Hims qamali (638) sahifasining manbasini koʻrish

{{Urush bilgiqutisi
| conflict = Hims qamali
| territory = [[Hims]] [[Roshidun xalifaligi]] tasarrufida qolgan
| qismi = Musulmonlarning Levantga bosqining bir qismi<br>(Arab–Vizantiya janglari)
| sana = milodiy 638-yil (hijriy 17-yil)
| yer = [[Hims]], [[Suriya]]
| natija = [[Roshidun xalifaligi]]ning gʻalabasi
* Qamal olib tashlangan
| qomondon1 = [[Roshidun xalifaligi]]
* [[Abu Ubayda ibn Jarroh]]
* [[Xolid ibn Valid]]
* [[Al-Qaʼqo ibn Amr at-Tamimiy]]
| qomondon2 = [[Vizantiya imperiyasi]]
* [[Herakleios]]
* Hit va Circesium shaharlaridan (hozirgi [[Suriya]] hududida joylashgan) kelgan arab nasroniylari
| kuch1 = Garnizon kuchlarining aniq soni nomaʼlum<br>
Iroqlik 4000 nafar qo‘shimcha kuch yuborilgan
| kuch2 = nomaʼlum
| qurbon1 = nomaʼlum
| qurbon2 = katta yoʻqotishlar<ref name="al Bidayah wa Nihayah Ibn Kathir" />
}}

'''638-yilgi Hims qamali''' [[Jazira (xalifalik viloyati)|Jaziradan]] kelgan arab nasroniy qabilalarining koalitsiya kuchlari tomonidan amalga oshirilgan boʻlib, ular [[Vizantiya imperiyasi|Vizantiya]] imperatori [[Herakleios|Heraklius]] tomonidan toʻplangan. Bu harakat [[Levant|Levantda]] [[Roshidun xalifaligi|Roshidun xalifaligining]] tezkor ravishda kengayishini toʻxtatish va [[Vizantiya imperiyasi|Vizantiya]] hududlari yoʻqotilishining oldini olishga qaratilgan.

== Tarixi ==
[[Yarmuk jangi|Yarmuk jangidagi]] halokatli magʻlubiyatdan soʻng, [[Vizantiya imperiyasi|Vizantiya imperiyasining]] qolgan qismi zaiflashib qoldi. Harbiy resurslar yetishmasligi sababli Vizantiya [[Suriya|Suriyada]] qayta hujum uyushtirish imkoniyatidan mahrum edi. Imperiyaning qolgan hududlarini himoya qilishga tayyorgarlik koʻrish uchun Heraclius [[musulmon]] qoʻshinlarini Suriyada uzoqroq vaqt ushlab turishi lozim edi<ref name="al Bidayah wa Nihayah Ibn Kathir">{{Veb manbasi |muallif=Ibn Kathir |ism=Abu al-Fiḍā ‘Imād Ad-Din Ismā‘īl |sarlavha=Al Bidayah wa Nihayah |url=https://waqfeya.net/book.php?bid=11131 |ish=Waqfeya |qaralgan sana=9 October 2021}}</ref><ref name="Spread of Islam UNESCO">{{Kitob manbasi |last=El Hareir |first=Idris |title=The Spread of Islam Throughout the World |date=2011 |publisher=UNESCO Pub |pages=949 |isbn=978-92-3-104153-2 |url=https://books.google.com/books?id=qVYT4Kraym0C |accessdate=9 October 2021 |ref=Tabari; Volume 4; p. 37-53}}</ref>.

Shu tariqa Heraclius [[Furot (daryo)|Furot daryosi]] boʻyidagi Circesium va Hit shaharlaridan kelgan<ref name="Crone">{{Slaves on Horses}}</ref> Jazira hududidagi arab nasroniy qabilalaridan yordam soʻragan. Qabilalar katta qoʻshin toʻplab, tez orada [[Hims|Himsga]] qarshi yurish boshlagan. Oʻsha paytda shahar Abu Ubayda tomonidan harbiy shtab sifatida tashkil etilgan edi<ref name="WartaPilihan News translation">{{Veb manbasi |muallif=Martasyabana |ism=Ilham |sarlavha=ABU UBAIDAH MEMPERLEMAH PEMBERONTAK ROMAWI DI SYAM amquoting Tarikh Ath-Thabari, 4: no. 50-52; Al-Bidayah wa An-Nihayah Ibnu Katsir; Vol.Conquest of Sham during Umar ibn al-Khattab, h. h. 230-231 |url=https://wartapilihan.com/abu-ubaidah-memperlemah-pemberontak-romawi-di-syam/ |ish=WARTAPILIHAN.com |sana=6 August 2017 |nashriyot=Warta Pilihan news agency |qaralgan sana=10 October 2021}}</ref>.

== Natija ==
Mudofaaning muvaffaqiyati nafaqat Vizantiya ittifoqchilari tomonidan uyushtirilgan qamal harakatini qaytarishga, balki [[Iyod ibn Gʻanm|Iyod ibn Gʻanmning]] deyarli butun Jazira mintaqasini egallashiga ham imkon berdi. Bu gʻalaba xalifalikni shimol tomon toʻliq bosqinchilik yurishini boshlashga undadi va natijada qoʻshinlar [[Armanistonni musulmonlar tomonidan zabt etilishi|Armanistongacha yetib bordi]]{{Sfn|Canard|Cahen|1960}}.

== Yana qarang ==

* [[Emesa qamali|Hims qamali]]
* [[Armanistonni musulmonlar tomonidan zabt etilishi|Musulmonlarning Armanistonni bosib olishi]]

== Manbalar ==
{{manbalar}}

== Adabiyotlar ==
{{refbegin}}
* {{cite book|author1=Al-Baladhuri|author-link=Al-Baladhuri|editor1-last=Hitti|editor1-first=Philip Khuri|title=The Origins of the Islamic State, Volume 1|date=1916|publisher=Columbia University, Longmans, Green & Co.|location=London|url=https://archive.org/details/bub_gb_pN8TAAAAIAAJ|oclc=622246259}}
* {{EI2|article=Al-Djazīra|last=Canard|first=M.|authorlink=Marius Canard|volume=2|pages=523–524}}{{oclc|192262392}}
* {{EI2|article=Karkisiya|last=Streck|first=M.|volume=4|pages=654–655}}
* {{cite encyclopedia | article =al-Raḳḳa | first = Michael | last = Meinecke | author-link=Michael Meinecke | url = http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/al-rak-k-a-COM_0907 | encyclopedia = The Encyclopedia of Islam, New Edition, Volume VIII: Ned–Sam | publisher = BRILL | location = Leiden and New York | year = 1995 | isbn = 90-04-09834-8 | pages = 410–414 }}
* {{cite book|last1=Petersen|first1=Leif Inge Ree|title=Siege Warfare and Military Organization in the Successor States (400-800 AD): Byzantium, the West and Islam|date=2013|publisher=Brill|location=Leiden|isbn=978-90-04-25199-1|url=https://books.google.com/books?id=BRGaAAAAQBAJ}}
* {{EI2 | last1 = Canard | first1 = Marius | authorlink1 = Marius Canard | last2 = Cahen | first2 = Claude | authorlink2 = Claude Cahen | title = Armīniya | volume = 1 | pages = 634–640 | url = https://doi.org/10.1163/1573-3912_islam_COM_0064 }}
{{refend}}

[[Turkum:Abu Ubayda ibn al-Jarrohning janglari]]
[[Turkum:637]]
[[Turkum:Xolid ibn al-Volidning janglari]]
[[Turkum:Roshidun xalifaligi ishtirokidagi janglar]]