Hammod ar-Roviya
Ҳаммод ар-Ровия ((арабча: حماد الراوية, „ривоятчи Ҳаммод“) (Абу-л-Қосим Ҳаммад ибн Аби Лайло Шопор (ёки ибн Майсара)) (8-аср)) эронлик[1] олим, Куфада туғилган. У дейлам[2] келиб чиқишига мансуб эди. Туғилган санаси айримлар томонидан милодий йил 694-йил деб, бошқалар томонидан эса 714-йил деб берилади[3]. У араб шеъриятини тизимли равишда тўплаган биринчи киши ҳисобланади[4].
| Ҳаммад Ар-Равия | |
|---|---|
| Вафоти | Бағдод, Ироқ |
| Фуқаролиги | эронлик |
| Касби | Олим |
У „араблар кунлари“ (яъни уларнинг асосий жанглари), уларнинг ҳикоялари, шеърлари, насабномалари ва лаҳжалари борасида ўз даврининг энг билимдон одами сифатида танилган. Айтилишича, у араб алифбосининг ҳар бир ҳарфига (яъни ҳар бир ҳарфда қофияланган) юзтадан узун қасидани, буларнинг барчаси исломдан олдинги даврга оид бўлган ҳолда, қисқароқ асарлар ва кейинги шеърларни ҳисобга олмаганда ҳам ёддан айтиб бериши билан мақталган. Шундан унинг „Ҳаммод ар-Ровия“ – „шеърларни ёддан ўқиб берувчи“ тахаллуси келиб чиққан[3].
Бироқ араб танқидчилари айтишича, унинг илмига қарамай, у араб тили истеъдодининг асл моҳиятини чуқур англамаган ва у Қуръонни ўқиётганда талаффузда ўттиздан ортиқ (айримлар айтишича уч юзгача) хато қилган. Муаллақийни тўплаганлик ҳам унга нисбат берилади. Унинг ҳеч қандай девони бизгача етиб келмаган, гарчи у ўзи ҳам шеър ёзган бўлса ва эҳтимол ўзидан олдинги шоирларга нисбат берган шеърларининг анча қисми ўзига тегишли бўлган бўлса ҳам[3].
Адабиётлар
- ↑ Дрорй, Рина, Тҳе Аббасид Cонструcтион оф тҳе Жаҳилийя: Cултурал Аутҳоритй ин тҳе Макинг ин Студиа Исламиcа, Но. 83 (1996), п. 40
- ↑ Ҳитти, Пҳилип К.. Ҳисторй оф тҳе Арабс фром тҳе эарлиэст тимес то тҳе пресент, 10тҳ, Лондон: Маcмиллан, 1977 — 252-бет. ИСБН 978-0-333-09871-4. „Ҳаммад wас борн ин ал-Куфаҳ оф а Дайлами (Персиан) присонер оф wар (...)“
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Олдинги жумлалардан бири ёки бир нечтаси ҳозирда жамоат мулки бўлган нашрдан олинган матнни ўз ичига олади: Тҳатчер, Гриффитҳес Wҳеэлер (1911) "Ҳаммāд ар-Рāwия" ин Чишолм, Ҳугҳ Энcйcлопæдиа Британниcа 12 (11чи нашри) Cамбридге Университй Пресс п. 896
- ↑ Мониқуэ Бернардс, „Пионеэрс оф Арабиc Лингуистиc Студиэс.“ Такен фром Ин тҳе Шадоw оф Арабиc: Тҳе Cентралитй оф Лангуаге то Арабиc Cултуре, пг. 213. Эд. Билал Орфали. Леиден: Брилл Публишерс, 2011. ИСБН 9789004215375
Қўшимча ўқиш учун
- Wиллиам МcГуcкин де Сланенинг Ибн Халликон таржимасидаги таржимаи ҳоли, 1-жилд, 470–474-бетлар.
- Китоб ул-Ағдни асарининг 5-жилди, 164–175-бетларда у ҳақда кўплаб ҳикоялар келтирилган.