Hakimxon toʻra sahifasining manbasini koʻrish

{{ismdoshlar|Hakim (ism)|Hakim}}
'''Hakimxontoʻra''' (toʻliq ismi: '''Xoʻja Muhammad Hakimxontoʻra bin Sayid Maʼsumxon'''; 1802-yil, [[Qoʻqon]]da tugʻilgan) – tarixchi [[olim]], [[maʼrifatparvar]].

== Hayoti ==
H. ona tomondan [[Qoʻqon xonligi|Qoʻqon]] xoni Norboʻtabiyning nabirasi, Olimxonning jiyani; ota tomondan mashhur soʻfi shayxlardan Ahmad Xojagi Kosoniy (Maxdumi Aʼzam) avlodidan boʻlgan. 1822-yilda H. Toʻraqoʻrgʻonga, soʻngra [[Namangan]] va [[Koson]]ga [[hokim]] qilib tayinlangan. Keyinchalik xonning gʻazabiga duchor boʻlib xonlikdan ketkazilgan. 1824-yilda H. [[Orenburg]]da rus imperatori Aleksandr I bilan uchrashgan. U Rossiyadan keyin Turkiya, Suriya, Falastin, Misr orqali Makka va Madinaga borgan. 7 yil Misr, Ara-biston va Eronda, 1830 – 1831-yillar Buxoroda yashagan. Umrining soʻnggi yillarida [[Shahrisabz]]da yashab, „[[Muntaxab at-tavorix]]“ („Yilnomalar toʻplami“) nomli tarixiy asar yozgan. Bu asar [[Buxoro amirligi]] va Qoʻqon xonligi tarixiga oid muhim manbalardan hisoblanadi. Unda paygʻambarlar haqidagi rivoyatlar, qad. Eron, [[Arab xalifaligi]], somoniylar, saljuqiylar, xorazmshohlar, moʻgʻullar, temuriylar va boburiylar davri tarixidan qisqacha maʼlumotlar berilgan. Shuningdek, [[Buxoro]] va [[Qoʻqon]] xonliklarining tashkil topishidan boshlab <nowiki>XIX</nowiki> asrning 40-yillarigacha boʻlgan tarixi batafsil tasvirlangan. Unda [[Rossiya imperiyasi|Rossiya]], arab mamlakatlari va [[Eron]]ga qilgan sayohatlari natijasida olgan taassurotlari va shu jumladan, mazkur mamlakat xalqlarining turmushi, urf-odatlariga oid maʼlumotlar ham oʻrin olgan. Asarning [[Oʻzbek tili|oʻzbek]] va [[Fors tili|fors til]]laridagi variantlari mavjud.

== Manbalar ==
{{OʻzME}}

{{chala}}

[[Turkum:Oʻzbek tarixchilari]]
[[Turkum:1802-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Qoʻqonda tugʻilganlar]]