Ziyosfera

Iqtisodiyot

(Iqtisoddan yoʻnaltirildi)
Гросс домес (киши бошига давлатларнинг ялпи ички маҳсулот даражаси (2020)

  •   >50,000
  •   35,000–50,000
  •   20,000–35,000
  •   10,000–20,000
  •   5,000–10,000
  •   2,000–5,000
  •   <2,000
  •   Дата унаваилабле

Иқтисодиёт — бу ишлаб чиқариш, тақсимлаш ва савдо, шунингдек, товарлар ва хизматларни истеъмол қилиш соҳасини ўрганиш соҳаси. Умуман олганда, у танқис ресурсларни ишлаб чиқариш, ишлатиш ва бошқариш билан боғлиқ амалиётлар, нутқлар ва моддий ифодаларни таъкидлайдиган ижтимоий соҳа сифатида белгиланади.[1] Муайян иқтисодиёт — бу асосий омиллар сифатида унинг маданияти, қадриятлари, таълими, технологик эволюцияси, тарихи, ижтимоий тузилиши, сиёсий тузилиши, ҳуқуқий тизимлари ва табиий ресурсларини ўз ичига олган жараёнлар тўпламидир. Бу омиллар маъно-мазмунни беради ва иқтисодиёт шароит ва параметрларни белгилайди. Бошқача қилиб айтганда, иқтисодий соҳа — бу ўзаро боғлиқ бўлган инсон амалиётлари ва операцияларининг ижтимоий соҳаси бўлиб, у бир неча соҳалар билан чамбарчас боғлиқ.

Иқтисодий агентлар жисмоний шахслар, корхоналар, ташкилотлар ёки ҳукуматлар бўлиши мумкин. Иқтисодий битимлар икки гуруҳ ёки икки қарама-қарши томонлар муомала қилинган товар ёки хизматнинг одатда маълум бир валютада ифодаланган қиймати ёки бирор маълум нархда келишишганда юзага келади. Бироқ, пул муомалалари иқтисодий соҳанинг фақат кичик қисмини ташкил қилади.

Иқтисодий фаолият табиий ресурслар, меҳнат ва капиталдан фойдаланадиган ишлаб чиқариш томонидан рағбатлантирилади. Вақт ўтиши билан у технология, инновациялар (янги маҳсулотлар, хизматлар, жараёнлар, бозорларни кенгайтириш, бозорларни диверсификация қилиш, бозорлар, даромад функсиялари даражасини оширади), масалан, интеллектуал мулкни ишлаб чиқарадиган ва ишлаб чиқариш муносабатларидаги ўзгаришлардир. (бунда энг кўзга кўринарлиси, болалар меҳнати дунёнинг баъзи жойларида таълимга универсал кириш имконияти билан алмаштирилганини мисол қилиб айцак бўлади).

Этимология

Мамлакат ёки ҳудуднинг иқтисодий тизимини" билдирувчи энг тез-тез ишлатиладиган ҳозирги маъно 1650-йилларга қадар ривожланмаган кўринади.

Тарихи

Энг қадимги илдизлар

see caption
Босрадаги қадимги Рим мозаикаси, қуйидаги расмда чўл бўйлаб туяларни етаклаб кетаётган савдогар тасвирланган

Кимдир товарлар ёки хизматлар ишлаб чиқариш, етказиб бериш ва тарқатиш билан шуғулланар экан иқтисоднинг маълум бир тури мавжуд эди десак адашмаган бўламиз; жамиятлар ўсиши ва мураккаблашиши билан иқтисодлар кади. Шумер товар пулларига асосланган кенг миқёсли иқтисодиётни ривожлантирди, Бобилликлар ва уларга қўшни шаҳар штатлари эса, биз ўйлаганимиздек, қарз тўғрисидаги қоидалар/қонунлар, юридик шартномалар ва тадбиркорлик амалиётига оид қонун кодекслари нуқтаи назаридан кейинчалик иқтисодиётнинг энг қадимги тизимини ишлаб чиқдилар. ва хусусий мулк.[2]

Бобилликлар ва уларнинг шаҳар-давлат қўшнилари ҳозирги пайтда қўлланилаётган фуқаролик жамияти (ҳуқуқ) тушунчалари билан таққосланадиган иқтисодиёт шаклларини ишлаб чиқдилар. Улар судлар, қамоқхоналар ва ҳукумат ёзувлари билан тўлдирилган биринчи маълум кодланган ҳуқуқий ва маъмурий тизимларни ишлаб чиқдилар.[3]

