼtirof etgan va kutilmaganda, qaynotasining [[Cudahy (Wisconsin)|Cudahy]] salonidagi raqs kechasi paytida Shimmy raqsiga taklif etilgan<ref name="Cullen_452">Cullen, Frank, Florence Hackman, and Donald McNeilly (2007). [https://books.google.com/books?id=XFnfnKg6BcAC&pg=PA452 ''Vaudeville, Old & New: An Encyclopedia of Variety Performers in America'']. New York: Routledge.p.452. {{ISBN|0415938538}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/0415938538|0415938538]]</ref><ref name="Slide 153"> Anthony (2010). ''Silent Players: A Biographical and Autobiographical Study of 100 Silent Film Actors and Actresses''. University Press of Kentucky. p. 153. {{ISBN|0813137454}}</ref>. 
[[Fayl:GildaGray-Oct1921-Shadowland.jpeg|right|thumb|418x418px|Gilda Gray 1921-yil oktyabr oyida]]
Gray, [[Variety|„Variety“]] jurnalining 1919-yil 8-iyul sonida chop etilgan intervyusida „Shimmy“ning kelib chiqishini [[amerikalik]] hindlarga bogʻlagan.

== Faoliyati ==
Oʻzining gullab-yashnagan faoliyatini davom ettirish istagi va eri bilan boʻlgan nizoli munosabatlari uni [[Chikago|Chikagoga]] koʻchib oʻtishga undagan, u yerda Grayni [[Frank Westphal]] ismli isteʼdodli xodim kutib olgan va uni rafiqasi, sanʼatkor [[Sofi Tucker]] bilan tanishtirgan. 1919-yilga kelib, Gray J. J. Shubertning „The Gaieties of 1919“ nomli shousida ishtirok etgan. 1920-yilga kelib, Gray yangi menejer topgan. Keyinchalik, u 1922-yilgi Ziegfeld loyihalarida ijro namoyish etish uchun Florenz Ziegfeld tomonidan yollangan hamda uning „Shimmy“si milliy ragʻbatga aylangan<ref name="Giordano_119">Giordano, Ralph G. (2008). [https://books.google.com/books?id=BhwP3RsNCiUC&pg=PA119 ''Satan in the Dance Hall: Rev. John Roach Straton, Social Dancing, and Morality in 1920s New York City'']. Lanham, Md: Scarecrow Press. p. 119. {{ISBN|9780810861466}}[[ISBN (identifier)|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/9780810861466|9780810861466]]</ref>.

Birinchi turmushidan ajralgandan soʻng, aktrisa 1923-yilda Gil Boag(yangi menejeri) bilan turmush qurgan va oʻzining muvaffaqiyatli [[Vodevil|vaudeville]] aktini [[Kaliforniya]] shtatining [[Hollywood]] shahriga olib oʻtgan, ammo, ular toʻrt yildan keyin ajrashishgan. U film yulduzi boʻlish uchun vaudevilleni tezda tashlab ketgan. 1919- yildan 1936-yilgacha Gray bir nechta filmlarni yaratgan, ularning barchasida oʻzining mashhur „Shimmy“sini ijro etgan. U ikkinchi rolini „Girl with the Jazz Heart“ filmida ijro qilgan.

Gray keyingi faoliyati davomida [[Paramount Pictures]] orqali filmlar suratga olgan [[Jesse Lasky]] bilan shartnoma imzolagan. Shuningdek, „Aloma of the South Seas“ (1926) filmini suratga olgan. 1927-yilda Gilda yana ikkita („The Devil Dancer“ va „''Cabaret“)'' film suratga olgan.

1929-yil yanvar oyida Gilda Gray Gil Boag unga nisbatan shafqatsiz munosabatda boʻlganligi sababli ajrashishni daʼvo qilgan. Boag oʻz navbatida, Grayni sayyohlik menejeri C. D. Krepps bilan ishqiy munosabatda ayblagan<ref>[http://archives.chicagotribune.com/1929/01/13/page/25/article/air-corps-is-important-in-defense-plans „Trial of Gilda Gray’s Divorce Suit Due at Waukesha Tomorrow“] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20170202145443/http://archives.chicagotribune.com/1929/01/13/page/25/article/air-corps-is-important-in-defense-plans/ |date=2017-02-02 }}, ''Chicago Tribune'', January 13, 1929</ref>.
[[Fayl:Gilda_Grey_in_1928_-_LCCN2014718502_(cropped).jpg|left|thumb|293x293px|Gilda Gray (1928-yil)]]
1928-yilda [[Angliya|Angliyadagi]] [[Piccadilly]] studiyasiga yulduz boʻlish uchun ketgan. 1929-yilning 15-iyulida nashr etilgan „New York Times“ nashriyoti tanqidchisi [[Mordaunt Hall]] Gildaning chiqishini maqtab, shunday fikrlar bildirgan: „Gray xonim aktrisa sifatida qayta kashf etilgan. U uzoq vaqt davomida „Shimmy“ ning namoyishchisi sifatida tanqid qilingan, ammo Piccadillyda oʻzidan yuqori talant sohibasi yoʻqligini koʻrsatgan. Gray xonim ingliz studialarida oʻzining muhim oʻrni borligini hamisha isbotlagan.“ 1929-yilda aksiya bozori inqirozga yuz tutgach, Gray moliyaviy koʻmagining katta qismini yoʻqotgan, ammo, [[Nyu-York]] shahridagi Palace Teatridan raqs boʻyicha ish topishga muvaffaq boʻlgan.

