Инвиcтус – 2009-йилда режиссёр Cлинт Эастwоод томонидан ишланган филм, бош ролларда Морган Фреэман ва Матт Дамон ўйнаган. Бу Эастwоод ва Фреэман ўртасидаги Унфоргивен (1992) ва Миллион Доллар Бабй (2004) дан кейин ҳамкорликда ишланган учинчи филм. Инвуcтус Жоҳн Cарлиннинг 2008-йилда ёзилган "Плайинг тҳе Энемй: Нелсон Мандела анд тҳе Гаме Тҳат Маде а Натион" китоби асосида ишланган. Воқеалар 1995-йилда Жанубий Африка Респулбикасида бўлиб ўтган регби бўйича жаҳон чемпионатидаги воқеаларга асосланган. Спрингбокс (Жанубий Африка миллий регби терма жамоасининг номи) ушбу чемпионатда фақатгина мамлакати мезбон бўлганлиги учун иштирок этаётгани, турнирда яхши натижа қайд эта олмаслиги кутилади, бироқ якунда улар турнир ғолиби бўлишади. Морган Фреэман Жанубий Африка президенти Нелсон Мандела сифатида рол ижро этган бўлса, Матт Дамон эса Жанубий Африка регби терма жамоасининг сардори Франcоис Пиэнаар ролида ўйнайди[3].

Инвиcтус
Режиссёр(лар) Cлинт Эастwоод
Продюсер(лар)
  • Cлинт Эастwоод
  • Лори МcCреарй
  • Роберт Лоренз
  • Маcе Неуфелд
Ссенарий
муаллиф(лар)и
Антҳонй Пеcкҳам
Ролларда
Бастакор(лар)
  • Кйле Эастwоод
  • Мичаэл Стевенс
Оператор(лар) Том Стерн
Монтажёр(лар)
  • Жоэл Cох
  • Гарй Д. Роач
Премера
санаси
Давомийлик 135 минутес
Мамлакатлар
  • Унитед Статес
  • Соутҳ Африcа
Тил инглизча
Бюджет $50–60 миллион[1][2]
Даромад $122.2 миллион[1]

Инвиcтус 2009-йил 11-декабр куни АҚШда экран юзини кўради. Филм номидаги „Инвиcтус“ с`ози „енгилмас“, „мағлуб қилиб бўлмас“ маъноларини англатади. Бундан ташқари „Инвиcтус“ британиялик шоир Wиллиам Эрнест Ҳенлей (1849-1903) томонидан ёзилган ва филмда бир неча ўринларда ишлатилган шеърнинг ҳам номидир. Филм танқидчилар томонидан ижобий кутиб олинди ва унда ижро этган роллари учун Фреэман ва Дамон Осcар мукофотида номзод сифатида қайд этилади. Филм бюджети 50-60 миллион доллар ташкил этган бўлиб жами ҳисобда 122,2 миллион доллар даромад олиб келади.

Воқеалар

1990-йил 11-феврал куни Нелсон Мандела 27-йил давомида бўлган Виcтор Верстер қамоқхонасидан озод қилинди[4]. Тўрт йилдан сўнг эса Мандела Жанубий Африкадаги биринчи қора танли президент этиб сайланди. У бошқарувга келган даврида очарчилик, камбағаллик, ирқчилик, турли жиноятлар ва яна шунга ўхшаш кўплаб қийинчиликларга дуч келган эди.

Мандела миллий регби терма жамоаси бўлмиш Спрингбокснинг Англияга қарши ўйинига ташриф буюради. У ерда барча қора танли Жанубий Африкалик муҳлислар Англия терма жамоасини қўллаб қувватлаётганига гувоҳ бўлади, бунга асосий сабаб миллий жамоа сафидаги барча регбичилар оқ танли бўлгани ва уларда ирқчиликнинг жуда кучли эканлигида эди. 1995-йилда эса айнан шу давлатда регби бўйича жаҳон чемпионати ўтказилиши лозим эди. Ўйинда Англия йирик ҳисобда ғалаба қозонади. Кейинчалик Манделанинг ўзи ушбу турнирга алоҳида эътибор қарата бошлайди. У Спрингбокс сардори Франcоис Пиэнаар (Матт Дамон) билан учрашади ва ушбу чемпионат қай даражада муҳумлиги ҳақида гаплари билан уни руҳлантиради. Мандела Франcоисга қамоқхонада ўтказган вақтларида ўзини рухланитра олган шеър „Инвиcтус“ни баҳам кўради.

Турнир давомида терма жамоа аъзолари бир кун давомида Мандела 27 йилда 18тасини маҳбусликда ўтказган Роббен Исланддаги қамоқхонага боришади. У ерда Пиэнаар Мандела иродасига тан беради ва унга умид бахш этган шеър „Инвиcтус“нинг бош ғоясини англаб етади. Франcоисни Мандела „ўттиз йил бу даражада кичик бир хонада яшаб ҳаёт учун етарлича умид топа олиш, янада кучлироқ ирода билан қайтиш мумкинлиги“ ҳайратга солади.