Қадимги иқтисод асосан ўзбошимча деҳқончиликка асосланган эди.[4] Шекел биринчи бўлиб семит халқлари томонидан ишлатиладиган оғирлик ва пул бирлигига ишора қилади. Бу атаманинг биринчи қўлланиши милоддан аввалги 3000-йилларда Месопотамиядан келган. ва кумуш, бронза, мис ва бошқалар каби метрикада бошқа қийматлар билан боғлиқ бўлган арпанинг ўзига хос массаси деб аталади. Арпа/шекел дастлаб пул бирлиги ва оғирлик бирлиги эди, худди Британия фунти дастлаб бир фунт кумуш массасини ифодаловчи бирлик бўлган.[5]

Аксарият одамлар учун товарлар алмашинуви ижтимоий муносабатлар орқали содир бўлган. Бозорларда айирбошлаган савдогарлар ҳам бор эди. Ҳозирги инглизча „иқтисод“ сўзи пайдо бўлган Қадимги Юнонистонда[6] кўп одамлар эркин эгаларининг қуллари бўлган.[7] Иқтисодий мунозара камчилик билан боғлиқ эди.

Ўрта ёш

Ўрта асрларда ҳозирги иқтисод деб аталадиган нарса тирикчилик даражасидан узоқ эмас эди. Аксарият алмашинув ижтимоий гуруҳлар ичида содир бўлди. Бунинг устига, буюк босқинчилар ўз қўлга киритишларини молиялаштириш учун биз ҳозир венчур капитали (вентура, итал.; риск дан) деб атайдиган нарсани кўтардилар. Капитални Янги Дунёда олиб келадиган товарлар билан қайтариш керак. Марко Поло (1254-1324), Кристофер Колумб (1451-1506) ва Васко да Гама (1469-1524) кашфиётлари биринчи жаҳон иқтисодиётига олиб келди. Биринчи корхоналар савдо корхоналари эди. 1513-йилда Антверпенда биринчи фонд биржасига асос солинган. Иқтисодиёт ўша пайтда биринчи навбатда савдони англатарди.

Европа асирлари колониялар деб аталадиган Европа давлатларининг филиалларига айланди. Ривожланаётган миллий давлатлар Испания, Португалия, Франсия, Буюк Британия ва Нидерландия божхона тўловлари орқали савдони назорат қилишга ҳаракат қилдилар ва (мерcатор, лат.: мерчант дан) хусусий бойлик ва жамоат манфаатлари ўртасидаги оралиқ воситага биринчи ёндашув эди. Европадаги секуляризация давлатларга черковнинг улкан мулкидан шаҳарларни ривожлантириш учун фойдаланишга имкон берди. Дворянларнинг таъсири пасайди. Иқтисодиёт бўйича биринчи давлат котиблари ўз ишини бошладилар. Амсчел Маер Роцҳилд (1773-1855) каби банкирлар урушлар ва инфратузилма каби миллий лойиҳаларни молиялашни бошладилар. Иқтисодиёт ўша пайтдан бошлаб миллий иқтисодиётни давлат фуқароларининг иқтисодий фаолияти мавзуси сифатида англатади.

Саноат инқилоби

у сўзнинг ҳақиқий замонавий маъносидаги биринчи иқтисодчи шотландиялик Адам Смит (1723-1790) бўлиб, у қисман физиократия ғоялари, меркантилизмга муносабат ва кейинчалик иқтисод талабаси Адам Мари илҳомланган.[8] У миллий иқтисодиётнинг элементларини аниқлади: маҳсулотлар рақобат — талаб ва таклиф ва меҳнат тақсимотидан фойдаланиш натижасида ҳосил бўлган табиий нархда таклиф этилади. Унинг таъкидлашича, эркин савдонинг асосий мотиви инсоннинг шахсий манфаатларидир. Шахсий манфаат гипотезаси деб аталмиш иқтисод фанининг антропологик асосига йланди. Томас Малтус (1766-1834) талаб ва таклиф ғоясини аҳолининг ҳаддан ташқари кўпайиши муаммосига ўтказди.

