Islom Sulton Shoahmedov sahifasining manbasini koʻrish

{{Davlat arbobi
| ism = Islom Sulton Shoaxmedov
| lavozimi = [[Turkiston muxtoriyati]] Bosh vazir oʻrinbosari
| tavallud sanasi = 21-noyabr 1882
| tavallud joyi   = [[Orenburg]], [[Rossiya imperiyasi]]
| vafot sanasi    = 1922
| otasi           = Shagisulton (Sulton) Shagiaxmetovich Shagiaxmetov
}}

'''Islom Sulton Shoahmedov''' (Shohislom Shagisultonovich Shagiahmedov) (1882—1922) — [[Turkiston muxtoriyati]] Bosh vazir oʻrinbosari, Butunrossiya musulmonlari Shoʻrosi Ijroiya Komiteti aʼzosi, huquqshunos<ref name="Jamolova">{{Kitob manbasi|author=  Abdullayev R. Raximov M, Rajabov Q va  boshqalar|title= O’zbekiston tarixi (1917—1991) birinchi kitob|date=2019|publisher=O’zbekiston|location=Toshkent|pages=560|}}</ref>.Taniqli  jamoat va siyosat arbobi. [[Shoʻroi Islomiya|“ Sho’roi Islomiya “ ( “ Islom Kengashi “ )]] faoliyatida [[Munavvarqori Abdurashidxon oʻgʻli|Munavvarqori Abdurashidxonov]], [[Mahmudxoʻja Behbudiy|Mahmudxo’ja Behbudiy]], [[Mustafo Choʻqay|Mustafo Cho’qay]], [[Zaki Validiy|Ahmad Zaki Validiy]], hamda [[Toshpoʻlatbek Norboʻtabekov|Toshpo’latbek Norbo’tabekov]]<nowiki/>lar kabi shaxslar bilan birgalikda muhim rol o’ynagan.

== Tarjimayi holi ==
Islom Sulton Shoahmedov [[Orenburg]]da tatar-boshqird oilasida 1882-yil 21-noyabrda tavallud topgan. Uning otasi Shagisulton (Sulton) Shagiaxmetovich Shagiaxmetov (1855—1896) [[Ufa guberniya|Ufa guberniyasi]] [[Menzalinsk uyezdi]]dagi boshqirdlar urugʻidan boʻlib, u 1876-yil [[Qozon universiteti]]ning yuridik fakultetini tamomlagan. U 1876—1890-yillarda Orenburg tatar muallimlari maktabida oʻqituvchilik qilgan, soʻngra Orenburg oʻlkasidagi sud idoralarida tergovchi boʻlib faoliyat olib borgan. Onasi Gaynizigan Muhammad-Sodiqova Nigmatullina tatar ayoli boʻlib, u kelib chiqishi jihatidan oqsuyaklar tabaqasiga mansub boʻlgan. 1905-yil Islom Shoahmedov Orenburg erkaklar gimnaziyasini tugatgach, 1905—1910-yillar davomida [[Sankt-Peterburg universiteti]]ning avval sharqshunoslik, soʻngra yuridik fakultetida tahsil oladi. U turkiy va rus tildan tashqari fransuz, ingliz, nemis tillarini bilgan. Islom Shoahmedov talabalik davrida Rossiyadagi sotsial-demokratik harakatga qiziqib, 1907-yil Toshkent garnizoni soldatlari oʻrtasida tashviqot olib borgan. U 1910-yil soʻngida universitetni tamomlab, 1911-yil yanvar oyida diplomini olgan<ref name="Bakoev5">{{Kitob manbasi|author= Rajabov Q |title= Turkiston muxtoriyati vazirlari hamda milliy majlis a’zolari hayoti va taqdiri|date=2021|publisher= Bodomzor invest|location=Toshkent|pages=92|}}</ref>.

== Faoliyati ==
Islom Sulton Shoahmedov 1912-yilda mehnat faoliyatini Sankt-Peterburg sud palatasida boshlaydi. U 1912-yil [[Peterburg]]da nashr etilgan „[[Musulmanskaya gazeta]]“ning muharriri sifatida faoliyat olib boradi. U bir qator sud ishlarida [[mensheviklar]] partiyasi vakillarini himoya qilgan. U [[Rossiya imperiyasi]]dagi musulmonlar huquqlari uchun kurash olib borgan. U 1915-yil [[Qoʻqon|Qoʻqon]]ga boradi va mehnat faoliyatini Skobelov okrug sudida tergovchi advokat oʻrinbosari lavozimida boshlaydi. U bu yerda „[[Sadoi Fargʻona|Sadoyi Fargʻona]]“ gazetasini nashr qilishda muhim rol oʻynagan. 1916-yil Islom Shoahmedov "Gʻayrat jamiyatini tashkil qilib, „[[Turkistanskiy kray]]“ gazetasi nashrini yoʻlga qoʻyadi va unga muharrirlik qilgan. 1917-yil fevral inqilobi paytida u [[Petrograd]]da boʻlgan. U 1917-yil mart oyida [[Turkiston]]ga qaytib, Toshkentda Turkistondagi muxtoriyatchilik harakatiga faol jonbozlik koʻrsatgan. Islom Shoahmedov 1917-yil iyundan boshlab Milliy Shoʻro Ijroiya komiteti raisi vazifasini bajaruvchi sifatida faoliyat olib borgan. 1917-yil Pedrogradda tashkil etilgan Butunrossiya musulmonlari aʼzosi va sekritari. U faoliyati davomida Turkiston musulmonlari Markaziy Shoʻrosi aʼzosi, Turkiston muxtoriyati Bosh vazir oʻrinbosari, moliya vaziri kabi lavozimlarda ishlagan. Islom Shoahmedov Turkiston muxtoriyati konstitutsiyasi loyihasining muallifi hisoblanadi. 1918-yil fevral oyida Turkiston muxtoriyati tugatilgandan keyin bolsheviklar tomonidan qamoqqa olingan. 1918-yil may oyida ozod qilingan. 1919-1920-yillar davomida u bolsheviklar bilan hamkorlik qilib, Turkiston Xalq Xoʻjaligi Markaziy Kengashi hamda Qoʻqon uyezd-shahar revkomida faoliyat olib borgan<ref name="Bakoev5"/>.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Turkiston muxtoriyati vazirlari]]