Harriet Chalmers Adams sahifasining manbasini koʻrish

{{Shaxsiyat bilgiqutisi|ismi=Harriet Chalmers Adams|portret=Harriet Chalmers Adams 01.jpg|tavsif=|tavallud sanasi={{Birth date|1875|10|22}}|tavallud joyi=[[Stokton, Kaliforniya]], US|tugʻilgan paytidagi ismi=|vafot sanasi={{Death date and age|1937|7|17|1875|10|22}}|vafot joyi=Fransiya|turmush oʻrtogʻi=Franklin Pierce Adams|kasbi=Tadqiqotchi, yozuvchi, fotograf}}
'''Harriet Chalmers Adams''' (187- yil 22-oktyabr — 1937-yil 17-iyul) amerikalik tadqiqotchi, yozuvchi va fotograf edi. U XX asr boshlarida Janubiy Amerika, Osiyo va Janubiy Tinch okeani boʻylab sayohat qilgan. Shu bilan bir qatorda ''National Geographic'' jurnalida oʻz sayohatlari haqidagi maʼlumotlarni eʼlon qilib borgan. U sayohatlari haqida tez-tez maʼruzalar oʻqigan va nutqlarini rangli slaydlar va filmlar bilan tasvirlab bergan.
[[Fayl:Harriet_Chalmers_Adams_in_the_Gobi_desert.jpg|right|thumb| Harriet Chalmers Adams [[Gobi|Gobi choʻlida]]]]

== Hayoti va sayohatlari ==
Harriet Chalmers Adams Kaliforniyaning Stokton shahrida Alexander Chalmers va Frances Wilkens oilasida tugʻilgan. 1899-yilning 5-oktyabrida Franklin Pirs Adamsga uylangan.

1900-yilda Adams eri bilan Janubiy Amerika boʻylab oʻzining birinchi yirik ekspeditsiyasiga uch yillik sayohatga chiqdi. Bu vaqt davomida ular har bir mamlakatga tashrif buyurishdi va And togʻlarini otda bosib oʻtishdi. ''[[The New York Times|"Nyu-York Times" gazetasining]]'' yozishicha, u „Oqsuyakxonnimlar uchun moʻljallanmagan yigirma chegaraga yetgan“<ref>{{Yangiliklar manbasi |date=July 18, 1937 |title=Harriet C. Adams, Explorer, Is Dead |work=The New York Times}}</ref>.

Keyingi safarida u Amerika qitʼasiga [[Christopher Columbus|Kristofer Kolumbning]] ilk kashfiyotlari tomon izlanib bordi va Gaitini otda kesib oʻtdi<ref name="Live">{{Veb manbasi|url=https://news.yahoo.com/8-unsung-women-explorers-180658286.html|sarlavha=8 Unsung Women Explorers|muallif=Our Amazing Planet Staff|nashriyot=LiveScience.com|sana=April 30, 2012|qaralgan sana=April 30, 2012}}</ref>.

=== Urush muxbiri ===
Adams [[Birinchi jahon urushi]] paytida Harper’s jurnalining Yevropadagi muxbiri boʻlib ishlagan. U xandaqlarga borish uchun ruxsat berilgan yagona jurnalist ayol edi<ref name="Live"></ref>.

1935-yilda u va uning eri [[Boliviya|Boliviyaning]] sharqiy qismidan biri boʻlgan Janubiy Amerikaga ikkinchi marta safar qilgan. U bu paytda [[National Geographic]] Jamiyati uchun yigirma bitta maqola yozgan. Gazetada uning fotosuratlari, jumladan „And togʻlaridagi baʼzi ajoyib joylar“ (1908-yil sentyabr), „Kaleydoskopik La Paz: bulutlar shahri“ (1909-yil fevral) va „Daryo bilan oʻralgan Paragvay“ (1933-yil aprel) rasmlari chop etilgan. Shuningdek, u [[Trinidad]], Surinam, Boliviya, [[Peru]] va [[Buenos Ayres|Buenos-Ayres]] va [[Valparaíso|Valparaiso]] oʻrtasidagi trans-And temir yoʻli haqida maqolalar yozgan.

1925-yilda Adams Geograf ayollar jamiyatini tashkil etishga yordam beradi. Umuman olganda, Adams yuz ming kilometrdan koʻproq masofani bosib oʻtganligi bilan yuzlab tomoshabinlarni oʻziga jalb qilgan edi. „Nyu-York Times“ gazetasi „Harriet Chalmers Adams — Amerikaning eng buyuk ayol tadqiqotchisi. Maʼruzachi sifatida hech kim, erkak yoki ayol, auditoriyani undan koʻra koʻproq magnitli ushlab turolmaydi“deb yozadi.

U 1937-yil 17-iyul kuni 61 yoshida Fransiyaning [[Nice|Nitssa]] shahrida vafot etdi. ''[[The Washington Post]]'' gazetasidagi nekroloqda uni „yirtqich bosh ovchilarning ishonchli odami“ deb atashan. Chunki u dunyoning chekka burchaklarida kezishni hech qachon toʻxtatmagan. Adams Kaliforniyaning Oklend shahridagi Chimes cherkovida dafn etilgan<ref>[https://www.findagrave.com/memorial/6609443 Adams at Find A Grave website]</ref>.

U sarguzashtchi sifatida ayollar haqida shunday yozgan:
{{Quote|Men nima uchun erkaklar kashfiyot sohasini bunchalik monopollashtirishganiga hayron qolaman.  Nima uchun ayollar hech qachon [[Arktika]]ga bormagan, u yoki bu qutbga harakat qilmagan yoki Afrika, [[Tibet|Tibet]] yoki noma'lum choʻllarni bosib olishmagan?  Mening jinsim hech qachon bunga toʻsqinlik qilmagan;  ayol ham, erkak ham yengib chiqa olmaydigan qiyinchilikka hech qachon duch kelmaganman;  hech qachon xavf qoʻrquvini his qilmaganman;  oʻzimni himoya qilish uchun menda har doim jasorat yetarlicha bo`lgan. Xolbuki, men tor joylarda boʻldim va dahshatli narsalarni ko`p marta koʻrdim<ref>[https://query.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F50615FB395F13738DDDA10994D0405B828DF1D3 "Woman Explorer's Hazardous Trip In South America"], ''The New York Times'', August 18, 2012</ref>.}}

== Yana qarang ==

* {{Kitob manbasi|last=Duncan, Joyce|title=Ahead of Their Time: a Biographical Dictionary of Risk-Taking Women.|year=2010|publisher=Greenwood Publishing Group, Incorporated MyiLibrary [distributor|location=Portsmouth|isbn=9781280908699|oclc=1065101531|language=English}}


== Havolalar ==

* [http://eayearbooks.com/rio_images00p.htm Rio rasmlari, koʻpchiligi Garriet Chalmers Adams tomonidan olingan] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20070311153111/http://eayearbooks.com/rio_images00p.htm |date=2007-03-11 }}
* [https://web.archive.org/web/20050906152146/http://www.nationalgeographic.com/books/women/lured_opium.html National Geographic Jamiyati - Harriet Chalmers Adamsning uchta fotosurati]
* Harriet Chalmers Adams

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{Tashqi havolalar}}
[[Turkum:1937-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:1875-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Ayol jurnalistlar]]