Irma Adelman sahifasining manbasini koʻrish

{{Iqtisodchi bilgiqutisi|izmo=|repec_prefix=|ismi=Irma Adelman|rasmi=Irma Adelman.jpg|tugʻilgan_sanasi={{Birth date|1930|03|14|mf=yes}}|tugʻilgan_joyi=[[Chernivtsi]],|vafot_sanasi=5-fevral 2017-yil|vafot_joyi=[[Berkeley (California)]]|oliygoh=[[Berkeleydagi Kaliforniya universiteti]]}}
'''Irma Glicman Adelman''' (1930-yil 14-mart — 2017-yil 5-fevral<ref>{{cite web|title=In Memoriam: Irma Adelman|url=https://are.berkeley.edu/news/2017/02/memoriam-irma-adelman|website=[[University of California, Berkeley]]|access-date=2017-03-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20170809172622/https://are.berkeley.edu/news/2017/02/memoriam-irma-adelman|archive-date=2017-08-09|url-status=dead}}</ref>) — ruminiya-amerikalik iqtisodchi.

== Erta hayoti va taʼlimi ==
Adelman 1930-yil mart oyida [[Ruminiya]]ning [[Chernivtsi]] shahrida tugʻilgan<ref>{{cite journal|doi=10.1146/annurev-resource-100913-012454|title=A Conversation with Irma Adelman|year=2014|last1=Adelman|first1=Irma|last2=Zilberman|first2=David|last3=Kim|first3=Eunice|journal=Annual Review of Resource Economics|volume=6|pages=1–16}}</ref>. 1939-yilda, natsistlar rejimidan qochib, u oilasi bilan [[Falastindagi Britaniya mandati|Falastin]]ga koʻchib oʻtdi va oʻrta maktabni shu yerda tamomladi<ref name=":0">{{cite book|title=American Women in Science: 1950 to the Present A Biographical Dictionary|url=https://archive.org/details/americanwomenins0000bail|author=Martha J. Bailey<!-- for the chapter -->|editor=O'Neill, Lois Decker|publisher=ABC-CLIO|year=1998|page=[https://archive.org/details/americanwomenins0000bail/page/2 2]}}</ref>.

Oʻrta maktabdan soʻng, 1949-yilda Adelman AQShga koʻchib oʻtdi va [[Kaliforniya universiteti, Berkli]]da tahsil oldi. U yerda 1950-yilda biznes boshqaruvi boʻyicha bakalavr darajasini, 1951-yilda iqtisodiyot boʻyicha magistr darajasini hamda 1955-yilda iqtisodiyot boʻyicha PhD ilmiy darajasini oldi<ref name=":0"/><ref name=":1">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=gPGZJ_YuMwgC|title=American Women of Science Since 1900|last=Wayne|first=Tiffany K.|date=2011-01-01|publisher=ABC-CLIO|isbn=9781598841589}}</ref>.

== Faoliyati va ilmiy tadqiqotlari ==
Adelman oʻz faoliyatini ikki yil davomida oʻzining alma materida assistent professor sifatida boshladi; 1958–1959-yillarda oʻquv yilida u Mills Collegeʼda visiting professor boʻlib ishladi. Shundan soʻng u [[Stenford universiteti]]da assistant professor boʻlib ishladi va 1962-yilgacha shu yerda faoliyat yuritdi.

1962-yilda Adelman [[Johns Hopkins universiteti]]ga koʻchib oʻtdi va 1965-yilgacha dotsent boʻlib ishladi. Keyin u [[Northwestern universiteti]]ga oʻtdi. 1972-yilda u [[Merilend universiteti]]ga oʻtib, 1978-yilgacha shu yerda ishladi.

1979-yildan 1994-yilda nafaqaga chiqqunga qadar u [[Kaliforniya universiteti, Berkli]] Graduate School tarkibidagi Agricultural and Resource Economics boʻlimida professor boʻlib ishladi<ref name=":1"/><ref name="cv">{{cite web|title=Prof Irma Adelman: Curriculum Vitae|work=University of California at Berkeley|url=http://are.berkeley.edu/~adelman|accessdate=April 6, 2011|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110808040213/http://are.berkeley.edu/~adelman|archivedate=August 8, 2011}}</ref>.

Adelman [[rivojlanish iqtisodiyoti]] sohasida muhim hissa qoʻshgan<ref name="AAAS">{{cite web|title=Book of Members, 1780–2010: Chapter A|url=http://www.amacad.org/publications/BookofMembers/ChapterA.pdf|publisher=American Academy of Arts and Sciences|accessdate=April 6, 2011}}</ref>. Uning tadqiqotlari iqtisodiy rivojlanishning mamlakatning iqtisodiy va siyosiy tuzilmasiga taʼsirini oʻrganishni oʻz ichiga olgan. Shuningdek, u [[Birlashgan Millatlar Tashkiloti]] Sanoat rivojlanishi boʻlimida, [[AQSh Qishloq xo‘jaligi departamenti]] qoshidagi Xalqaro rivojlanish agentligida va [[Jahon banki]] uchun maslahatchi sifatida faoliyat yuritgan<ref name=":1"/>. Uning mashhur hammualliflari qatoriga [[Hollis B. Chenery]], [[Cynthia Taft Morris]] va [[Sherman Robinson]] kiradi.