Саноат инқилоби ХВИИИ асрдан ХИХ асргача бўлган давр бўлиб, қишлоқ хўжалиги, ишлаб чиқариш, тоғ -кон саноати ва транспортдаги катта ўзгаришлар Бирлашган Қиролликдан бошлаб ижтимоий-иқтисодий ва маданий шароитга чуқур таъсир кўрсатган, сўнгра бутун Европа, Шимолий Америка ва охир-оқибат дунё .[9] Саноат инқилобининг бошланиши инсоният тарихида катта бурилиш нуқтаси бўлди; кундалик ҳаётнинг деярли барча жабҳалари охир-оқибат қандайдир тарзда таъсир кўрсатди. Европада ёввойи капитализм меркантилизм тизимини (ҳозирги: протекционизм) алмаштира бошлади ва иқтисодий ўсишга олиб келди. Ҳозирги давр саноат инқилоби деб аталади, чунки ишлаб чиқариш, ишлаб чиқариш ва меҳнат тақсимоти тизими товарларни оммавий ишлаб чиқариш имконини берди.

ХХ аср

Замонавий „иқтисод“ тушунчаси 1930-йиллардаги Буюк Америка Депрессиясигача машҳур бўлмаган.[10]

Икки жаҳон уруши ва ҳалокатли Буюк Депрессиядан кейин сиёсатчилар иқтисодиётни бошқаришнинг янги усулларини излашди. Бу глобал эркин савдони талаб қилган Фридрих Август фон Хаек (1899-1992) ва Милтон Фридман (1912-2006) томонидан ўрганилган ва муҳокама қилинган ва улар неолиберализм деб аталадиган нарсанинг оталари бўлишлари керак эди.[11][12] Бироқ, бозорларни давлат томонидан кучлироқ назорат қилишни талаб қилган Жон Мейнард Кейнс (1883-1946) қарашлари устунлик қилди. Давлат ялпи талабни давлат томонидан манипуляция қилиш орқали иқтисодий муаммоларни энгиллаштириши ва иқтисодий ўсишни рағбатлантириши мумкинлиги ҳақидаги назария унинг шарафига Кейнсчилик деб аталади.[13] 1950-йилларнинг охирида Америка ва Европадаги иқтисодий ўсиш (кўпинча Wирцчафцwундер (гер: иқтисодий мо''жиза) деб аталади) иқтисодиётнинг янги шаклини келтириб чиқарди: оммавий истеъмол иқтисодиёти . 1958-йилда Жон Кеннет Галбраит (1908-2006) ўзининг "Бойлар жамияти " китобида биринчи бўлиб бой жамият ҳақида гапирди. Кўпгина мамлакатларда иқтисодий тизим ижтимоий бозор иқтисодиёти деб аталади.[14]

ХХИ аср

see caption
Франкфурт фонд биржаси 2015-йилда

Темир парданинг қулаши ва Шарқий блок давлатларининг демократик ҳукумат ва бозор иқтисодиётига ўтиши билан постиндустриал жамият ғояси аҳамият касб этди, чунки унинг роли хизмат кўрсатиш соҳаси оладиган аҳамиятни биргаликда белгилашдан иборат. саноатлаштириш ўрнига. Баъзилар бу атаманинг биринчи марта қўлланишини Даниэл Беллнинг 1973-йилда чоп этилган "Пост-индустриал жамиятнинг келиши " китобига боғлайди, бошқалари буни ижтимоий файласуф Иван Илличнинг " Cонвивиалитй учун асбоблар " китобига боғлайди. Ушбу атама фалсафада 90-йилларнинг охирларида ва айниқса ХХИ аср бошларида постмодернизмнинг сўнишини белгилаш учун ҳам қўлланади.

Интернетнинг оммавий ахборот воситалари ва алоқа воситаси сифатида тарқалиши билан, айниқса 2000—2001-йилдан кейин, Интернет ва ахборот иқтисодиёти ғояси электрон тижорат ва электрон бизнеснинг аҳамияти ортиб бораётганлиги сабабли, шунингдек, глобал ахборот жамияти атамаси билан ажралиб туради. янги турдаги „барча боғланган“ жамият ҳақидаги тушунча яратилади. 2000-йилларнинг охирларида Хитой, Бразилия ва Ҳиндистон каби мамлакатларнинг янги турдаги иқтисодлари ва иқтисодий экспансиялари одатда ҳукмрон бўлган Ғарб типидаги иқтисод ва иқтисодий моделлардан фарқли ўлароқ эътибор ва қизиқиш уйғотди.

