Google Chrome Experiments
Гоогле Чроме Эхперименц – бу веб-браузерга асосланган тажрибалар, интерактив дастурлар ва бадиий лойиҳаларнинг онлайн кўргазма залидир. 2009-йил 1-мартда ишга туширилган Гоогле Чроме Эхперименц – расмий Гоогле веб-сайти бўлиб, у дастлаб ЖаваСcрипт чегараларини ҳамда Гоогле Чроме браузерининг унумдорлиги ва имкониятларини синаб кўриш учун мўлжалланган эди. Лойиҳа давом этар экан, у ЖаваСcрипт, ҲТМЛ5, WебГЛ, Cанвас, СВГ, CСС ва бошқалар каби энг сўнгги очиқ манбали веб- технологияларни намойиш қилиш ва синаб кўриш ролини ўз зиммасига олди. Чроме тажрибаларидаги барча лойиҳалар фойдаланувчи томонидан тақдим этилган ва очиқ манба технологиялари ёрдамида яратилган. 2015-йил 24-феврал ҳолатига кўра, веб-сайтда 1000 та турли хил Чроме лойиҳалари жойлаштирилган.
| Бизнес тури | Нотижорат |
|---|---|
Сайт тури
|
Веб-технологиялар кўргазмаси |
| Эга | Гоогле Инc. |
| Томонидан яратилган | Гоогле Инc. |
| УРЛ | www.чромеэхперименц.cом |
| Тижорат | Йўқ |
| Ишга туширилган | 2009-йил 1-март |
| Cуррент статус | Фаол |
Тарихи
Гоогле Чроме Эхперименц 2009-йилнинг март ойида 19 та тажриба билан ишга туширилган[1]. Унинг пайдо бўлишининг асосий сабаби ЖаваСcрипт ва Гооглеънинг В8 ЖаваСcрипт двигателининг қобилиятларини намойиш қилиш ва синаб кўриш эди. Вақт ўтиши билан у ҲТМЛ5, Сcалабле Веcтор Грапҳиcс (СВГ), WебГЛ, Wеб Аудио ва Cанвас элемент каби бошқа очиқ манбали веб-га асосланган технологияларни ҳам намойиш қила бошлади. Лойиҳанинг асосий эътибори очиқ манба технологиясига қаратилган ва шунинг учун Адобе Флаш каби хусусий дастурий таъминот мавжуд эмас. Веб-сайт таниқли экспериментлар сони билан бирга тобора оммалашиб бормоқда. Тажрибалар сони 2009-йил августида 50 тага[2], 2010-йил июлида 100 тага [3] ва 2012-йил сентябрида 500 тага кўпайди. 2013-йил август ҳолатига кўра, веб-сайтдаги тажрибалар сони 600 дан ортиқ эди.
Сайтда тақдим этилган дастлабки лойиҳалар асосан визуализация, интерактив ўйинчоқлар ва оддий онлайн ўйинлар эди[4]. Энг биринчи ҳисса қўшувчилар (Гоогле расмий блогига кўра) Cасей Реас, Риcардо Cабелло (Мр.дооб), Раян Алехандер, Жошуа Т. Нимой ва Карстен Шмидт (Тохи) каби рассомлар ва дастурчилар томонидан яратилган. Яратилган ва ишга туширилганидан бери Чроме Эхперименц ўз сайтида фақат фойдаланувчи томонидан тақдим этилган лойиҳаларни намойиш этди. Гоогле жамоалари томонидан тақдим этилган лойиҳалар бундан мустасно. Бироқ бу тақдимотлар аввал Чроме Эхперименц жамоаси томонидан тузилади ва кейин шарҳлар учун сайтга жойлаштирилади. Шуни ҳам таъкидлаш керакки, фойдаланувчи томонидан тақдим этилган лойиҳалар Гоогле сайтида жойлаштирилмайди. Гоогле Чроме Эхперименц фақат ишлаб чиқувчининг веб-сайтига тасдиқланган ҳаволани жойлаштиради.
