Hamid ad-Din al-Kirmoniy sahifasining manbasini koʻrish

{{Ismoilizm}}
'''Hamididdin Abu’l-Hasan Ahmad ibn Abdulloh al-Kirmoniy''' (({{Lang-ar|حميد الدين الكرماني}}); 996–1021-yillar) [[Ismoiliylar|ismoiliy]] olimi. Asli [[Forslar|fors]]{{Sfn|Daftary|2003}} boʻlib, [[Kirmon ustoni|Kirmon]] viloyatida tugʻilgan boʻlishi mumkin. U umrining koʻp qismini Bagʻdod va Basrada [[Fotimiylar xalifaligi|fotimiy]] ''daʼvatchi'' (missioner) sifatida oʻtkazgan{{Sfn|Daftary|2001}}. U [[Fotimiylar xalifaligi|fotimiylar]] xalifasi-imom [[Abu Ali al-Mansur]] (996–1021-yillar hukmronligi) davrida mashhurlikka erishgan ilohiyot olimi va faylasuf boʻlgan.

Koʻzga koʻringan ismoiliy daʼvatchisi yoki missioneri boʻlgan, Kirmoniy Qohiradagi Fotimiylar [[Daʼvat|daʼvatining]] markaziy qarorgohi tomonidan Fotimiylar davrining eng bilimdon ismoiliy ilohiyotchilari va faylasuflaridan biri sifatida koʻrib chiqilgan{{Sfn|Daftary|2001}}. Aynan shu maqomda al-Kirmoniy al-Hakimning ilohiyligini eʼlon qilib, [[darziylar]] harakatini boshlab bergan ayrim muxolif daʼvatchilarning ekstremistik gʻoyalarini rad etishda muhim oʻrin tutgan. Al-Kirmoniy 1014-yilda yoki biroz oldinroq Qohiraga chaqirilgan va u yerda bu ekstremistik taʼlimotlarni rad etish uchun bir nechta asarlar yaratgan.

== Ishlari ==
Uning oʻttizga yaqin asaridan faqat oʻn sakkiztasi saqlanib qolgan. Uning yirik falsafiy risolasi „Rohat al-aql“ („Koʻngil tinchligi“) 1020-yilda tugallangan{{Sfn|Daftary|2001}}. Al-Kirmoniy bu asarida oʻquvchiga doimiy oʻzgarib turadigan dunyoda aqlning abadiyligiga, aql jannatiga qanday erishish mumkinligiga eʼtibor qaratgan.

Uning mashhur asarlaridan baʼzilari quyidagilardir:

* 1020-yilda tugallangan va asosiy asari deb hisoblangan „''Rohat al-'aql''“ (Koʻngil tinchligi yoki aqlning tasallisi)
* ''Al-Aqval al-zahabiya'' – [[Roziy|ar-Roziyning]] vahiy zarurligiga qarshi argumentini rad etgan.
* ''Kitob al-riyad'' – ilk ismoiliy kosmologiyasini targʻib qiluvchi kitob.
* ''Kitob al-masabih'' – „Imomatning zarurligi“ haqidagi islomiy risola<ref>{{Kitob manbasi |last=Kirmānī |first=Ḥamīd al-Dīn Aḥmad ibn ʻAbd Allāh, active |url=https://www.worldcat.org/oclc/191024208 |title=Master of the age : an Islamic treatise on the necessity of the imamate : a critical edition of the Arabic text and English translation of Ḥamīd al-Dīn Aḥmad b. ʻAbd Allāh al-Kirmānī's al-Maṣābīḥ fī ithbāt al-imāma |date=2007 |publisher=I.B. Tauris |others=Paul Ernest Walker |isbn=978-1-84511-604-0 |location=London |oclc=191024208}}</ref>.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{cite book |chapter=Intellectual Life among the Ismailis: An Overview |first=Farhad |last=Daftary |author-link=Farhad Daftary |title=Intellectual Traditions in Islam |editor-first=Farhad |editor-last=Daftary |editor-link=Farhad Daftary |publisher=I.B.Tauris |year=2001 |pages=87–111}}
* {{Encyclopaedia Iranica |first=Farhad |last=Daftary |author-link=Farhad Daftary | volume=11|pages=639–641 |title=Ḥamid-al-din Kermani |url=http://www.iranicaonline.org/articles/hamid-al-din-kermani }}
* {{cite book | author= Paul E. Walker | year = 1999 | title = Hamid al-Din al-Kirmani: Ismaili Thought in the Age of al-Hakim | location = London }}
* {{cite book | author= Daniel De Smet | year = 1995 | title = La Quiétude de l'intellect: Néoplatonisme et gnose ismaélienne dans l'oeuvre de Hamid ad-Din al-Kirmani | location = Louvain |language=fr}}

== Havolalar ==
* [http://www.iep.utm.edu/k/kirmani.htm Hamid al-Din al-Kirmani]

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Hamid al-Din al-Kirmoniy}}
[[Turkum:11-asr musulmon islom olimlari]]
[[Turkum:11-asr Eron faylasuflari]]
[[Turkum:Ismoiliy daʼvatchilar]]
[[Turkum:11-asr forsiy tilda ijod qilgan yozuvchilar]]
[[Turkum:Kerman viloyatilik kishilar]]
[[Turkum:Fotimiylar xalifaligi olimlari]]
[[Turkum:Eron ilohiyotshunoslari]]
[[Turkum:10-asr ismoiliylari]]
[[Turkum:11-asr ismoiliylari]]
[[Turkum:10-asrda forsiy tilda ijod qilgan yozuvchilar]]
[[Turkum:10-asrda Eron faylasuflar]]