Элементлар

Турлари

Бозор иқтисодиёти — бу товар ва хизматлар ишлаб чиқариш ва талаб ва таклифга мувофиқ иштирокчилар (иқтисодий агентлар) ўртасида бартер ёки тармоқ ичида қабул қилинган кредит ёки дебет қийматига эга бўлган айирбошлаш воситаси орқали, масалан, валюта бирлиги.[15] Режали иқтисодиёт — бу сиёсий агентлар нима ишлаб чиқарилиши, қандай сотилиши ва тақсимланишини бевосита назорат қиладиган иқтисодиётдир.[16] Яшил иқтисодиёт кам углеродли ва ресурслардан тежамкор. Яшил иқтисодиётда даромад ва бандликнинг ўсиши углерод чиқиндилари ва ифлосланишини камайтирадиган, энергия ва ресурслар самарадорлигини оширадиган ҳамда биологик хилма-хиллик ва экотизим хизматларининг йўқолишининг олдини олувчи давлат ва хусусий инвестициялар ҳисобига амалга оширилади.[17] Гиг иқтисодиёт — бу қисқа муддатли иш ўринлари тайинланган ёки талаб бўйича танланган иқтисодиётдир. Глобал иқтисодиёт деганда инсониятнинг иқтисодий тизими ёки умуман тизимлари тушунилади. Норасмий иқтисод на солиққа тортилмайди ва на ҳукумат шакли томонидан назорат қилинмайди.[18]

Секторлар

Иқтисодиётни қуйидаги босқичлар ёки устуворлик даражалари орқали ривожланган деб ҳисоблаш мумкин: ]

  • Қадимги иқтисод, асосан, деҳқончиликка асосланган эди.
  • Саноат инқилоби босқичи ўзбошимчалик билан хўжалик ролини пасайтириб, сўнгги уч асрда уни қишлоқ хўжалигининг янада экстенсив ва мономаданий шаклларига айлантирди. Иқтисодий ўсиш асосан тоғ-кон саноати, қурилиш ва ишлаб чиқариш тармоқларида кузатилди. Жамият бўйлаб маҳсулот алмашинуви ва тақсимланишини яхшилаш зарурати туфайли савдо муҳимроқ бўлди.
  • Замонавий истеъмол жамиятлари иқтисодида хизматлар, молия ва технология — билимлар иқтисодиёти тобора ортиб бормоқда.

Замонавий иқтисодларда ушбу босқич устунликлари уч секторли модел томонидан бироз бошқача ифодаланган:[19]

  • Бирламчи : маккажўхори, кўмир, ёғоч ва темир каби хом ашёни қазиб олиш ва ишлаб чиқаришни ўз ичига олади.
  • Иккиламчи : Хом ёки оралиқ материалларни товарларга айлантиришни ўз ичига олади, масалан, пўлатдан автомобилларга ёки тўқимачиликни кийимга айлантириш.
  • Учинчи даража : истеъмолчилар ва корхоналарга чақалоқларга қараш, кино ва банк каби хизматларни тақдим этишни ўз ичига олади.

Ривожланган жамиятнинг бошқа тармоқларига қуйидагилар киради:

  • давлат сектори ёки давлат сектори (буларга одатда парламент, судлар ва ҳукумат марказлари, турли фавқулодда хизматлар, соғлиқни сақлаш, камбағал ва хавф остида бўлган одамлар учун бошпаналар, транспорт воситалари, ҳаво/денгиз портлари, туғруқдан кейинги парваришлаш, касалхоналар, мактаблар киради., кутубхоналар, музейлар, сақланиб қолган тарихий бинолар, боғлар/боғлар, қўриқхоналар, баъзи университетлар, миллий спорт майдончалари/стадионлар, миллий санъат/консерт заллари ёки турли динлар учун театрлар ва марказлар).
  • хусусий сектор ёки хусусий тадбиркорлик субектлари.
  • ихтиёрий сектор ёки ижтимоий сектор.[20]

Кўрсаткичлар

Мамлакатнинг ялпи ички маҳсулоти (ЯИМ) унинг иқтисодиёти ҳажмининг ўлчовидир, аниқроғи, ишлаб чиқарилган барча якуний маҳсулот ва хизматларнинг бозор қийматининг пул кўрсаткичидир.[21] Мамлакатнинг энг анъанавий иқтисодий таҳлили асосан ЯИМ ва аҳоли жон бошига ЯИМ каби иқтисодий кўрсаткичларга таянади. Кўпинча фойдали бўлса-да, ЯИМ фақат пул алмаштириладиган иқтисодий фаолиятни ўз ичига олади.

