Graavilohi

Граавилоҳи (гравлакс)

Келиб чиқиши	Скандинавия давлатлари
Асосий компонентлари	лососларга мансуб балиқ, туз, шакар, шивит, оқ мурч
Бошқа компонентлари	коняк, калвадос

Граавилоҳи (фин: граавилоҳи), гравлакс (шведча: гравлах ёки гравад лах, нидерландча: гравад лакс гравлакс, данияча: гравлакс, эстонча: граавилõҳе, исл. graflaxграфлах, том маънода „чуқурдан олинган лосос“) — Шимолий Европа мамлакатлари, асосан Финландия, Швеция, Норвегия, Дания ва Исландия ошхонасига хос бўлган яхна газаклар тоифасидан балиқ таоми. Граавилоҳи — қуруқ хуштаъм маринадда тайёрланган қийматли турдаги хом балиқ. Одатда арпабодиён-хантал соуси остида Карел пирожкаси, жавдар нони ёки қайнатилган картошка билан тортилади.

Номининг этимологияси

Граави-, грав- (граави, грав) компоненти шимолий герман тилидаги грäва оғзаки ўзаги „қазмоқ“га бориб тақалади, бу эса ўз навбатида ҳинд-эвропа тилларида *гҳребҳ- „қазиш, тирнаш, қирқиш“ ўзагидан бошини олган *грабą, *грабō - „ўра“, „чуқур“ прагерман лексемасидан келиб чиққан. Бу ном тузланган балиқни сув кўтарилиши линияси устидаги қирғоқ қумига вақтинча кўмиб қўйишнинг анъанавий ўрта асрлардаги пишириш усулини англатади. Худди шу усулдан дастлаб Исландия ҳаукарли ва швед сюрстроммингини тайёрлашда фойдаланилган.

Тайёрлаш усули

Граавилоҳи илон балиғи паштети билан

Асосий ингредиэнтларга дарё ёки денгиз лососларга мансуб балиқлари (сёмга, гулмоҳи, арктика зоғора балиғи, катта оқ балиқ ҳам ишлатилиши мумкин), туз, шакар, арпабодиён киради. Пишириш пайтида балиқ филеси кетма-кет туз, шакар, арпабодиён ва қалампир билан қопланади, тоза матога ўралади (озиқ-овқат плёнкаси, махсус қоғоз, фолга), баъзида 20-30 грамм жин, коняк, бренди ёки калвадос қуйилади ва 3-4 кун совуқ жойда, баъзан босим остида сақлаб турилади. Натижада, балиқ қисман ферментацияга учрайди ва ўзгача таъмга эга бўлади.