Graavilohi sahifasining manbasini koʻrish

[[Fayl:Kallrökt Lax.jpg|alt=Graavilohi (gravlaks)|thumb|273x273px|{{Taom bilgiqutisi|nomi=Graavilohi (gravlaks)|tasvir=Laxrätter.jpg|kelib chiqishi=Skandinaviya davlatlari|asosiy komponentlari=lososlarga mansub baliq, tuz, shakar, shivit, oq murch|boshqa komponentlari=konyak, kalvados}}]]
'''Graavilohi''' ({{lang-fi|graavilohi}}), '''gravlaks''' (shvedcha: ''gravlax'' yoki ''gravad lax'', {{lang-nl|gravad laks}} ''gravlaks'', daniyacha: ''gravlaks'', {{lang-et|graavilõhe}}, {{lang-is|graflax}}''graflax'', tom maʼnoda „chuqurdan olingan losos“) — Shimoliy Yevropa mamlakatlari, asosan Finlandiya, Shvetsiya, Norvegiya, Daniya va Islandiya oshxonasiga xos boʻlgan yaxna gazaklar toifasidan baliq taomi. Graavilohi — quruq xushtaʼm marinadda tayyorlangan qiymatli turdagi xom baliq. Odatda arpabodiyon-xantal sousi ostida [[Kalitkalar|Karel pirojkasi]], javdar noni yoki qaynatilgan kartoshka bilan tortiladi<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Mikä pilasi hauen maineen? |url=http://www.lappilainen.fi/kolumnit/mika-pilasi-hauen-maineen.html |kirish sanasi=2022-06-24 |arxivsana=2013-12-02 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20131202231320/http://www.lappilainen.fi/kolumnit/mika-pilasi-hauen-maineen.html }}</ref>.

== Nomining etimologiyasi ==
'''Graavi-''', '''grav-''' (''graavi'', ''grav'') komponenti shimoliy german tilidagi gräva ogʻzaki oʻzagi „''qazmoq''“ga borib taqaladi, bu esa oʻz navbatida [[Hind-yevropa tillari|hind-evropa tillarida]] ''*ghrebh-'' „qazish, tirnash, qirqish“ oʻzagidan boshini olgan ''*grabą, *grabō -'' „oʻra“, „chuqur“ pragerman leksemasidan kelib chiqqan<ref>{{Veb manbasi|url=http://g3.spraakdata.gu.se/saob/show.phtml?filenr=1%2F88%2F46.html|sarlavha=grav Svenska Akademiens ordbok; столбцы G851, 868|kirish sanasi=2020-01-21|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160420013041/http://g3.spraakdata.gu.se/saob/show.phtml?filenr=1%2F88%2F46.html|arxivsana=2016-04-20}}</ref>. Bu nom tuzlangan baliqni suv koʻtarilishi liniyasi ustidagi qirgʻoq qumiga vaqtincha koʻmib qoʻyishning anʼanaviy oʻrta asrlardagi pishirish usulini anglatadi. Xuddi shu usuldan dastlab Islandiya haukarli va shved syurstrommingini tayyorlashda foydalanilgan<ref>{{Veb manbasi |sarlavha=История блюда и рецепт (на англ. языке) |url=http://scandinavianfood.about.com/od/cookingtechniques/ss/gravlaxhowto.htm |qaralgan sana=2022-06-24 |arxivsana=2014-02-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20140227191630/http://scandinavianfood.about.com/od/cookingtechniques/ss/gravlaxhowto.htm }}</ref>.

== Tayyorlash usuli ==
[[Fayl:Gravad_lax.jpg|left|thumb|250x250px| Graavilohi ilon baligʻi pashteti bilan]]
Asosiy ingredientlarga daryo yoki dengiz lososlarga mansub baliqlari (syomga, [[Gulmoyi|gulmohi]], arktika zogʻora baligʻi, katta oq baliq ham ishlatilishi mumkin), tuz, shakar, arpabodiyon kiradi. Pishirish paytida baliq filesi ketma-ket tuz, shakar, arpabodiyon va qalampir bilan qoplanadi, toza matoga oʻraladi (oziq-ovqat plyonkasi, maxsus qogʻoz, folga), baʼzida 20-30 gramm jin, [[konyak]], [[brendi]] yoki kalvados quyiladi va 3-4 kun sovuq joyda, baʼzan bosim ostida saqlab turiladi. Natijada, baliq qisman fermentatsiyaga uchraydi va oʻzgacha taʼmga ega boʻladi<ref>[http://www.kotikokki.net/reseptit/nayta/27231/Graavilohi/ Graavilohi]  Kotikokki</ref>.

== Manbalar ==
{{manbalar}}
<references responsive="1"></references>
[[Turkum:Daniya oshxonasi]]
[[Turkum:Baliq mahsulotlari]]
[[Turkum:Shved oshxonasi]]
[[Turkum:Fin oshxonasi]]