Gray ahnaga qaytishga harakat qilgan boʻlsa-da, salomatligi bilan bogʻliq muammolar bunga toʻsqinlik qilgan. 1931-yilda yurak ogʻrigʻidan azob chekkan. 1932-yilda Gray qoʻshiqchi [[Art Jarrett]] bilan turmush qurishini maʼlum qilgan, lekin, bu amalga oshmay qolgan. 1933-yil 23-may kuni u [[Venesuela|Venesuelalik]] diplomat [[Hector Briceño de Saa]] bilan nikohdan oʻtgan. Ikki yildan soʻng, 1938-yilda ular ajrashishgan.

== Polshalik vatanparvar ==
[[Ikkinchi Jahon urushi|Ikkinchi jahon urushi]] paytida Gray [[Polsha]] uchun pul yigʻish bilan shugʻullangan. 1953-yilda [[Ralph Edwards]] „''Bu sizning hayotingiz“'' telekoʻrsatuvida Grayning hayoti haqida hikoya qilgan. Edwards Grayning [[sovuq urush]] davrida olti nafar polyak fuqarolarni [[Amerika|Amerikaga]] olib kelishdagi jasoratini tasvirlagan. Gray fuqarolarning taʼlimiga ham homiylik qilgan. [[Polsha]] davlati tomonidan „Oʻz yurtdoshlari va mamlakatiga koʻrsatgan koʻmagi uchun''“'' nishoni bilan mukofotlangan.

== Vafoti ==
1959-yil 22-dekabrda [[Hollywood|Hollywooddagi]] doʻstlarining uyida yurak xastaligidan 58 yoshida vafot etgan<ref name="nytobit">{{Yangiliklar manbasi |date=December 23, 1959 |title=Gilda Gray Dead on Coast at 58; Creator of Shimmy Was Singer |page=27 |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1959/12/23/archives/gilda-gray-dead-on-coast-at-58-creator-of-shimmy-was-singer.html |access-date=November 2, 2024}}</ref>.

== Filmografiyasi ==
[[Fayl:Cabaret_poster_1924.jpg|thumb|''Cabaret'' uchun afisha (1927) ]]
{| class="wikitable"
|-
! Yil
! Nomi
! Rol
|-
|1919|| ''[[A Virtuous Vamp]]'' ||
|-
|1921|| ''Girl with the Jazz Heart'' || 
|-
|1923|| ''[[Lawful Larceny]]'' || Raqqosa 
|-
|1926|| ''[[Aloma of the South Seas]]'' || Aloma 
|-
|rowspan=2|1927|| ''[[Cabaret (1927 film)|Cabaret]]'' || Gloria Trask 
|-
| ''[[The Devil Dancer]]'' || Takla (The Devil Dancer) 
|-
|1929|| ''[[Piccadilly]]'' || Mabel Greenfield 
|-
|1931|| ''He Was Her Man'' || Frankie 
|-
|rowspan=2|1936|| ''[[The Great Ziegfeld]]'' || 
|-
| ''Rose-Marie'' || Belle 
|}

== Manbalar ==
{{Manbalar|2}}

== Havolalar ==

* {{IMDbda kishi|0336660}}
* Gilda GraybilanInternet Broadway maʼlumotlar bazasi
* Gilda Grey raqs tarixi arxivida[http://www.streetswing.com/histmai2/d2ggray1.htm Raqs tarixi arxivlari]
* [http://www.virtual-history.com/movie/person/2123/gilda-gray Gilda Gray] virtual tarixda
{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum:1959-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1901-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Sovuq urush]]
[[Turkum:Amerikalik aktrisalar]]
[[Turkum:Polshada tugʻilganlar]]