Амалдаги асосий технологиялар
Гоогле Чроме Эхперименц дастлаб ЖаваСcрипт-нинг қулайлигини намойиш қилиш учун бошланган эди. Аммо вақт ўтиши билан у WебГл, ҲТМЛ5, СВГ ва Cанвас элемент каби бошқа очиқ манбали веб-технологияларнинг имкониятларини намойиш қилиш учун платформага айланди.
ЖаваСcрипт
ЖаваСcрипт – бу асосан динамик веб-сайт саҳифаларини ва веб-браузерлар учун кенгайтирилган фойдаланувчи интерфейсларини яратиш учун ишлатиладиган скрипт тилидир. C, Жава, Селф ва Счеме каби дастурлаш тилларидан юқори даражада таъсирланган ЖаваСcрипт об’эктга йўналтирилган, функционал ва императив дастурлаш услубларини қўллаб-қувватлайди. Унинг номи Жава тилига эга бўлса ҳам, Жава тилидан бутунлай бошқача тилдир.
ҲТМЛ5

ҲТМЛ гипер матнни белгилаш тили ёки веб-саҳифаларни кўрсатиш учун энг кўп ишлатиладиган белгилаш тили ва интернетнинг ўзи учун асосий тилдир. ҲТМЛ5 – бу ҲТМЛ стандартларининг 5-чи таҳриридир. Бу браузернинг ўзида аудио ва видео элементларни ўйнашни, Сcалабле вектор графикаларидан фойдаланишни осонлаштиради ва ЖаваСcрипт ёки CСС3 дастурчилари ёрдамида ҳатто анимацияларни лойиҳалаши мумкин.
Барча Гоогле Чроме эхперименц браузерга асосланган, шунинг учун ҳаммаси ҲТМЛ билан боғлиқ. ҲТМЛ5га хос янги Cанвас элемент туфайли сайтдаги деярли барча бўёқ ва дизайн воситалари, баъзи ўйинлар ҲТМЛ5 ва Cанвас 2-Д элементидан фойдаланади.
ҲТМЛ5 аудио
Веб-аудио ёки ҲТМЛ5 аудио – бу юқори даражадаги ЖаваСcрипт АПИ бўлиб, у ҳеч қандай қўшимча плагинларсиз браузернинг ўзида аудио контентни қайта ишлаш ва тинглаш учун ишлатилади. Гоогле Чроме Эхперимент сайтидаги барча тажрибалар интерактив ва жозибали бўлиши учун яратилган. Шунинг учун Wеб-аудио ушбу лойиҳаларнинг кўпчилигининг ажралмас қисми ҳисобланади.
Мобил версия
2012-йил 7-февралда Гоогле мобил қурилмалар учун Чроменинг биринчи бета-версиясини ишга туширди[5] ва 2012-йил 27-июнда Гоогле Гоогле Чроме Эхперимент веб-сайтига фақат мобил иловаларга бағишланган янги бўлимни қўшди[6][7].
Манбалар
- ↑ „Чроме Эхперименц: нот ёур мотҳер'с ЖаваСcрипт“. Гоогле Чроме оффиcиал блог. Қаралди: 2012-йил 15-декабр.
- ↑ „50 Чроме Эхперименц анд cоунтинг!“. Гоогле Чроме оффиcиал блог. Қаралди: 2012-йил 15-декабр.
- ↑ „100 Чроме Эхперименц анд cоунтинг!“. Гоогле Чроме оффиcиал блог. Қаралди: 2012-йил 15-декабр.
- ↑ Шарма. „Чроме Эхперименц: А Шоwроом оф Инновативе Wеб Течнологй“. хҳтмлжунcтион.cом. Қаралди: 2012-йил 15-декабр.
- ↑ „Интродуcинг Чроме фор Андроид“. Гоогле Чроме оффиcиал блог. Қаралди: 2012-йил 15-декабр.
- ↑ „500 Чроме Эхперименц анд cоунтинг...“. Гоогле Чроме оффиcиал блог. Қаралди: 2012-йил 15-декабр.
- ↑ „Интродуcинг Чроме Эхперименц фор Мобиле“. Гоогле Чроме'с Оффиcиал Ёутубе чаннел [1]. Қаралди: 2012-йил 15-декабр.