Iokasta sahifasining manbasini koʻrish

[[Fayl:Jocaste_BnF_Français_599_fol._21v.jpg|thumb|282x282px| Iokasta. [[Bokkachcho Jovanni|Bokkachchoning]] „ ''Mashhur ayollar'' ''haqida''“ kitobining qoʻlyozma nashridan olingan miniatyura, XV-XVI asrlar.]]
'''Iokasta''' ('''Epikasta'''; {{lang-grc|Ἰοκάστη}} {{lang-grc|Ἰοκάστη}}) — qadimgi yunon mifologiyasi qahramoni<ref>Mifi narodov mira. M., 1991-92. V 2 t. T.1. S.554</ref>

Fiva malikasi, Menekeyning qizi va Kreontning singlisi<ref>Sofokl. Tsar Edip 69; Gigin. Mifi 66</ref> (yoki Kreontning qizi<ref>Diodor Sitsiliyskiy. Istoricheskaya biblioteka IV 64, 1</ref>). Laiyning xotini va Edipning onasi, Laiyning vafotidan keyin [[Edip|Edipning]] rafiqasi. „[[Odisseya|Odisseya“da]] tilga olib oʻtilgan.

Laiyning buyrugʻi bilan goʻdakligida Kiferon togʻida qoldirilgan oʻgʻli Edipning keyingi taqdiri haqida bilmagan Iokasta Edipga turmushga chiqqan, oradan koʻp yillar oʻtgach, Korinfdan Fivaga kelgan va Fiva aholisini Sfinksdan ozod qilgan. U [[Ismena|Antigona, Ismena]][[Antigona|,]] Eteokl va Poliniklarni (otasi — Edip) dunyoga keltirgan<ref>Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka III 5, 7-9</ref>.

Edip bilan ona-oʻgʻil ekanligi maʼlum boʻlgach, oʻzini osgan<ref>Sofokl. Tsar Edip 1265</ref><ref name="Одиссея 1">Gomer. Odisseya XI:271-280</ref> yoki pichoqlab oʻldirgan<ref>Seneka. Edip 1040—1041</ref>. Stesixor uni Edipdan voz kechganidan keyin ham yashagan deb tilga oladi<ref>Stesixor. Edipodiya. // Vestnik drevney istorii. S.233</ref>. Yoki oʻgʻillarining vafotidan keyin oʻzini qilich ustiga tashlab joniga qasd qilgan<ref>Yevripid. Finikiyanki 1456; Gigin. Mifi 243</ref>.

== Sanʼatdagi obrazi ==
[[Sofokl|Sofoklning]] „Shoh Edip“ va [[Yevripid|Evripidning]] "Finikiyalik ayollar " tragediyalari, Aksiyning „Finikiya ayollari“, [[Seneka Lutsiy Anney|Senekaning]] „ Edip“ hamda „Finikiya ayollari“ asarlari qahramoni. Pasolini tomonidan suratga olingan „Shoh Edip“ ([[1967]]) filmida Iokasta rolini Silvana Mangano ijro etgan.

== Astronomiyada ==
1918-yilda kashf etilgan „(899) Jocasta“ [[asteroid]]i Iokasta sharafiga nomlangan.

== Manbalar ==
<references group="" responsive="1"></references>
[[Turkum: qadimgi yunon afsonalari qahramonlari]]
[[Turkum: Beotiya Afsonalari]]
[[Turkum:badiiy o'z joniga qasd]]