== Mukofotlar va eʼtiroflar ==
* 1968-yilda Ekonometrika jamiyatiga faxriy aʼzo etib saylangan<ref>{{Cite web |title=In Memory of Fellows of the Econometric Society |url=https://www.econometricsociety.org/society/organization-and-governance/fellows/memoriam |access-date=2023-09-10 |website=The Econometric Society |language=en}}</ref>.
* 1974-yilda Amerika Fanlar va Sanʼat Akademiyasiga faxriy aʼzo etib saylangan.
* 1977-yilda Leiden Universityda Cleringa kafedrasi professori lavozimini egallagan.
* Amerika iqtisodchilar assotsiatsiyasining aʼzosi boʻlgan.

== Tanlangan asarlari ==
* „Klein–Goldberger modelining dinamik xususiyatlari“ (Dynamic Properties of the Klein-Goldberger Model), F. L. Adelman bilan, 1959, ''Econometrica''
* ''Iqtisodiy oʻsish va rivojlanish nazariyalari'' (Theories of Economic Growth and Development), 1961
* „Aholi oʻsishining ekonometrik tahlili“ (An Econometric Analysis of Population Growth), 1963, ''AER''
* „Xorijiy yordam va iqtisodiy rivojlanish: Gretsiya misoli“ (Foreign Aid and Economic Development: The case of Greece), H. B. Chenery bilan, 1966, ''REStat''
* ''Iqtisodiy rivojlanish nazariyasi va loyihalash'' (The Theory and Design of Economic Development), 1966-yil
* ''Jamiyat, siyosat va iqtisodiy rivojlanish: miqdoriy yondashuv'' (Society, Politics and Economic Development: a quantitative approach), C. T. Morris bilan, 1967-yil
* ''Rivojlanayotgan mamlakatlarda iqtisodiy oʻsish va ijtimoiy tenglik'' (Economic Growth and Social Equity in Developing Countries), C. T. Morris bilan, 1973-yil
* „Adolatli oʻsish strategiyalari“ (Strategies for Equitable Growth), 1974, ''Challenge''
* „Rivojlanish iqtisodiyoti: maqsadlarni qayta baholash“ (Development Economics: a reassessment of goals), 1975, ''AER''
* „Oʻsish, daromad taqsimoti va tenglikka yoʻnaltirilgan rivojlanish strategiyalari“ (Growth, Income Distribution and Equity-Oriented Development Strategies), 1975, ''World Development''
* „Adolatli oʻsish siyosatlari“ (Policies for Equitable Growth), C. T. Morris va S. Robinson bilan, 1976, ''World Development''
* ''Rivojlanayotgan mamlakatlarda daromad taqsimoti siyosati: Koreya misoli'' (Income Distribution Policy in Developing Countries: A Case Study of Korea), S. Robinson bilan, 1978-yil
* „XIX asr oʻrtalarida oʻsish va qashshoqlashuv“ (Growth and Impoverishment in the Middle of the 19th Century), C. T. Morris bilan, 1978, ''World Development''
* ''Oʻsishdan oldin qayta taqsimlash: rivojlanayotgan mamlakatlar uchun strategiya'' (Redistribution Before Growth: A strategy for developing countries), 1978-yil
* „Eksportga yoʻnaltirilgan oʻsishdan tashqari“ (Beyond Export-Led Growth), 1984, ''World Development''
* „Rivojlanish siyosatiga qashshoqlikka yoʻnaltirilgan yondashuv“ (A Poverty-Focused Approach to Development Policy), 1986, in Lewis, editor, ''Development Strategies Reconsidered''
* „Davolab boʻlmaydigan romantikning eʼtiroflari“ (Confessions of an Incurable Romantic), 1988, ''BNLQR''
* ''Iqtisodiy rivojlanishning taqqoslama andozalari, 1850–1914'' (Comparative Patterns of Economic Development, 1850–1914), 1988-yil
== Manbalar ==
{{manbalar}}
== Havolalar ==
* [https://web.archive.org/web/20110719142417/http://areweb.berkeley.edu/~adelman/ Irma Adelman] at [[Kaliforniya universiteti, Berkli]]
* [http://www.project-syndicate.org/contributor/295 Maqolalar arxivi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20120126065212/http://www.project-syndicate.org/contributor/295 |date=2012-01-26 }} at [[Project Syndicate]]

[[Turkum:Iqtisodchilar]]