Ilha da Queimada Grande sahifasining manbasini koʻrish

'''Ilha da Queimada Grande''', shuningdek, '''Ilon oroli''' nomi bilan ham tanilgan bo'lib, [[Atlantika okeani|Atlantika okeanidagi]] Braziliya qirg'og'ida joylashgan. [[San Paulu|San-Paulu shtatidagi]] Itanxaem munitsipaliteti tomonidan nazorat qilinadi. Orolning o'lchami kichik atigi 43 gektar, iqlimi mo'tadil. Orolning landshafti qoyalardan tropik o'rmonlargacha farq qiladi.

Orol yo'qolib ketish xavfi ostida turgan zaharli ilon ''Bothrops insularis'' uchun yagona tabiiy uydir.Bu esa orolga jamoat tashrifi uchun katta xavf tug'diradi.  

== Geografiya ==
Braziliyaning San-Paulu shtati qirg'oqlaridan 33 km (21 milya) uzoqlikda joylashgan orol taxminan 430000 kvadrat metr maydonga ega. Orol dengiz sathidan {{Convert|206|m|ft}} balandlikda joylashgan. Orol qo'shni Nimer oroliga o'xshash mo'tadil iqlimga ega. Orollarning 0,25 kvadrat kilometr tropik o'rmonlar bilan qoplangan. Qolgan maydonlar taqir qoyalar va ochiq yaylovlardan iborat. Queimada Grande o'rtacha {{Convert|18.38|C|F}} dan mart oyida {{Convert|27.28|C|F}} gacha,  yog'ingarchilik iyul oyida  oyiga 0,2 millimetrdan 135,2 millimetrgacha o'zgarib turadi.

== Tarix ==
Orol xilma xil o'simliklarga ega va qisman tropik o'rmonlar va qisman tosh va o'tlardan tozalangan maydonlar bilan qoplangan. O'rmonlarning kesilishi orol nomining manbai hisoblanadi: "Keymada" atamasi portugal tilida "o'rmon yong'ini" degan ma'noni anglatadi - mahalliy aholi orolda banan plantatsiyasi uchun yerni bo'shatishga harakat qilganda, tropik o'rmonni olov bilan yoqib yuborishgan. [[Mayoq]]  1909-yilda kemalarni oroldan uzoqlashtirish uchun qurilgan. Mayoq avtomatlashtirilganda oxirgi odamlar orolni tark etishgan.   

Orol g'arbdagi Ilha Queimada Pequena 1985 yilda yaratilgan 33 gektar Ilhas Queimada Pequena e Queimada Grande atrof muhitni muhofaza qilish hudud bilan himoyalangan <ref>{{Citation|ref={{harvid|ARIE das Ilhas Queimada Pequena ... ISA}}|language=pt|title=ARIE das Ilhas Queimada Pequena e Queimada Grande|publisher=ISA: Instituto Socioambiental|url=https://uc.socioambiental.org/uc/588618|access-date=2016-11-20}}</ref> Braziliya harbiy dengiz kuchlari orolni jamoatchilik uchun yopdi  va orolga ruxsat berilgan yagona odamlar tadqiqot guruhlari bo'lib, ular ma'lumotlarni to'plash huquqiga ega.

== Yo'qolib borayotgan turlari ==
Orolda juda ko'p ilonlar borligi sababli - ba'zi ma'lumotlarga ko'ra har kvadrat metrga bitta ilon to'g'ri keladi. Queimada Grandeda 41 turdagi qushlar qayd etilgan.

Ilgari orolda 430 000 ga yaqin ilon yashaydi deb hisoblangan, biroq so‘nggi ma’lumotlarga ko‘ra, miqdor bu ko'rsatkichdan ancha past. Oltin nayzalilar populyatsiyasini  o'rganish shuni ko'rsatdiki, ularning soni 2000 dan 4000 gacha bo'lib, deyarli butunlay orolning tropik o'rmonlari hududida to'plangan.   Bu cheklangan miqdordagi resurslar mavjudligi va aholi soni darajasiga ko'tarilganligi sababli ro'y bergan bo'lishi mumkin.

Oltin nayzaning umumiy populyatsiyasi kam bo'lganligi sababli, ilon IUCN Qizil ro'yxatiga xavf ostida qolgan turlar ro'yxati  qatoriga kiritilgan. Shuningdek, u Braziliyaning yo'qolib borayotgan hayvonlari ro'yxatiga kiri tilgan. Orolda shuningdek, zaharli bo'lmagan ilon turlaridan ''Dipsas albifronsning'' kichik populyatsiyasi mavjud.  

