Ibragim Bekjanov sahifasining manbasini koʻrish

{{Davlat arbobi bilgiqutisi
|ismi=Ibragim Paskayevich Bekjanov
|tasvir=
|tugʻilgan sanasi=17-noyabr 1895-yil
|tugʻilgan joyi=Rossiya imperiyasi, Ryazan viloyati, Qosimovskiy tumani, Bolotse qishlog‘i|vafot sanasi=17-dekabr 1988-yil (93 yosh)
|vafot joyi=[[Toshkent|Тoshkent]], [[Oʻzbekiston Sovet Sotsialistik Respublikasi|O‘zbekiston SSR]], [[SSSR]]
|fuqaroligi={{flagicon|SSSR}} [[SSSR]] {{flagicon|RUS}} [[Rossiya imperiyasi]]
|qoʻshin turi=piyoda
|xizmat yillari={{flagicon|SSSR}} 1918—1950<br /> {{flagicon|RUS}} 1915—1917
|unvoni=[[File:Russian Imperial Army OR7 Starshyi Unteroficer.png|25px]] <br /> katta serjant <br /> [[File:CCCP army Rank general-major infobox.svg|25px]]<br /> general-mayor
|janglari=Birinchi jahon urushi, Rossiyada fuqarolar urushi Basmaxizmga qarshi kurash, Shinjonni egallash Ulug‘Vatan Urushi
|hmukofotlari=[[File:SU Order of Lenin ribbon.svg|40px]] [[File:SU Order of the Red Banner ribbon.svg|40px]] [[File:SU Order of the Red Banner ribbon.svg|40px]] [[File:SU Order of the Patriotic War 1st class ribbon.svg|40px]] [[File:SU Medal In Commemoration of the 100th Anniversary of the Birth of Vladimir Ilyich Lenin ribbon.svg|40px]] [[File:SU Medal For the Victory over Germany in the Great Patriotic War 1941-1945 ribbon.svg|40px]] [[File:SU Medal Twenty Years of Victory in the Great Patriotic War 1941-1945 ribbon.svg|40px]] [[File:SU Medal Thirty Years of Victory in the Great Patriotic War 1941-1945 ribbon.svg|40px]] [[File:SU Medal Forty Years of Victory in the Great Patriotic War 1941-1945 ribbon.svg|40px]] [[File:SU Medal Veteran of the Armed Forces of the USSR ribbon.svg|40px]] [[File:SU Medal XX Years of the Workers' and Peasants' Red Army ribbon.svg|40px]] [[File:SU Medal 30 Years of the Soviet Army and Navy ribbon.svg|40px]] [[File:SU Medal 50 Years of the Armed Forces of the USSR ribbon.svg|40px]] [[File:SU Medal 60 Years of the Armed Forces of the USSR ribbon.svg|40px]] [[File:SU Medal 70 Years of the Armed Forces of the USSR ribbon.svg|40px]] <br /> [[File:Order of the Red Star Bukhara Soviet Republic, 1 degree.png|40px]] [[File:Order of the Red Star Bukhara Soviet Republic, 3 degree.png|40px]]
}}
'''Ibragim Paskayevich Bekjanov''' ([[1895]] — [[1988]]) — [[Sovet Sotsialistik Respublikalari Ittifoqi|Sovet]] harbiy lashkarboshisi, [[general-mayor]] (1940), [[Birinchi jahon urushi]], [[Rossiyada fuqarolar urushi|fuqarolar]] urushi va Ulug‘ Vatan urushi qatnashchisi. [[1941|1941-yilda]] nemislar tomonidan asirga olingan, ozod etilganidan keyin SSSRga qaytib kelgan. [[1950|1950-yilda]] nafaqaga chiqqan<ref name="сфд">{{Книга|автор=Фёдор Свердлов.|заглавие=Советские генералы в плену|страницы=178—181}}</ref>.

== Biografiyasi ==
1895-yil 17-noyabrda Ryazan viloyatining Bolotse qishlog‘ida Qosimov tatarlari oilasiga mansub dehqon oilasida tug‘ilgan<ref>Nine v Kasimovskom rayone, Ryazanskaya oblast, [[Россия]]</ref>. Qishloq maktabining uch sinfini tugatgach, otasining fermasida ishlagan.