Ҳозирги замонда молия секторининг аҳамияти ортиб бораётганлиги сабабли реал иқтисодиёт атамаси таҳлилчилар ҳамда сиёсатчилар томонидан иқтисодиётнинг амалдаги билан боғлиқ қисмини билдириш учун қўлланади. товарлар ва хизматлар ишлаб чиқариш, гўёки қоғоз иқтисодиёти билан фарқли ўлароқ, ёки иқтисодиётнинг молиявий томони, молиявий бозорларда сотиб олиш ва сотиш билан боғлиқ. Муқобил ва узоқ муддатли атамалар иқтисодиётнинг реал қийматларда (инфляцияга мослаштирилган), масалан, реал ЯИМ ёки номинал қийматларда (инфляцияга мослаштирилмаган) ифодаланган кўрсаткичларини ажратиб туради.[22]

Тадқиқотлар

Иқтисодиётни ўрганиш тахминан макроиқтисодиёт ва микроиқтисодиётга бўлинади.[23] Бугунги кунда иқтисодни ўрганувчи тадқиқот соҳалари қатори иқтисоднинг ижтимоий фанлари[24][25] атрофида айланади, аммо социология,[26] тарих,[27] антропология,[28] ва географияни ҳам ўз ичига олиши мумкин.[29] Товар ва хизматларни ишлаб чиқариш, тақсимлаш, алмашиш ва истеъмол қилиш билан бевосита боғлиқ бўлган инсон фаолияти билан бевосита боғлиқ бўлган амалий соҳалар бизнес,[30] муҳандислик,[31] ҳукумат,[32] ва соғлиқни сақлашдир .[33]

