Hasana sahifasining manbasini koʻrish

{{Qabila bilgiqutisi|nomi=Hasana|mahalliy_nomi={{lang-ar|الحسنة}}|etnik_tarkibi=[[arablar|arab]]|joylashuv=[[Suriya]]
* [[Hamo]]
* [[Hims]]}}

'''Hasana''' ({{Lang-ar|الحسنة}}; '''Hassana''' yoki '''Hassane''' deb ham yoziladi) – [[Suriya|Suriyaning]] markaziy qismida, [[Hamo]] va [[Hims]] shaharlarining sharqiy qismidagi qishloqlarda istiqomat qiluvchi [[Arabiston yarim orolidagi qabilalar va urugʻlar|arab qabilasi]]. XVIII asr oʻrtalarida [[Anaza]] qabilalari orasida [[Najd|Najddan]] Suriyaga koʻchib oʻtgan birinchi qabilaga aylangan. [[Usmoniylar davlati|Usmoniylar]], [[Suriya Arab Qirolligi|Hoshimiylar]] va Fransiya hukmronligi davrida ham, shuningdek, Suriya mustaqil boʻlgan davrda ham ushbu hududda oʻz taʼsirini saqlab qolgan.

== Tarixi ==

=== Usmoniylar davri ===
Hasana [[Anaza]] qabilalar ittifoqining bir boʻlimi boʻlib, XVIII asrda Najd amirligini tashkil etgan [[Saudiylar]] bilan ayniqsa yaqin aloqalariga ega boʻlgan. Ular 1757-yilda Anaza ittifoqi orasida Suriyaga koʻchib kelgan birinchi qabila hisoblanadi. 1770-yillarga kelib, ular shimoliy Suriya tekisliklari ustidan nazoratni qoʻlga olish maqsadida Mavoliy qabilasi bilan tez-tez nizoga borib kelgan. 1780-yillarning oxirida Hasana Mavoliylarni [[Hamo]] va [[Hims]] choʻllari yaylovlaridan haydab chiqargan. Shundan soʻng, Hasana ularning rahbari Muhanna al-Fadil boshchiligida ushbu mintaqadagi taniqli [[badaviy]] qabilasiga aylangan va [[Palmira|Palmiraga]] borib-keladigan karvonlardan boj olish uchun hukumatdan ruxsat olgan{{Sfn|Douwes|2000}}. Bundan tashqari, Hasana qabilasi bu dashtlar va qishloqlarda yashovchi zaifroq qabilalardan xuvva deb ataluvchi soliq olishadi{{Sfn|Douwes|2000}}.

Hamo va Hims shaharlarining sharqiy qismidagi qabilalarni bosib olgan boʻlishiga qaramay, Hasana qabilasi mintaqaga mustahkam oʻrnashib olmagan edi, chunki ular [[Suriya choʻli|Suriya choʻlida]], baʼzan [[Nefud|Shimoliy Arabistongacha]] boʻlgan hududlarda qishlashgan. Ularga XIX asrning boshlarida Anaza ittifoqining boshqa bir tarmogʻi Fad’an va ularga boʻysunuvchi Siboʻa qabilalari tomonidan tobora koʻproq tahdid sola boshladi. 1814-yilda Fad’an va Siboʻaning koʻp qismi [[Osi daryosi|Osi daryosining]] sharqiy tekisliklariga qadar kirib bordi, bu esa Hasana va [[ar-Ravla]] qabilalarini mahalliy va viloyat qoʻshinlari bilan ittifoq tuzishga va raqiblarini quvib chiqarishga undadi. Fad’an va Siboʻa qabilasi ikki hafta davomida qarshilik koʻrsatishdi, qoʻshinlarni ortga chekinishga majbur qilishdi, biroq undan keyin Hasana ularni haydab chiqarishga muvaffaq boʻldi. Fad’an oʻsha paytda ortga chekingan boʻlsa-da, tez-tez bu hududga qaytib, Hasanani Hamoning gʻarbiy qismida talon-toroj qilib ketishgan{{Sfn|Douwes|2000}}.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
* {{cite book |last1=Darke |first1=Diana |authorlink=Diana Darke |title=The Merchant of Syria: A History of Survival |date=2018 |publisher=Oxford University Press |location=New York |isbn=9780190874858 |url=https://books.google.com/books?id=p-VfDwAAQBAJ}}
* {{cite book |last1=Douwes |first1=Dick |title=The Ottomans in Syria: A History of Justice and Oppression |url=https://archive.org/details/ottomansinsyriah0000douw |date=2000 |publisher=I. B. Tauris |location=New York |isbn=1-86064-031-1}}
* {{cite book |last1=Dukhan |first1=Haiyan |title=State and Tribes in Syria: Informal Alliances and Conflict Patterns |date=2019 |publisher=Routledge |location=Abingdon and New York |isbn=978-1-138-49483-1 |url=https://books.google.com/books?id=zAB-DwAAQBAJ}}
{{Saudiya Arabistonidagi arab qabilalari}}
[[Turkum:Suriyadagi qabilalar]]