Huseyn Karasayev sahifasining manbasini koʻrish

{{Olim bilgiqutisi
| ismi                  =Huseyn Karasayev
| tasvir                =
| tasvir_eni            =
| izoh                  =
| tavallud_sanasi      =  {{tugʻilgan sanasi|1901|01|05}}
| tavallud_joyi = [[Rossiya imperiyasi]], Semirechensk viloyati, Qorakoʻl tumani, Ken-Suu, Kensu volosti (hozirgi [[Qirgʻiziston]] [[Issiqkoʻl (viloyat)|Issiqkoʻl viloyatining]] {{TavalludJoyi|Tup tumani}})
| vafot_sanasi = {{Vafot sanasi va yoshi|1998|1|31|1901|1|5}}
| vafot_joyi = {{VafotJoyi|Qirgʻiziston}} [[Issiqkoʻl (viloyat)|Issiqkoʻl viloyatining]] {{VafotJoyi|Qoraqoʻl}} shahri
| istiqomat_joylari =
| fuqaroligi = {{SSSR}}
| millati =
| sohasi = turkolog
| ish_joylari = [[Oʻzbekiston Milliy universiteti|Oʻrta Osiyo universiteti]]
| institutlar =
| alma_mater =	[[Oʻzbekiston Milliy universiteti|Oʻrta Osiyo universiteti]]
| tezis_sarlavhasi =
| akademik_rahbarlari =
| mashhur_shogirdlari =
| mashhur_ishlari =
| oʻtkazayotgan_taʼsiri =
| koʻrsatgan_taʼsiri =
| mukofotlari = {{{!}} style="background: transparent"
{{!}} {{1-darajali Manas ordeni}}
{{!}}}
{{{!}} style="background:transparent"
{{!}} {{Qizil Bayroq ordeni}} {{!!}}
{{!}}}
}}
'''Huseyn Karasayev''' ({{Lang-ky|Кусейн Карасай уулу}}; [[1901|1901-yil]] [[5-yanvar]], [[Rossiya imperiyasi]], Semirechensk viloyati, Qorakoʻl tumani, Ken-Suu, Kensu volosti (hozirgi [[Qirgʻiziston]] [[Issiqkoʻl (viloyat)|Issiqkoʻl viloyatining]] [[Tup tumani tumani]]) – [[1998|1998-yil]]<ref>{{veb manbasi |title=Кусеин Карасаев — өмүр баяны |url=https://sputnik.kg/20210310/kusejin-karasaevdin-omur-bayany-1051722891.html |website=www.sputnik.kg |accessdate=30-noyabr 2023-yil}}</ref>) – qirgʻiz va sovet lingvisti, folklorshunosi, [[Turkiyshunoslik|turkolog]]. Filologiya fanlari nomzodi (1944), professor (1966), Qirgʻiziston Respublikasida xizmat koʻrsatgan fan arbobi (1992). Qirgʻiziston Milliy fanlar akademiyasining faxriy akademigi. Qosim Tinistanov nomidagi Davlat mukofoti laureati<ref>{{veb manbasi |title=КУСЕИН КАРАСАЕВ: О БАЗАРКУЛЕ ДАНИЯРОВЕ |url=https://daniyarov.kg/2018/01/21/kuseyin-karasaev-o-bazarkule-daniyaro/ |website=www.daniyarov.kg |accessdate=30-noyabr 2023-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi |title=В Бишкеке открыт памятник академику Кусеину Карасаеву |url=https://www.snob.kg/moya-100litsa/item/2683-v-bishkeke-otkryt-pamyatnik-akademiku-kuseinu-karasaevu |website=www.snob.kg |accessdate=30-noyabr 2023-yil}}</ref>.

== Hayoti ==
1914—1916-yillarda [[Qoraqoʻl|Qorakoʻldagi]] rus maktabida oʻqigan. [[Oʻrta Osiyo qoʻzgʻoloni|1916-yil fojiasidan]] keyin oilasi bilan [[Xitoy|Xitoyga]] qochib ketadi<ref>{{Veb manbasi |url=https://tyup.net/page/husein-karasaev |sarlavha=Хусеин Карасаев — tyup.net |ish=tyup.net |qaralgan sana=2023-11-11 |arxivsana=2021-01-07 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20210107205728/https://tyup.net/page/husein-karasaev }}</ref>.

U choʻpon boʻlib ishlagan. 1921-yilda vataniga qaytib, 1923—1924-yillarda Toʻqtoʻyon qishlogʻida ishladi.

1925-yilda [[Toshkent|Toshkentga]] borib, [[Oʻzbekiston Milliy universiteti|Oʻrta Osiyo davlat universitetiga]] oʻqishga kiradi, uni tugatgach, Toshkentda birinchi qirgʻiz gazetasida ishladi.

1924—1925-yillarda Oʻrta Osiyo davlat universitetida ishchilar fakultetida dars bergan, Partiya Markaziy Qoʻmitasining Oʻrta Osiyo tarjimon va taqrizchilar byurosi aʼzosi boʻlgan.

1926-yilda qirgʻizlar oʻrtasida savodsizlikka qarshi kurashga qaratilgan „Janiliq“ kitobini yozishda qatnashgan.

1927-yilda [[Boku|Bokuda]] ([[Ozarbayjon]]) yangi turk alifbosini joriy etishga bagʻishlangan plenumda qatnashdi. Oʻqishni Toshkentda qoldirib, 1928-yilda Leningrad Sharq instituti qoshidagi turkiy seminariyaga oʻqishga kiradi. Institutda tilshunoslik fanidan dars bergan.

1931-yilda Sharq institutini muvaffaqiyatli tamomladi. Keyinchalik Qirgʻiziston Adabiyot institutida ishlash uchun [[Bishkek|Frunzega]] koʻchib oʻtdi.

1931—1940-yillarda Qirgʻiziston Madaniy qurilish ilmiy-tadqiqot institutida (KirNIKS; keyinchalik Til, adabiyot instituti, soʻngra Til, adabiyot va tarix tadqiqotlari instituti) ilmiy xodim boʻlib ishlagan.

1941-yilda Ulugʻ Vatan urushi boshlanganidan keyin armiyaga chaqirilmadi.

1944-yilda nomzodlik dissertatsiyasini himoya qildi va bir qancha kitoblar yozdi. [[Turkiyshunoslik|Turkolog]] [[Konstantin Yudaxin|K. K. Yudaxin]] bilan birgalikda ruscha-qirgʻizcha lugʻat tuzgan (1944). 1946-yildan [[Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasi|KPSS]] aʼzosi. 1951-yildan 1974-yilgacha Qirgʻiziston Davlat universitetida oʻqituvchi boʻlgan.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Oʻzbekiston Milliy universiteti oʻqituvchilari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston Milliy universiteti bitiruvchilari]]
[[Turkum:Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari]]
[[Turkum:Qirgʻiziston oʻqituvchilari]]
[[Turkum:Qirgʻizistonlik yozuvchilar]]
[[Turkum:Folklorshunoslar]]