Ҳандан
Ҳандан — Машҳур турк ёзувчиси Ҳалиде Эдиб Адıвар қаламига мансуб бўлган ва 1912-йилда нашр этилган роман. Роман Ҳалиде Эдиб Адıварнинг мактубларини бир ерга йиғиб, ҳаммасини жамлаб асар ҳолига келтирилган. Ушбу роман турк адабиёти тарихида аёл психологияси учун яратилган илк роман ҳисобланади[манба керак].
| Файл:Ҳандан Капак.жпг | |
| Муаллиф(лар) | Ҳалиде Эдиб Адıвар |
|---|---|
| Мамлакат | Туркия |
| Тил | туркча |
| Жанр(лар)и | Роман |
| Нашр этилган санаси | 1912-йил |
| Нашриёт | Атлас Китабеви |
Китобнинг мазмуни
Ҳандан Cемал Бей қизларининг энг каттасидир. У Нозим исмли ёш социалистик ўқитувчидан дарс олади. Умуман олганда, қизлар чет тиллари ва фортепианода ўқиганидан кейин ўқишни ташласа, Ҳандан фалсафа, социология, адабиётга иштиёқи бор қиз бўлади. У Нозимнинг севгисиз ва совуқ ҳолда келган турмуш қуриш таклифидан бош тортди, Нозим чет элга қочишга уринганида қўлга олинди ва сургунга юборилмоқчи бўлган вақтда ўз жонига қасд қилди. Ҳанданнинг амакиваччаси Нериман оиласидан айрилганидан кейин Ҳандан ва унинг укалари билан бирга биродар бўлиб тарбияланган. Нериман Рефик Cемалга турмушга чиқади. Рефик Cемал Нериман билан марта турмуш қурган кечаси у билан ёлғиз қолиши мумкин бўлган аёлни севаман деб қасам ичади, аммо Нериман у учун оддий аёл бўлиб қолади ва Ҳандан Рефик Cемалнинг суҳбатлари билан ундаги катта бўшлиқларни тўлдирганини тушунади. Ҳандан ёши каттароқ ва бойроқ бўлган Ҳüснü Паşага эрга тегади, аммо бу киши ўз турмушларининг ижобий эканлигига ишонмайди. Ҳüснü Паşа 3 ой давомида хотинини ўзидан узоқ тутади. Гарчи у Ҳанданни яхши кўраман деса ҳам, Ҳанданнинг устунлиги уни қаттиқ безовта қилади. Ички дунёси бой ва маданиятли бўлган Ҳандан каби аёлларнинг ўрнига у „Лондон йўлакларида“ топилган, хизматкор бўлиб хизмат қиладиган аёллар билан бирга бўлишни афзал кўради. Ҳüснü Паşа йўқлигига 3 ой давомида сабр қилиб кутган, Ҳандан бу муддат тугагач, Ҳüснü Паşадан салбий мактуб олиб, жуда хафа бўлади.Ҳüснü Паşа улар бирга бўлмасликларини ва у билан бирга бўлган бошқа аёл ҳам уни қўйиб юбормаётгани ҳақида ёзоди. У ҳасталикка учради, чунки у никоҳни муқаддас деб ҳисоблаган содда эътиқоди ва Ҳüснü Паşага бўлган муҳаббати туфайли, гарчи нега у бундай одамни севишини билмаймиз. Мененгит ташхиси билан касалланади. Ушбу саёҳатда ҳамшира ва Рефик Cемал у билан бирга бўлади. Рефик Cемал Ҳанданга бўлган севгисини тан олади. Ҳандан ўзининг яқини Нериманнинг эри бўлган Рефик Cемал билан муносабатларини нотўғри эканлигини тушунади ва у бошидан кечирган иккинчи юрак хуружи туфайли вафот этади.
Адабиётлар
- Ҳандан романı, 1912'де Танин газетесинде дизи ҳалинде яйıмланмışтıр.