Kontent qismiga oʻtish

Islom davri muzeyi (Eron)

Koordinatalari: 35°41′13″N 51°24′55″E / 35.687069°N 51.415413°E / 35.687069; 51.415413
ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Islom davri muzeyi
موزه دوران اسلامی
The Islamic Museum Of National Museum of Iran Darafsh (05).jpg
Asos solingan sana 1972-yil
Joylashuvi Tehron, Eron
Koordinatalari 35°41′13″N 51°24′55″E / 35.687069°N 51.415413°E / 35.687069; 51.415413
Toʻplam

Islom davri muzeyi (forscha: موزه دوران اسلامی‎‎) — Eron milliy muzeyi tarkibidagi muzeylardan biri boʻlib, Eronning Tehron shahrida Imom Xomeyniy maydoni yaqinida joylashgan[1]. Bu muzeydagi buyumlarning aksariyati ilmiy qazishmalar natijasidagi asarlardan yoki Shayx Safiy ad-Din xonaqohi va ziyoratgoh majmuasi kabi nufuzli toʻplamlardan tanlab olingan[2]. Eron milliy muzeyi ikki asosiy boʻlimdan iborat: Qadimgi Eron muzeyi va Islom davri muzeyi; Islom davri muzeyi islomiy Eronning tarixiy yodgorliklari va buyumlarini namoyish etishga bagʻishlangan[3][4].

Islom davri muzeyida[5][6] katta boʻlim Qurʼonlar va qoʻlyozmalarga ajratilgan boʻlib, unda ilk islom davriga oid kufiy yozuvida bitilgan tilla suvi yuritilgan Qurʼonlarni koʻrish mumkin. Boshqa bir qismida esa qoʻlyozmalar yoki Qurʼon hamda hadislardan iborat yozuvlar epigrafika yoki mihrab shaklida taqdim etilgan[7].

Tarixi

Islom davri muzeyi binosining qurilishi 1944-yilda boshlangan va u Bishapurdagi Sosoniylar saroyidan ilhomlanib, Eron milliy muzeyi hududida barpo etilgan; 1950-yilda taxminan 4 000 kvadrat metr maydonga ega, uch qavatli bino qurib bitkazilgan. Ushbu bino Islom davri muzeyini tashkil etish maqsadida jihozlangan va 1996-yilda ochilgan, biroq 2006-yil 22-iyunda qulayliklarni yaxshilash va toʻldirish, ayrim makonlarni kengaytirish hamda eksponatlarni namoyish etishni qayta koʻrib chiqish maqsadida muzey toʻqqiz yilga yopilib, 2015-yil 29-avgustda qayta ochilgan[8].

Tuzilishi

Asosiy zal.

Islom davri muzeyi uch qavatdan iborat: birinchi (pastki) qavatda yigʻilish zali va vaqtinchalik koʻrgazma zallari joylashgan, muzeyning birinchi va ikkinchi qavatlarida esa jami yettita zal mavjud. Birinchi qavatdagi zallar: Qurʼon zali, Temuriylar zali, Safaviylar zallari va Qojarlar zallari. Ikkinchi qavatdagi zallar: Ilk islomiy zallari, Saljuqiylar zallari va Hulokuiylar zallari. Muzeyda tarixiy ketma-ketlik asosida joylashtirilgan 1 500 ta tarixiy buyum uchun 170 ta vitrinalar mavjud[9][2][1].

Toʻplam

Muzey boʻylab yoʻnalish ikkinchi qavatdan boshlanadi va xronologik tartibda tuzilgan[7][2].

Birinchi qavat kirish qismiga roʻpara joylashgan birinchi xona — Qurʼon zali. Oʻng tomonda Temuriylar zali, chap tomondagi uchta zal esa Qojarlar sulolasi tarixiga bagʻishlangan. Oʻng tomonda Temuriylar zalidan keyingi uchta zal Safaviylar sulolasi tarixiga tegishli. Birinchi qavatning muhim qismi tilla suvi yuritilgan Qurʼonlar qoʻlyozmalari va ilk islom davrining kufiy yozuviga bagʻishlangan. Shuningdek, ilmiy, adabiy va tarixiy kitoblarga oid qoʻlyozmalar namunalari hamda tasviriy sanʼat, xattotlik, yozuv anjomlari, tibbiy va astronomik asboblar, toʻqimachilik buyumlari, yoritish moslamalari, kulolchilik va metall buyumlar sanʼati, koshinlar, ganch mihrablar va turli idish-anjomlarga oid mavzular ham mavjud[4][7][1][2].

Ikkinchi qavat kirish qismida eroniy anʼanaviy qahvaxonaning juda katta tasviri joylashgan. Oʻng tomondagi birinchi va ikkinchi zal Eronda islomning boshlangʻich davriga oid asarlar bilan bogʻliq, keyingi ikki zal esa Saljuqiylar sulolasi tarixiga tegishli. Chap tomondagi uchta zal Hulokuiylar tarixiga bagʻishlangan. Bu qavatdagi buyumlar islomiy davr meʼmoriy bezaklariga urgʻu bergan holda joylashtirilgan[7][4][1][2].

Muzeyda yodgorliklar va arxeologik qazishmalardan jamlangan, 170 ta vitrinalarda saqlanadigan jami taxminan 1 500 ta tarixiy buyum mavjud[7][4][1].

Galereya

Yana qarang

Manbalar

Havolalar