1915-yil mart oyida Bekjanov Rossiya imperatorlik armiyasiga chaqirilgan. 11-Sibir miltiq diviziyasining 42-Sibir otishma polkida xizmat qilgan. 1916-yilda ushbu polkning o‘quv qo‘mondonligini tugatgan. [[Birinchi jahon urushi]] qatnashchisi, G‘arbiy frontda ayni shu polk va diviziya tarkibida jang qilgan. 1916-yil iyul oyida oyog‘idan yaralangan. Kasalxonadan so‘ng 11-Sibir miltiq diviziyasining zaxira polkida, 1917-yil may oyidan  2-[[Moskva]] harbiy haydovchilar maktabida xizmat qilgan. 1917-yil oktabr oyida Moskvada boʻlib oʻtgan oktabr qurolli qoʻzgʻolonida qizillar tomonidan qatnashgan. Qo‘zg‘olonda g‘alaba qozonganidan so‘ng, katta serjant unvoni bilan armiyani tark etib, Moskva inqilobiy qo‘mitasida ishlagan. 1918-yil yanvardan [[Kursk shahri|Kursk]] stantsiyasida harbiy vakil sifatida xizmat qilgan.

1918-yil noyabr oyida Bekjanov ixtiyoriy ravishda Ishchilar va dehqonlarning Qizil Armiyasiga qo‘shilgan. Dastlab 1-otliq polkida va 9-piyoda diviziyasining avtomototsikl kompaniyasida, 1919-yil avgustdan Ryazandagi zaxira miltiq polkida xizmat qilgan. 1920-yilda 2-Moskva otliq qo‘mondonlik kurslarini tugatgan. 1920-yil yanvardan Birinchi otliq armiyaning 14-otliqlar diviziyasi 1-otliq brigadasi eskadron komandiri bo‘lgan. Otliqlar jangida yaralangan (qo‘liga qilich bilan urilgan). [[Rossiyada fuqarolar urushi|Fuqarolar urushida]] Janubiy frontda [[Denikin Anton Ivanovich|Denikin]] va Vrangel qo‘shinlariga qarshi janglarda qatnashgan.

1921-yil mart oyidan Turkiston frontidagi 1-alohida Buxoro otliq polkining komandiri bo‘lgan. [[Buxoro]] va [[Tojikiston|Tojikistonda]] [[Bosmachilik|bosmachilar bilan janglarda qatnashgan]]<ref name="сфд" /> 1924-yil yanvardan Bekjanov [[Toshkent|Toshkentdagi]] Birlashgan Oʻrta Osiyo millatlari harbiy bilim yurti kursantlari eskadroniga qoʻmondonlik qilgan. 1926-1927-yillarda Novocherkasskdagi otliq qo‘shinlar komandirlari malakasini oshirish kurslarida tahsil olgan. 1927-yil avgustdan 2-turkman otliq polkida ([[Ashxobod]]) xizmat qilgan, polk boshlig‘i yordamchisi va shtab boshlig‘i, polk maktabi boshlig‘i lavozimlarida ishlagan. 1929-yil dekabrdan alohida oʻzbek otliq polki shtab boshligʻi ([[Samarqand]]). Polk tarkibida 1931-yil aprel-iyun oylarida [[Ibrohimbek|Ibrohimbekning]] bosmachi otryadlari bilan janglarda qatnashgan. 1933-yil oktabrdan 1936-yil noyabrgacha 48-alohida qozoq hududiy otliq polkining komandiri ([[Olmaota|Alma-Ota]])bo‘lgan. 1936-yil mart oyida 6-oʻzbek otliq diviziyasi tarkibiga qo‘shilgan. 1936-yil may oyida diviziya 19-tog‘li otliqlar, polk esa 48-otliqlar deb o‘zgartirilgan. 1936-yil noyabrdan 1938-yil oktabrgacha Oʻrta Osiyo harbiy okrugi (Samarqand) 19-togʻ otliq diviziyasi komandirining yordamchisi (oʻrinbosari) boʻlgan. 1937-yilda Xitoyga qarshi Shinjon yurishida qatnashgan<ref>''Obuxov V. G.'' Sxvatka shesti imperiy. Bitva za Sinszyan. — M.: Veche, 2007. — 512 s. — (Voennie tayni XX veka). — S. 225—229.</ref><ref>''Milbax V. S., Pavlovich S. L.'' 1937: Tayniy brosok v Sinszyan. // Voenno-istoricheskiy jurnal. — 2018. — № 11. — S.36—40.</ref>..