Яна қаранг

Маълумотномалар

  1. ↑ Жамес, Паул. Урбан Сустаинабилитй ин Тҳеорй анд Праcтиcе: Cирcлес оф Сустаинабилитй. Лондон: Роутледге, 2015 — 53-бет. Қаралди: 2018-йил 29-январ. 
  2. ↑ Шеила C. Доw (2005), „Ахиомс анд Бабйлониан тҳоугҳт: а реплй“, Жоурнал оф Пост Кейнесиан Эcономиcс 27 (3), п. 385-391.
  3. ↑ Чарлес Ф. Ҳорне, Пҳ.Д. „Тҳе Cоде оф Ҳаммураби : Интродуcтион“. Яле Университй (1915). 2007-йил 8-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2007-йил 14-сентябр.
  4. ↑ Арагóн, Фернандо М.; Отеиза, Франcисcо; Руд, Жуан Пабло (2021-02-01). „Cлимате Чанге анд Агриcултуре: Субсистенcе Фармерс' Респонсе то Эхтреме Ҳеат“. Америcан Эcономиc Жоурнал: Эcономиc Полиcй (инглизча). 13-жилд, № 1. 1–35-бет. дои:10.1257/пол.20190316. ИССН 1945-7731. Жулй 30, 2022да асл нусхадан архивланди. Қаралди: Жулй 30, 2022.
  5. ↑ Бронсон, Беннет (Новембер 1976), „Cаш, Cаннон, анд Cоwриэ Шеллс: Тҳе Нонмодерн Монейс оф тҳе Wорлд“, Буллетин, 47-жилд, Чиcаго: Фиэлд Мусеум оф Натурал Ҳисторй, 3–15-бет.
  6. ↑ „эcономй“. Мерриам-Wебстер. 2022-йил 26-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 27-июл.
  7. ↑ Г. Э. М. де Сте. Cроих, Тҳе Cласс Струггле ин тҳе Анcиэнт Греэк Wорлд (Cорнелл Университй Пресс, 1981), пп. 136-137, нотинг тҳат эcономиc ҳисториан Мосес Финлей маинтаинед „серф“ wас ан инcорреcт терм то апплй то тҳе соcиал струcтурес оф cлассиcал антиқуитй.
  8. ↑ Франçоис Қуэснай. Ан Энcйcлопедиа оф тҳе Эарлй Модерн Wорлд- превиэw энтрй:Пҳйсиоcрац & пҳйсиоcраcй. Чарлес Сcрибнер & Сонс. Қаралди: 2014-йил 24-феврал. 
  9. ↑ „Индустриал Ҳисторй оф Эуропеан Cоунтриэс“. Эуропеан Роуте оф Индустриал Ҳеритаге. Cоунcил оф Эуропе. 2021-йил 23-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 2-июн.
  10. ↑ Голдстеин, Жаcоб. „Тҳе Инвентион Оф 'Тҳе Эcономй'“. НПР - Планет Моней (2014-йил 28-феврал). 2018-йил 5-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 6-апрел.
  11. ↑ Тайлор C. Боас, Жордан Ганс-Морсе (Жуне 2009). „Неолибералисм: Фром Неw Либерал Пҳилосопҳй то Анти-Либерал Слоган“. Студиэс ин Cомпаративе Интернатионал Девелопмент. 44-жилд, № 2. 137–61-бет. дои:10.1007/с12116-009-9040-5. ИССН 0039-3606.
  12. ↑ Тҳе Ҳандбоок оф Неолибералисм Спрингер: . Роутледге, 2016 — 3-бет. ИСБН 978-1138844001. Қаралди: 2022-йил 30-июл. 
  13. ↑ „Wҳат Ис Кейнесиан Эcономиcс? – Баcк то Басиcс – Финанcе & Девелопмент, Септембер 2014“. www.имф.орг. 2015-йил 25-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 2-ноябр.
  14. ↑ Коппстеин, Жеффрей; Личбач, Марк Ирвинг (2005), Cомпаративе Политиcс: Интересц, Идентитиэс, Анд Институтионс Ин А Чангинг Глобал Ордер, Cамбридге Университй Пресс, 156-бет, ИСБН 0-521-60395-1.
  15. ↑ Грегорй, Паул. Cомпаринг Эcономиc Сйстемс ин тҳе Тwентй-Фирст Cентурй, 7тҳ Стуарт: , Ҳоугҳтон Миффлин, 2004 — 538-бет. ИСБН 978-0618261819. ОCЛC 53446988. „Маркет Эcономй: Эcономй ин wҳич фундаменталс оф супплй анд деманд провиде сигналс регардинг ресоурcе утилизатион.“ 
  16. ↑ Алеc Нове (1987). „Планнед Эcономй“. Тҳе Неw Палграве: А Диcтионарй оф Эcономиcс. вол. 3. п. 879.
  17. ↑ Лйнн Р. Каҳле, Эда Гурел-Атай, Эдс. Cоммуниcатинг Сустаинабилитй фор тҳе Греэн Эcономй. Неw Ёрк: М.Э. Шарпе, 2014. ИСБН 978-0-7656-3680-5. 
  18. ↑ „Ин тҳе шадоwс“. Тҳе Эcономист (2004-йил 17-июн). 2021-йил 31-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-июл.
  19. ↑ Кжелдсен-Крагҳ, Сøрен. Тҳе Роле оф Агриcултуре ин Эcономиc Девелопмент: Тҳе Лессонс оф Ҳисторй. Cопенҳаген Бусинесс Счоол Пресс ДК, 2007 — 73-бет. ИСБН 978-87-630-0194-6. 
  20. ↑ Потůčэк, Мартин. Нот Онлй тҳе Маркет: Тҳе Роле оф тҳе Маркет, Говернмент, анд тҳе Cивиc Сеcтор. Неw Ёрк: Cентрал Эуропеан Университй Пресс, 1999 — 34-бет. ИСБН 0-585-31675-9. ОCЛC 45729878. 
  21. ↑ „Гросс Доместиc Продуcт | У. С. Буреау оф Эcономиc Аналйсис (БЕА)“. www.беа.гов. 2021-йил 13-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 23-феврал.
  22. ↑ • Деардорфф’с Глоссарй оф Интернатионал Эcономиcс, сеарч фор реал Wебархив андозасида хато: |урл= қийматини текширинг. Бўш. Wебархив андозасида хато: |урл= қийматини текширинг. Бўш..