Спрингбокс ушбу турнир финалигача етиб боради ва финалда Янги Зеландия миллий жамоаси Алл Блаcксни қўшимча вақт натижасига кўра 15-12 ҳисобида мағлуб этади. Мандела ва Пиэнаар ўйин майдонида яна учрашишади ва президент сардорга жаҳон чемпионати кубогини топширади. Филм сўнгида Мандела ғалабани нишонлаётган муҳлисларга қараб „Инвиcтус“ шеърини яна бир бор ижро этаётгани намойиш этилади.

Ролларда

  • Морган Фреэман – Жанубий Африканинг биринчи қора танли призеденти Нелсон Мандела ролида
  • Матт Деймон – Спрингбокс сардори Франcоис Пиэнаар ролида
  • Тонй Кгороге – Жасон Цҳабалала ролида
  • Аджоа Андоҳ – Бренда Мазибуко ролида
  • Жулиан Леwис Жонес – Этиэнне Фейдер ролида[5]
  • Патриcк Мофокенг – Линга Моонсамй ролида
  • Метт Стерн – Ҳендриcк Бооенс ролида
  • Маргуэрите Wҳеатлей – Пиэнаарнинг рафиқаси Нерине Wинтер ролида
  • Патрик Лйстер – Франcиоус Пиэнаарнинг отаси ролида
  • Лелети Кҳумало – Мерй ролида
  • МаcНеил ҳендриcкс – Спрингбокснинг ягона қора танли ўйинчиси Честер Wиллиамс ролида
  • Скотт Эастwоод – Жоэл Странскй ролида
  • Давид Дукас – ўйин бошланишидан аввал майдон устидан учиб ўтган Боэинг 747 учувчиси ролида
  • Ҳенниэ Босман расист регби мураббийи ролида

Яратилиши

Филм Жоҳн Cарлиннинг „Плайинг тҳе Энемй: Нелсон Мандела анд тҳе Гаме Тҳат Маде а Натион“ китобига асосланган[6]. Филм ижодкорлари Cарлин билан бир ҳафта давомида унинг Барселонадаги уйида учрашишди ва китобни ссенарийга айлантиришни муҳокама қилишди[7]. Филмларнинг суратга олиш ишлари 2009-йил март ойида Кейптаун шаҳрида бошланди. Жанубий Африкадаги дастлаби суратга олиш ишлари 2009-йил май ойида якунланди[7].

Филм намойиши

Инвиcтус Шимолий Америкада 2,125 та кинотеатрда намойиш этилади ва 8,611,147 АҚШ доллари фойда келтириб ўша вақт учун учинчи ўринни эгаллайди, регби мавзусидаги филмлар орасида эса етакчи бўлиб олади. Филм мухлислар орасида яхши кутиб олинади. У маҳаллий миқёсда 37,491,364 доллар, халқаро миқёсда эса 84,742,607 доллар миқдорда даромад келтиради. Умумий бюджети 60 минг доллар атрофидани ташкил этган филм муаллифларга жами ҳисобда $122,233,971 доллардан ортиқ даромад келтирган.

Баҳолар

Филм деярли барча танқидчилар томонидан ижобий баҳоланади. Роттен Томатоэс нашрининг маълумотларига кўра 246 танқидчидан 76%и филмга ижобий баҳо беради ва Инвиcтус ўртача 10дан 6,6 балга лойиқ кўрилади[8]. Метаcритиc маълумотларига кўра филм 34 танқидчитомонидан баҳоланган ва 74% ижобий баҳо олган[9].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 „Инвиcтус“. Бох Оффиcе Можо. Қаралди: 2015-йил 13-феврал.
  2. ↑ Тҳомпсон, Анне „Продуcед Бй Cонференcе: Аре Боомерс Абандонинг Мовиэс?“. Вариэтй (2009-йил 10-июн). 2009-йил 14-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 13-феврал.
  3. ↑ Степҳенсен. „Фирст Лоок: Cлинт Эастwоод'с Тҳе Ҳуман Фаcтор wитҳ Матт Дамон“. Слаш Филм (2009-йил 14-март). 2012-йил 4-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 31-март.
  4. ↑ Арчиве: Нелсон Мандела'с 'wалк то фреэдом' ин 1990 афтер ҳис релеасе фром присон (инглизча), 2013-12-06да асл нусхадан архивланди, қаралди: 2017-06-20
  5. ↑ Турнер, Роб (Марч 22, 2009).
  6. ↑ Леес, Ниcк. „Франçоис Пиэнаар такес ругбй унион то Ҳоллйwоод. Сомантҳ ас Франçоис Пиэнаар' бротҳер“. Даилй Телеграпҳ (2009-йил 15-март). Қаралди: 2009-йил 31-март.
  7. ↑ 7,0 7,1 Интервиэw wитҳ Cарлин, ББC Радио 5, Май 21, 2009
  8. ↑ „Инвиcтус (2009)“. Роттен Томатоэс. Фанданго Медиа. Қаралди: 2018-йил 20-март.
  9. ↑ „Инвиcтус Ревиэwс“. Метаcритиc. CБС Интераcтиве. Қаралди: 2018-йил 20-март.

Ҳаволалар