1938-yil 31-oktabrda brigada komandiri harbiy unvoni bilan Leningrad harbiy okrugidagi 16-otliq diviziyasiga komandir etib tayinlangan. 1940-yil 16-iyulda G‘arbiy maxsus harbiy okrugi 6-mexanizatsiyalashgan korpusining 29-motorlashtirilgan diviziyasiga komandir etib tayinlangan.

Ulug‘ Vatan urushi boshida Bekjanov diviziyasi 10-armiya tarkibida Belostok-Minsk mudofaa jangida qatnashgan. 1941-yil iyul oyida Grodno, Lida, Novogrudok tumanlari qurshab olingan va keyingi janglarda alohida guruhlarga bo‘lingan. 1941-yil 17-iyulda Bekjanov hujjatlari va formasini yerga ko‘mib, fuqarolik kiyimini o‘zgartirgan, shundan so‘ng o‘z bo‘linmasi ofitserlarining kichik guruhi bilan birga qamaldan chiqib ketishga harakat qilgan, ammo 25-iyulda [[Minsk viloyati]] Puxovichi tumani Zabolotye qishlog‘ida qo‘lga olingan. Ibragim Paskayevich dastlab Puxovichi shahri yaqinidagi harbiy asirlar lagerida, keyin Polshaning Zamosk shahrida saqlangan. 1942-yil aprel oyida Hammelburg kontslageriga, 1943-yil iyul oyida Nyurnberg harbiy asirlar lageriga va 1943-yil sentabrda [[Weißenburg (Bavariya)|Vayssenburg]] qal’asi qamoqxonasiga o‘tkazilgan. 1945-yil 29-aprelda Bekjanov 3-Amerika armiyasi boʻlinmalari tomonidan ozod qilingan<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_dopolnitelnoe_donesenie79707940/?backurl=%2Fheroes%2F%3Flast_name%3D%D0%91%D0%B8%D0%BA%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%26first_name%3D%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BC%26middle_name%3D%D0%9F%D0%B0%D1%81%D0%BA%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87%26group%3Dall%26types%3Dpamyat_commander%3Anagrady_nagrad_doc%3Anagrady_uchet_kartoteka%3Anagrady_ubilein_kartoteka%3Apotery_doneseniya_o_poteryah%3Apotery_gospitali%3Apotery_utochenie_poter%3Apotery_spiski_zahoroneniy%3Apotery_voennoplen%3Apotery_iskluchenie_iz_spiskov%3Apotery_kartoteki%3Apotery_vpp%26page%3D1 Kartochka na osvobojdyonnogo generala, sostavlennaya amerikanskimi voennimi slujbami. // OBD „Pamyat naroda“].</ref><ref>V literature shiroko rasprostranena oshibochnaya data osvobojdeniya iz plena 4 maya 1945 goda.</ref>. 1945-yil 5-iyunda Bikjanov [[Parij|Parijdagi]] Sovet harbiy repatriatsiya missiyasi orqali [[Moskva|Moskvaga]] yuborilgan. Moskvada SMERSH maxsus tekshiruvidan o‘tgan.

1945-yil dekabr oyida [[Sovet Armiyasi]] safiga qaytgan<ref name="сфд">{{Книга|автор=Фёдор Свердлов.|заглавие=Советские генералы в плену|страницы=178—181}}</ref>. 1946-yil aprelgacha SSSR Mudofaa Xalq Komissarligining Kadrlar Bosh boshqarmasi ixtiyorida bo‘lgan. 1946-yil aprel oyida o‘qishga yuborilgan. 1947-yil mart oyida Bekjanov Frunze nomidagi harbiy akademiyadagi bo‘linma komandirlari kurslarini tugatgan, shundan so‘ng [[Qozoq milliy universiteti|AlmaOta universitetida]] harbiy kafedrasi mudiri lavozimini egallagan.

1950-yil 4-aprelda kasallik tufayli ishdan bo‘shatilgan.

1988-yil 17-dekabrda Toshkent shahrida vafot etgan, Do‘mbrobod qabristoniga dafn etilgan.