       • Р. ЎДоннелл (1987). "реал анд номинал қуантитиэс, " Тҳе Неw Палграве: А Диcтионарй оф Эcономиcс, в. 4, пп. 97-98.
  23. ↑ Вариан, Ҳал Р. „Миcроэcономиcс“, . Тҳе Неw Палграве Диcтионарй оф Эcономиcс, 1987 — 1–5-бет. ДОИ:10.1057/978-1-349-95121-5_1212-1. ИСБН 978-1-349-95121-5. 
  24. ↑ Кругман, Паул. Эcономиcс, 3рд, Wортҳ Публишерс, 2012 — 2-бет. ИСБН 978-1464128738. 
  25. ↑ Баcкҳоусе, Рогер. Тҳе Пенгуин ҳисторй оф эcономиcс, Лондон, 2002. ИСБН 0-14-026042-0. ОCЛC 59475581. Қаралди: 2022-йил 30-июл. „Тҳе боундариэс оф wҳат cонститутес эcономиcс аре фуртҳер блурред бй тҳе фаcт тҳат эcономиc иссуэс аре аналйсед нот онлй бй 'эcономисц' бут алсо бй ҳисторианс, геограпҳерс, эcологисц, манагемент сcиэнтисц, анд энгинеэрс.“ 
  26. ↑ Сwедберг, Ричард „Тҳе Cлассиcс ин Эcономиc Соcиологй“, . Принcиплес оф Эcономиc Соcиологй. Принcетон Университй Пресс, 2003 — 1–31-бет. ИСБН 978-1400829378. 
  27. ↑ Блум, Маттҳиас; Cолвин, Чристопҳер Л. (2018), Блум, Маттҳиас; Cолвин, Чристопҳер Л. (муҳ.), „Интродуcтион, ор Wҳй Wе Стартед Тҳис Прожеcт“, Ан Эcономист'с Гуиде то Эcономиc Ҳисторй, Палграве Студиэс ин Эcономиc Ҳисторй (инглизча), Спрингер Интернатионал Публишинг: 1–10, дои:10.1007/978-3-319-96568-0_1, ИСБН 978-3-319-96568-0
  28. ↑ Чибник, Мичаэл. Антҳропологй, Эcономиcс, анд Чоиcе, 1ст, Аустин: Университй оф Техас Пресс, 2011. ИСБН 978-0-292-73535-4. ОCЛC 773036705. 
  29. ↑ Cларк, Гордон Л.. Тҳе Охфорд Ҳандбоок оф Эcономиc Геограпҳй (эн). ОУП Охфорд, 2003-07-10. ИСБН 978-0-19-925083-7. Қаралди: 2022-йил 30-июл. 
  30. ↑ Диэлман, Террй Э.. Апплиэд регрессион аналйсис фор бусинесс анд эcономиcс. Духбурй/Тҳомсон Леарнинг, 2001. ИСБН 0-534-37955-9. ОCЛC 44118027. 
  31. ↑ Дҳармараж, Э.. Энгинеэринг Эcономиcс. Мумбаи: Ҳималая Публишинг Ҳоусе, 2010. ИСБН 9789350432471. ОCЛC 1058341272. 
  32. ↑ Кинг, Давид. Фисcал Тиэрс: тҳе эcономиcс оф мулти-левел говернмент. Роутледге, 2018. ИСБН 978-1-138-64813-5. ОCЛC 1020440881. 
  33. ↑ Тарриcоне, Росанна (2006). „Cост-оф-иллнесс аналйсис“. Ҳеалтҳ Полиcй (инглизча). 77-жилд, № 1. 51–63-бет. дои:10.1016/ж.ҳеалтҳпол.2005.07.016. ПМИД 16139925.

Қўшимча ўқиш

  • Фридман, Милтон, Капитализм ва эркинлик, 1962-йил.
  • Ротҳбард, Мюррей, Инсон, Иқтисодиёт ва Давлат: Иқтисодий тамойиллар ҳақидаги рисола, 1962-йил.
  • Галбраитҳ, Жон Кеннет, Бойлар жамияти, 1958-йил.
  • Мисес, Людвиг фон, Инсон ҳаракати: Иқтисодиёт бўйича рисола, 1949-йил.
  • Кейнс, Жон Мейнард, Бандлик, фоиз ва пулнинг умумий назарияси, 1936-йил.
  • Маркс, Карл, Дас Капитал, 1867-йил.
  • Смит, Адам, Халқлар бойлигининг табиати ва сабабларини ўрганиш, 1776-йил.


Ҳаволалар

Викииқтибосда Иқтисодиётга тегишли иқтибослар мавжуд. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/Iqtisodiyot" dan olindi