Ziyosfera

Ibrohim Xon masjidi

Ibrohim Xon masjidi (yunoncha: Τζαμί του Ιμπραήμ Χαν, turkcha: İbrahim Han Camiidan), Sulton Ibrohim masjidi (yunoncha: Τζαμί του Σουλτάνου Ιμπραήμ) nomi bilan ham tanilgan, Gretsiya janubidagi Krit orolining Retimnon shahridagi faoliyati tugatilgan masjiddir. Retimnon fortezzasi (qadimiy qal’a) ichida joylashgan bu inshoot dastlab venetsiyaliklar tomonidan tax. 1580-yillarda cherkov sifatida qurilgan. Orol usmonlilar tomonidan bosib olingach, cherkov masjidga aylantirilgan. Masjid faoliyati 1971-yilda yakunlangan va keyinchalik koʻrgazma markazi sifatida qayta qurilgan.

Masjid
Ibrohim Xon masjidi
Fortezzadagi sobiq masjid
Mamlakat  Gretsiya
Joylashuvi Retimnon, Krit
Koordinatalar 35°22′21″N 24°28′16″E / 35.37250°N 24.47111°E / 35.37250; 24.47111
Yoʻnalishi Sunniylik (sobiq)
Meʼmoriy uslub Usmonli
Binokorlik 1648—
  • 1583-1585
    (cherkov sifatida)
  • 1971 (masjid sifatida)
Gumbazlar soni 1 ta
Gumbazlar soni 1 ta
Gumbaz yoʻgʻonligi 11 m (36 ft)
Minoralar soni 1 ta (qulab tushgan)
Minoralar soni 1 ta (qulab tushgan)
Qurilish materiallari Tosh; gʻisht

Tarixi

Masjid ichkarisidagi mehrob.

U venetsiyaliklar sobori oʻrnida qurilgan boʻlib, bu cherkov taxminan 1583–1585-yillarda bunyod etilgan va Avliyo Nikolayga bagʻishlangan edi[1]. Venetsiyaliklar 1571-yilgi bosqin chogʻida avvalgi cherkov butunlay vayron qilingach[2], sobor kafedrasini fortezzaga koʻchirishgan[3]. 1585-yilda Carrara ismli voris yepiskop cherkovda ibodat marosimlarini oʻtkazishdan bosh tortgan, bunga sabab qilib u yetarlicha jihozlanmagani va joy juda torligini aytib oʻtgan[3].

Retimnon usmonlilar tomonidan zabt etilgach, oradan koʻp oʻtmay, ular cherkovni buzib tashlab, 1648-yilda Sulton Ibrohim I sharafiga, katta va salobatli gumbazli masjid qurdilar[1][4]. Majmua 1971-yilda Retimnon shahri mulkiga aylangan, u 2002–2004-yillarda Vizantiya qadimiy yodgorliklari eforati tomonidan restavratsiya qilingan va hozir koʻrgazma markazi sifatida foydalaniladi[5].

Meʼmorchiligi

Masjid gumbazining diametri 11 metr (36 ft) boʻlib, u sakkizta ravoq ustiga tayangan[3][1]. Bugun ham uning toʻrt devoridagi ravoqlardan burchaklarda hosil boʻlgan sferik uchburchaklar, shuningdek kirish qismi ustidagi ravoq koʻrinib turadi[2]. Bundan tashqari, murakkab boʻrtma naqshli mehrob hamda bino ichidagi buzib tashlangan minoraning asosi hamon saqlangan[2]. U bir vaqtlar cherkov/masjidning shimoli-gʻarbiy burchagida turgan minora boʻlishi kerak[3]. Minora XX asr boshlarida qulab tushgan va qayta qurilmagan[6].

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Katsipoulaki 2009, s. 21.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 „el:Τζαμί του Ιμπραήμ Χαν Φορτέτσα“ [Mosque of Ibrahim Han Fortezza] (Greek). thisiscrete.gr. Qaraldi: 2023-yil 22-noyabr.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 „The Mosque of Ibrahim Han“. tour.rethymno.gr. 2015-yil 16-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan.
  4. ↑ Kivernitaki, Maria; Samatas, Yannis „Fortezza in Rethymnon“. Explore Crete (2014-yil 13-noyabr). 2015-yil 1-aprelda asl nusxadan arxivlangan.
  5. ↑ Kolovos 2015, s. 243.
  6. ↑ Katsarakis, Antonis (March 2022). "The Architectural Grid of Ibrahim Han Mosque in Réthymnon, Crete" (en). Nexus Network Journal 24 (1): 203–216. doi:10.1007/s00004-021-00584-7. ISSN 1590-5896. https://link.springer.com/10.1007/s00004-021-00584-7. 

Adabiyotlar

  • Katsipoulaki, Basileia (2009). Η τουριστική κίνηση του νομού Ρεθύμνης: Εξέλιξη και προοπτική [The tourist activity of the prefecture of Rethymno: Evolution and perspective] (Thesis) (Greek). Kavala, Greece. 2023-11-23da asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2026-02-26.{{cite thesis}}: CS1 maint: unrecognized language ()
  • Kolovos, Elias (2015). "Monuments sans héritiers ? Les édifices ottomans de Crète". Anatoli 6 (6): 237–256. doi:10.4000/anatoli.308. https://journals.openedition.org/anatoli/308. 
  • Katsarakis, Antonis (2022). „Réthymnon, Kritdagi Ibrohim Xon masjidining meʼmoriy panjarasi“. Nexus Network Journal 24 (2022):203–216

Havolalar

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Ibrohim_Xon_masjidi" dan olindi