== Mukofotlari ==

* [[Lenin ordeni]] (5.11.1946)
* [[Qizil Bayroq ordeni|Qizil Bayroqning ordeni]] (uch marta) — (1923-yil 4-oktabr, 1946-yil 6-may, 1949-yil 20-iyun)
* 1-darajali [[Vatan urushi ordeni]] (03.11.1985)
* 2-darajali Buxoro Xalq Respublikasi Qizil Yulduz ordeni
* 3-darajali Buxoro Xalq Respublikasi Qizil yarim oy ordeni (20.06.1927)<ref>Geroi Grajdanskoy voyni. Bikjanov Ibragim Paskaevich. // Voenno-istoricheskiy jurnal. — 1982. — № 2 — S.57-58.</ref>
* Oʻzbekiston SSR Mehnat Qizil Bayroq ordeni (5.11.1931) <ref name="сфд">{{Книга|автор=Фёдор Свердлов.|заглавие=Советские генералы в плену|страницы=178—181}}</ref>
* SSSRning bir qator medallari.

== Harbiy unvonlari ==

* [[Polkovnik]] (1936-yil 17 fevral)
* Kombrig (1938-yil 31 oktyabr)
* [[General-mayor]] (1940-yil 4 iyun)<ref name="сфд">{{Книга|автор=Фёдор Свердлов.|заглавие=Советские генералы в плену|страницы=178—181}}</ref>

== Manbalar ==
{{Manbalar}}

== Adabiyot ==

* Velikaya Otechestvennaya. Komdivi [Tekst] : voenniy biograficheskiy slovar : v 5 t. / D. A. Tsapaev (ruk.) idr. ; pod obщ. red. V. P. Goremikina. — M. : Kuchkovo pole, 2011. — T. 1. — S. 21-22. — 736 s. — 200 ekz. — <nowiki>ISBN 978-5-9950-0189-8</nowiki>.
* {{Книга|автор=Свердлов Ф. Д.|заглавие=Советские генералы в плену|место={{М.}}|izdatelstvo=Izd-vo fonda „Xolokost“|god=1999|stranitsi=246|isbn=|tiraj=}}
* Solovev D. Yu. Vse generali Stalina. Tom 2. — M., 2019. — ISBN 9785532106444. — S.49—50.
* Smislov O. S. Stalinskie generali v plenu. — M.: Veche, 2014. — 380 s. — (Voennie tayni XX veka). ISBN 978-5-4444-2095-9.
[[Turkum:1895-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:17-noyabrda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1988-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:17-dekabrda vafot etganlar]]
[[Turkum:Toshkentda vafot etganlar]]
[[Turkum:Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabaning 20 yilligi medali sohiblari]]
[[Turkum:Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabaning 30 yilligi medali sohiblari]]
[[Turkum:Ulugʻ Vatan urushidagi gʻalabaning 40 yilligi medali sohiblari]]
[[Turkum:SSSR Qurolli Kuchlarining 70 yilligi yubiley medali sohiblari]]
[[Turkum:„1941-1945-yillardagi Ulugʻ Vatan urushida Germaniya ustidan qozonilgan gʻalaba uchun“ medali sohiblari]]
[[Turkum:1-darajali Vatan urushi ordeni sovrindorlari]]
[[Turkum:Qizil Bayroq ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Lenin ordeni sohiblari]]
[[Turkum:Oʻzbekiston SSR Mehnat Qizil Bayroq ordeni sohiblari]]
[[Turkum:“Vladimir Ilich Lenin tavalludining 100 yilligi munosabati bilan” medali sohiblari]]
[[Turkum:Ishchi-Dehqon Qizil Armiyasining XX yilligi yubiley medali sohiblari]]
[[Turkum:Buxoro Xalq Sovet Respublikasining 2-darajali Qizil Yulduz ordeni sohiblari]]
[[Turkum:General-mayorlar (SSSR)]]
[[Turkum:Birinchi jahon urushi qatnashchilari (Rossiya)]]
[[Turkum:M. V. Frunze nomidagi nomidagi Harbiy akademiya bitiruvchilari]]
[[Turkum:Sovet Ittifoqi Kommunistik Partiyasi aʼzolari]]
[[Turkum:Doʻmbrobod qabristoniga dafn etilgan]]