Ismoil ibn Shuab sahifasining manbasini koʻrish

{{qirollik bilgiqutisi
| name               = Ismoil ibn Shuab at-Tiflisiy
| succession         = Tiflis amiri
| reign              = [[VIII asr|<nowiki>VIII</nowiki> asr]] — [[813]]
| predecessor        = Noma’lum
| successor          = Muhammad ibn Atab
| dynasty            = Shuabiylar
| religion           = [[Ahl as-Sunna val-Jamoa|Sunniylik]]
}}

'''Ismoil ibn Shuab at-Tiflisiy''' — [[Tiflis amirligi]]ning ilk maʼlum hukmdori. [[Tiflis amirligi]] markazi Gruziyaning [[Tbilisi]] shahri atrofida joylashgan oʻrta asrlardagi arab davlati edi. Ismoilning hukmronligi [[VIII asr|<nowiki>VIII</nowiki> asr]] oxiridan [[813]]-yilgacha davom etgan boʻlib, asosan [[Yaʼqubiy]] nomli arab tarixchisi tomonidan hujjatlashtirilgan. U Ismoilning [[Bagʻdod xalifaligi|Abbosiylar xalifaligi]]ga qarshi qoʻzgʻolonlari haqida yozgan.

== Hayoti ==
Ismoil Shuabiylar sulolasining birinchi maʼlum aʼzosi boʻlib, bu qudratli arab sulolasi 730-yillardagi abbosiylar bosqinidan beri [[Tbilisi]]da barpo etilgan edi. U <nowiki>VIII</nowiki> asr oxiriga kelib [[Kartli]]ga yurishlarni boshqargan harbiy qoʻmondon Sayyid ibn al-Xayyom ibn-Shuybning oʻgʻli boʻlishi, hamda [[Ali ibn Shuab at-Tiflis|Ali ibn Shuab]]ning akasi boʻlishi mumkin.

Taxminan <nowiki>VIII</nowiki> asr oxiri atrofida Ismoil, ehtimol xalifa [[Horun ar-Rashid]] tomonidan, at-Tiflis amiri etib tayinlanib, [[Gruziya]]dagi arab boshqaruvini boshqargan va bu unvonni birinchi boʻlib olgan. Hukmronligi, ehtimol, [[Abo Tbilisiy]]ning shahid qilinishi davriga toʻgʻri keladi: u [[Gruzin pravoslav cherkovi]] eʼtiqodini targʻib qilgani uchun amirlik tomonidan oʻldirilgan nasroniy arab edi.

Ismoil at-Tiflisiy kuchayib borayotgan [[Bagrationlar|Bagrationiylar sulolasi]]ning daʼvolariga roʻbaroʻ boʻlishiga toʻgʻri keldi. Bu sulolaning shahzodasi [[Iberiyalik Ashot|Ashot]] Gruziyaning janubi-gʻarbidan markazigacha boʻlgan keng hududlarni boshqarib, Tiflis amirligini yakkalab qoʻygan edi{{Sfn|Brosset|1849|p=260}}. Ismoil Kaxeti knyaz-episkopi [[Kaxetiyalik Grigol|Grigol]] hamda Sharqiy Kafkazning togʻ qabilalari bilan ittifoq tuzib, Ashotga qarshi urush boshladi, biroq Ksani jangida magʻlub boʻldi{{Sfn|Brosset|1849|p=261}}.

809-yilda u Horun ar-Rashid vafotidan soʻng yuzaga kelgan vorislik mojarosidan foydalanib, [[Bagʻdod xalifaligi|Abbosiylar xalifaligi]]ga qarshi qoʻzgʻolon koʻtardi. Biroq [[Muhammad al-Amin|Muhammad ibn Horun al-Amin]] boshchiligidagi harbiy yurish uni boʻysunishga qasamyod qilishga majbur qildi. Toʻrt yil oʻtib, [[Maʼmun|Al-Maʼmun]] abbosiylar imperiyasini egallaganidan keyin, u kaxetilik Grigol bilan yana bir bor isyon koʻtardi. Bunga javoban, Al-Maʼmun Ashot Bagrationiyni Iberiya (Iveriya) knyazi sifatida tan olib, unga Ismoilni Tiflisdan quvib chiqarish vazifasini yukladi{{Sfn|Suny|1988|p=30}}.

813-yilda Ismoil ibn Shuab tarix sahnasidan yoʻqoladi va uning oʻrnini Muhammad ibn Atab egallaydi.

== Adabiyotlar ==
* {{Kitob manbasi|title=Histoire de la Géorgie depuis l'Antiquité jusqu'au XIXe siècle. Volume I |last=Brosset |first=Marie-Félicité |publisher=Imperial Academy of Sciences |year=1849 |location=Saint-Petersburg |language=fr |trans-title=Qadimgi davrlardan XIX asrgacha Gruziya tarixi, 1-jild}}
* {{Kitob manbasi|title=The Making of the Georgian Nation |last=Suny |first=Ronald Grigor |publisher=Indiana State University |year=1988 |location=Indianapolis}}

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Tugʻilgan yili nomaʼlum boʻlgan kishilar]]
[[Turkum:Abbosiylar xalifaligining vassal hukmdorlari]]
[[Turkum:9-asr arablari]]
[[Turkum:Gruziya (mamlakat)dan bo‘lgan musulmonlar]]