== Yana qarang ==

* Ilhas Queimada Pequena va Queimada Grande tegishli ekologik manfaatlar hududi

== Manba ==
{{Manbalar|2|refs=<ref name=":0">{{cite web|last1 = Channel|first1 = Discovery|title = Treasure Quest: Snake Island Facts|url = http://www.discovery.com/tv-shows/treasure-quest-snake-island/treasure-trove/?fact_id=179669}}</ref>

<ref name=":1">{{cite journal|last1=Marques|first1=Otavio A. V.|last2=Kasperoviczus|first2=Karina|last3=Almeida-Santos|first3=Selma M.|title=Reproductive Ecology of the Threatened Pitviper ''Bothrops insularis'' from Queimada Grande Island, Southeast Brazil|journal=Journal of Herpetology|volume=47|issue=3|year=2013|pages=393–399|doi=10.1670/11-267|s2cid=86639586}}</ref>

<ref name=":2">{{cite journal|last1=Marques|first1=Otavio A. V.|last2=Martins|first2=Marcio|last3=Develey|first3=Pedro F.|last4=Macarrão|first4=Arthur|last5=Sazima|first5=Ivan|title=The golden lancehead ''Bothrops insularis'' (Serpentes: Viperidae) relies on two seasonally plentiful bird species visiting its island habitat|journal=Journal of Natural History|volume=46|issue=13–14|year=2012|pages=885–895|doi=10.1080/00222933.2011.654278|s2cid=53357655}}</ref>

<ref name="a">{{cite journal |last1= Marques |first1= Otavio, A. V. |last2= Martins |first2= Marcio |last3= Sazima |first3= Ivan |date= 2002 |title= A jararaca da ilha da Queimada Grande |url= http://eco.ib.usp.br/labvert/insularis%20ciencia%20hoje.pdf |journal= Ciência Hoje |publisher= Sociedade Brasileira para o Progresso da Ciência. |volume= 31 |issue= 2 |pages= 56–59 |language= pt |access-date= 8 August 2015 |archivedate= 2021-04-10 |archiveurl= https://web.archive.org/web/20210410230417/http://eco.ib.usp.br/labvert/insularis%20ciencia%20hoje.pdf }}</ref>

<ref name="atlas">{{Cite web|url = http://www.atlasobscura.com/places/snake-island-ilha-de-queimada-grande|title = Snake Island – Ilha da Queimada Grande|date = November 11, 2015|access-date = October 28, 2015|website = AtlasObsura|publisher = Atlas Obscura}}</ref>

<ref name="h">{{Cite web|url = http://www.huffingtonpost.com/2014/07/04/brazil-snake-island-viper-venom_n_5552149.html|title = Brazil's 'Snake Island' Is The Place Of Nightmares, We're Pretty Sure|date = July 4, 2014|access-date = October 24, 2015|website = Huff Post Science|publisher = TheHuffingtonPost|last = Thomas|first = Emily}}</ref>

<ref name="i">{{cite web |url=http://www.itanhaem.sp.gov.br/banco_dados/julho07/24.07.07_exposicao_cobra.doc |format=DOC |title=Exposição traz história da ilha que abriga única espécie de cobra no mundo |language=pt |publisher=Secretaria De Comunicação Social, Prefeitura Municipal De Itanhaém |year=2007 |access-date=2016-09-20 |arxivsana=2024-12-25 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20241225202300/https://www.itanhaem.sp.gov.br/banco_dados/julho07/24.07.07_exposicao_cobra.doc }}</ref>

<ref name="MartinsSawaya2008">{{cite journal|last1=Martins|first1=Marcio|last2=Sawaya|first2=Ricardo J.|last3=Marques|first3=Otavio A. V.|title=A First Estimate of the Population Size of the Critically Endangered Lancehead, ''Bothrops insularis''|journal=South American Journal of Herpetology|volume=3|issue=2|year=2008|pages=168–174|doi=10.2994/1808-9798(2008)3[168:AFEOTP]2.0.CO;2}}</ref>

<ref name="pbh">{{Cite web|url = http://all-that-is-interesting.com/four-tiny-islands-you-will-never-visit|title = Four Tiny Islands That You'll Never Visit|date = December 17, 2012|access-date = November 4, 2015|website = all-that-is-interesting|publisher = PBH network|last = Cox|first = Savannah}}</ref>

<ref name="vice">[https://www.vice.com/video/snake-island-part-1 Snake Island Part 1], Vice</ref>}}