Humayd ibn Nosir Keshiy sahifasining manbasini koʻrish

{{Dindor biografiyasi bilgiqutisi
| religion           = [[Islom]]
| known_for          = [[Qur’on]], [[mantiq]],[[arab tili]]
}}

'''Humayd ibn Nosir Keshiy''' — [[Qur’on]]shunos, [[mantiq]]shunos, [[arab tili]] boʻyicha [[olim]].

Humayd ibn Nosir Keshiy muhaddis [[Abdulhamid Keshiy]]ning otasi oʻz [[davr]]ining yetuk [[olim]] va [[fozil]] kishilaridan boʻlgan. [[Qurʼon]]i karim, [[mantiq]] va [[arab tili]] bilimdoni boʻlib, koʻplab shogirdlar tayyorlagan va asosan vaqtini [[masjid]]da [[ibodat]] va [[taʼlim]] bilan oʻtkazgan. '''Humayd ibn Nosir Keshiy''' Hanafiy [[mazhab]]ining [[Movarounnahr]] hududiga keng yoyilishida katta xizmat qilgan. Ahli [[sunna]] eʼtiqodidan boshqalarni qattiq qoralagan taqvoli juda parhezkor boʻlib, doimiy [[roʻza]] tutishni odat qilgan.
Bobosi haqida ''Muhammad ibn Abd''dan shunday maʼlumot keltirilgan: „''Bobom Humayd ibn Nasr har sohada — [[arab tili]], [[aruz]], [[nazm]] va boshqa ilmlar bobida fasohat sohiblaridan edi, shuningdek, ul kishi [[adib]], [[qori]] boʻlib, [[Qurʼon]]i karimni gʻoyatda chiroyli [[qiroat]] qilar hamda odamlarga ham uni chiroyli [[tilovat]] qilishni oʻrgatar edilar''. ''Bobom [[Qurʼon]]i karimni tunda bir marta va kunduzi bir marta xatm qilar edi. U kishi taxminan oʻttiz yil davomida har kuni [[roʻza]] tutgan, men uning faqat ikki [[hayit]] va hayitdan keyin uch kun<ref>Ikki hayit va undan keyingi uch kun — jami besh kun, shariatda roʻza tutmoq man qilingan kunlar hisoblanadi.</ref>, tashriq kunlari<ref>Tashriq kunlari — qurbonlik qilingan goʻshtlarni quritib olinadigan kunlardir. Oldingi davrda goʻshtlarni uzoq muddat saqlash uchun toshlar ustiga qoʻyib, quritib olingan.</ref> ovqat isteʼmol qilganini koʻrganman, xolos. Men uning tunda ham, kunduzi ham uxlagan hollarini sira koʻrgan emasman. Agar uning koʻzlariga uyqu gʻolib kelsa, yonboshlab olmasdan oʻtirgan holida biroz mizgʻib olardi. Uyga faqat bir zarurat ish yuzasidan yoki [[tahorat]] olmoq uchungina kirar, boshqa vaqtlarda uzluksiz [[masjid]]da boʻlar edi. Nihoyatda [[taqvo]]li, [[parhez]]kor edi<ref>Najmiddin Nasafiy. Al-Qand fi zikri ulamoi Samarqand. — B. 113.</ref>''“.
Muhaddisning otasi ''Humayd ibn Nasr Keshiy''ning toʻrt farzandi boʻlib, ularning taʼlim olishiga jiddiy eʼtibor qaratgan va farzandlarining barchasi [[tafsir]], [[hadis]] va [[fiqh]] ilmlarida zukko va zamonasining yetuk olimlari boʻlishgan. Bu haqda ''Muhammad ibn Abd'' shunday rivoyatni ketiradi: „''Bobom Humayd ibn Nasrning toʻrt oʻgʻillari — otam, Abu Muslim, Abu Abdulloh va Abu Falon degan yana bir farzandlari boʻlgan. Abu Falon deb nomlangan oʻgʻillari [[rofiziylar]] eʼtiqodida boʻlgan ([[Rasululloh]]dan soʻng [[Ali]]ni [[xalifa]] boʻladi deganlar toifasidan) xuddi ana shu adashgan oʻgʻillari vafot etganda bobom [[masjid]]ga kirib toʻrt rakʼat shukrona [[namoz]]i oʻqigan edilar. Bobomning bir koʻzlari chechak tufayli. Ikkinchi koʻzlari Navqaddagi<ref>Navqad — Shahrisabzning hozirda Navqot deb nomlangan qishlogʻi </ref> uzumzorlarida choʻp kirib ketib koʻr boʻlib qolgandi''“<ref>Najmiddin Nasafiy. Al-Qand fi zikri ulamoi Samarqand. — B. 114.</ref> bobosi haqida keltirilgan bu xabarlardan Humayd ibn Nasr Keshiy koʻzi ojiz boʻla turib, umrini [[masjid]]da ibodat qilish hamda shogirdlariga taʼlim berish bilan oʻtkazib, [[arab tili]], [[Qurʼon]]i karim, [[hadis]], [[mantiq]], [[aruz]] va boshqa fanlardan saboq bergan. Oʻz farzandining boshqa oqimlar toifasiga kirib ketganligidan qattiq afsus chekkan, hatto shu farzandi vafot etganida [[Alloh]] taologa shukr qilgan kishi boʻlgan.
[[Abdulhamid Keshiy]] dastlabki taʼlimni oʻz otasidan olib, keyin [[Kesh]], [[Nasaf]], [[Buxoro]] va [[Samarqand]] [[alloma]]laridan olganligi manbalarda bayon qilingan.





== Adabiyotlar ==

* Sh. Umarov. "Oʻrta asrlarda yashagan Keshlik allomalar"; Samarqand:Imom Buxoriy xalqaro markazi  2014.  – 208 b.;

== Manbalar ==
{{manbalar}}
{{O‘rta asr Sharq allomalari ensiklopediyasi}}
{{Islom-shaxsiyat-stub}}
[[Turkum:Keshlik allomalar]]