Gipnoz sahifasining manbasini koʻrish

{{manbasiz}}
[[Fayl:Hypnotisk seans av Richard Bergh 1887.jpg|thumb|150px|Richard Bergning kuzatuvi ostidagi gipnoz seansi]]
[[Fayl:Photographic Studies in Hypnosis, Abnormal Psychology (1938).ogv|thumb|thumbtime=7|''Photographic Studies in Hypnosis, Abnormal Psychology'' (1938)]]
'''Gipnoz''' — insonga bir ohangdagi taʼsir kuchlari, tibbiy preparatlar yoki boshqa usullarni qoʻllab, uni [[trans (ong holati)|trans]] holatiga tushirish. Gipnoz holatida koʻpincha ishontirish amalga oshiriladi.

== Tarix ==
Bizga XIX asrdan kelgan anʼanaviy, klassik gipnozda gipnozchi odamni [[tush]]ga choʻmdiradi va unga toʻgʻridan-toʻgʻri ishontirishlar-komandalar beradi. Ammo, bu komandalar, odatdagi tasavvurlarga koʻra bajarilishi shart emas; avval isbot etilganki, hech qaysi, hattoki eng chuqur gipnozda ham ishontirish bilan insonni uning moral prinsiplariga va uning eʼtiqodlariga zid keluvchi ishlarni qilishga majburlash mumkin emas.

Ikkinchi tarafdan, ishontirishning eng oʻtkir koʻrinishlari avval boshqa ichki eʼtiqodlarga ega boʻlgan inson va inson guruhlarini berilgan dasturni bajartirishi mumkin ([[reklama]] va [[piar]]). Bunday usullarni inson guruhlariga nisbatan qoʻllash muvaffaqiyatli.

=== Kashpirovskiy fenomeni ===
"Oʻrtacha" odamni ishontirish juda oson – buni oʻzi uchun Anatoliy Kashpirovskiy kashf etgan. U muvaffaqiyat bilan ommaviy holatlar fenomenini qator surunkali kasalliklarni va psihologik chekinishlarni korreksiyalashda, haddan tashqari semizlikni davolashda qoʻllaydi.

=== Erikson gipnozi ===
Shuningdek, [[AQSh|amerikalik]] psihiatr va psihoterapevt [[Milton Erickson]]ning ismi bilan atalgan erikson gipnozi ham mavjud. U tomonidan yaratilgan gipnoz usuli klassik gipnozdan yoʻnalishsiz ekanligi bilan kardinal farq qiladi: terapevt mijozga yoʻllanma va buyruqlar bermaydi, balki alohida holat – transga tushishga yordam beradi, bunda odam tetik boʻladi va terapevt bilan aktiv muloqot qilishi mumkin. Oddiy gipnozga odamlarning faqat bir qismini chalintirish mumkin boʻlsa, transga esa deyarli hohlagan odamni tushirish mumkin. Bunday holatda inson oʻzining ichki hissiyotlariga konsentrasiya qiladi va maʼlum vaqtga atrofdagi borliqni sezmay qoʻyadi. Tashqaridan odam goʻyoki „bu yerda emasdek“ koʻrinadi: qarash „oʻzining ichiga“ yoʻnalgan, nafas olish susaygan, tana boʻshashgan. Erikson transni inson ichki tajribalarini ishlab chiqish uchun tabiiy holat deb bilgan.

== Tanqid ==
[[Xristianlik]]ning nuqtai nazaridan, gipnoz insonni shayton vasvasasiga tushirishi mumkin.

== Havolalar == 
* {{Commons category-inline}}


{{tashqi havolalar}}

[[Turkum:Psixik holatlar]]