Ilmi Ametov sahifasining manbasini koʻrish

{{Shaxsiyat bilgiqutisi
 | tavallud_paytidagi_ismi = {{lang-crh|İlmi Ğani oğlu Ametov, Ильми Гъани огълу Аметов}}
 | tavallud_joyi        = [[Samarqand]]
 | vafot_joyi           = [[Simferopol]] [[Ukraina]]
 | kasbi                = [[haykaltarosh]]
}}
'''Ilmi Gʻaniyevich Ametov''' ({{Lang-crh|İlmi Ğani oğlu Ametov, Ильми Гъани огълу Аметов}}<ref name="qasevet">[http://www.avdet.org/node/4570 Ilmi Gʼani ogʼlu Amet] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160425095858/http://avdet.org/node/4570 |date=2016-04-25 }} / / \ Qasevet: Istoriko-etnograficheskiy jurnal. – № 34, 2011</ref>, „Ilmi Amet Bayrach“<ref>[http://www.kianews.com.ua/node/45623 Anons na 5 iyunya 2012] // Krimskoe informatsionnoe agentstvo</ref>; [[1947-yil]] [[Samarqand]] −[[16-avgust]] [[2011-yil]], [[Simferopol]], [[Ukraina]]) – Sovet va [[Qrim tatarlari|Qrim-tatar]] haykaltaroshi, 1960-yillardan beri Qrim-tatar milliy harakati faoli.

== Hayoti ==
Ilmi Ametov [[1947-yil]]<nowiki/>da [[Oʻzbekiston SSR]] [[Samarqand viloyati]]<nowiki/>ning [[Kattaqoʻrgʻon shahri]]<nowiki/>da [[Sudak]]<nowiki/>dan deportatsiya qilingan Anife Usmon va Gane Amet oilasida tugʻilgan<ref name="qasevet2">[http://www.avdet.org/node/4570 Ilmi Gʼani ogʼlu Amet] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160425095858/http://avdet.org/node/4570 |date=2016-04-25 }} / / \ Qasevet: Istoriko-etnograficheskiy jurnal. – № 34, 2011</ref>. U Amir-Ali Seit-Mamut-oʻgʻli oilasidan chiqqan, uning ikki oʻgʻli, jiyani va kuyovi [[1866-yil]]<nowiki/>da Abbot Parteniusni oʻldirishda ayblangan va 1868-yilda Kef (hozirgi [[Feodosiya]]) shahrida qatl etilgan<ref name="kovalchuk">Kovalchuk Anna [http://vikcentr.narod.ru/ilmiametov.html Bentajniy dux mastera] 06.06.2012 // Vseukrainskiy informatsionno-kulturniy sentr</ref>.

[[1966-yil]]<nowiki/>da [[Navoiy viloyati|Navoiy]] politexnika institutiga oʻqishga kirdi, lekin 1968-yilda dekanatning koʻplab ogohlantirishlaridan soʻng Qrim tatarlarining milliy harakatida qatnashgani uchun oʻqishdan haydaldi. Oʻsha yili Ametov va uning oilasi Qrimga qaytib keldi va keyinchalik Krasnodar oʻlkasining Krimsk shahriga joylashdi<ref name="golos20110819">[http://www.goloskrima.com/?p=6211 Ilmi Ametov] // Golos Krima. – 19.08.2011.</ref>.

Ametov 1967-yilda [[Moskva]]<nowiki/>ga boradi va u yerda [[dissidentlar]] Pyotr Yakir, Vladimir Bukovskiy va Mustafo Jemilev bilan uchrashadi<ref name="qasevet3">[http://www.avdet.org/node/4570 Ilmi Gʼani ogʼlu Amet] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20160425095858/http://avdet.org/node/4570 |date=2016-04-25 }} / / \ Qasevet: Istoriko-etnograficheskiy jurnal. – № 34, 2011</ref>.

1969-yil 18-mayda Nijnebakanskayada faollar yigʻilishida oʻzining boʻlajak turmush oʻrtogʻi Fatma bilan tanishdi, u oʻqituvchilik qiladi<ref name="golos201108192">[http://www.goloskrima.com/?p=6211 Ilmi Ametov] // Golos Krima. – 19.08.2011.</ref>.

Chet elga tashish uchun [[Moskva]] va [[SSSR]] viloyatlariga milliy harakat hujjatlarini yetkazib berdi.

1971–1974-yillarda Boku davlat rassomlik bilim yurtining toshni badiiy qayta ishlash fakultetida tahsil olgan, 1977-yilda [[Boku]]<nowiki/>dagi [[restavratsiya]] ustaxonalarida ishlagan, keyin [[Krasnodar oʻlkasi]]<nowiki/>ga qaytib kelgan.

Haykaltarosh 1987-yilda Qrimga koʻchib oʻtdi, avval Stariy Krim shahrida, keyin esa Simferopolda joylashdi.

1987–1988-yillarda Surb-Xach monastiridagi buloqlarda oʻz kuchi bilan [[restavratsiya]] ishlarini olib bordi<ref name="useinova">Useinova Gulnara [http://www.goloskrima.com/?p=7752 „On jil dlya naroda bez falshi, i znachit, ostalsya jivim“] // Golos Krima. —08.06.2012</ref>.

2004–2006-yillarda Ametov „Maarifchi“ Qrim-tatar oʻqituvchilari uyushmasi bilan birgalikda vayron qilingan muqaddas joylarga yodgorlik belgilarini ishlab chiqarish va oʻrnatish boʻyicha bir qator loyihalarni amalga oshirdi.

Ilmi Ametov [[2011-yil]] 16-avgustga oʻtar kechasi uzoq davom etgan xastalikdan soʻng vafot etdi. Ertasi kuni Simferopolning Kebir Jomiy bosh masjidida boʻlib oʻtgan vidolashuv marosimida parlament raisi [[Mustafo Jemilev|Mustafo Jemilev,]] Qrim Oliy Radasi deputatlari [[Refat Chubarov]] va Leonid Pilunskiy, Qrim hukumati vakillari va boshqa jamoat va siyosiy arboblar ishtirok etdi<ref>[http://crimea24.info/2011/08/16/skonchalsya-izvestnyjj-krymskijj-skulptor-ilmi-ametov/ Skonchalsya izvestniy krimskiy skulptor Ilmi Ametov] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20131004230039/http://crimea24.info/2011/08/16/skonchalsya-izvestnyjj-krymskijj-skulptor-ilmi-ametov/ |date=2013-10-04 }} // Krim24. – 16.08.2011</ref>.

== Manbalar ==
[[Turkum:1947-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:Kattaqoʻrgʻonda tugʻilganlar]]
[[Turkum:16-avgustda vafot etganlar]]
[[Turkum:2011-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:Sovet haykaltaroshlari]]