Issiqota tumani
Иссиқота тумани (қирғизча: Ысык-Ата району) — Қирғизистон Республикасининг Чуй вилоятидаги туман.
| туман | |
|---|---|
| Таркибида | Чуй вилояти |
| Маъмурий маркази | Қанд |
| Асос солинган санаси | 1977 |
| Аҳоли (2009) | 132 759 киши[1] |
| Миллатлар таркиби |
қирғизлар — 47,5% руслар — 22,1% дунганлар — 14,5% турклар — 3,5% уйғурлар — 3,1% озарбайжонлар — 2,6% ўзбеклар 1,7%[1] |
| Динлар таркиби | мусулмонлар, насронийлар |
| Майдони | 3028 км² |
| Вақт минтақаси | УТC+6 |
| Харитада | |
 | |
Маъмурий маркази - Қанд
Тарихи
Иссиқота тумани 1977-йилда ташкил топган. 1998-йилда Қанд тумани билан бирлашган.
Аҳолиси
| Миллатлар | Аҳоли сони | Тумандаги ўрни |
|---|---|---|
| Қирғизлар | 62620 | 47.2% |
| Руслар | 28000 | 21.1% |
| Дунганлар | 19223 | 14.5% |
| Турклар | 4699 | 3.5% |
| Уйғурлар | 4091 | 3.1% |
| Озарбайжонлар | 3486 | 2.6% |
| Олмонлар | 1524 | 1.1% |
| Украинлар | 1343 | 1.0% |
| Қозоқлар | 1317 | 1.0% |
| Татарлар | 1078 | 0.8% |
| Балгарлар | 611 | 0.5% |
| Корейслар | 588 | 0.4% |
| Тожиклар | 383 | 0.3% |
| Курдлар | 349 | 0.3% |
| Қорачойлар | 182 | 0.1% |
| Булгорлар | 108 | 0.1% |
| бошқалар | 950 | 0.7% |
Географияси
Туман Чуй воҳасининг марказий қисмида жойлашган бўлиб, Шимолида Қозоғистон Республикаси, жанубида Норин вилоятининг Қўчқор тумани, ғарбида Оламуддин тумани, шарқида Чуй тумани билан туташади. Туман ҳудуди шимолдан жанубгача 65 кмга, ғарбдан шарқгача 44 кмга чўзилган. Бишкек шаҳридан 20 км шарқ томонда жойлашган. Майдонинг кўп қисми теккислик ва адирлар эгаллайди, денгиз сатҳидан баландлиги 1000–2000 м. Шимолий қисмини Қирғиз Олатоғининг шимолий қисми ва унинг ён бағридаги адирлар эгаллайди. Тоғли бўлимини тўйит қаторида, адирлари деҳқончиликда фойдаланилади.
Қирғиз Олатоғининг шимолий қисмида Иссиқота дараси ва бошқа воҳа-даралар ўрин олган. Шимоли-ғарбдан шимоли-шақгача 50 кмга оралиқга чўзилган. Дараларнинг баланд нуқтаси денгиз сатҳидан 4500 метр, пастки қисми қисми 1000 метр баландликда жойлашган. Туманнинг шимолий қисмини Чуй воҳаси эгаллайди. Кон бойликларидан полиметал, қурулиш материаллари, тош туз бор. Иссиқота дарасида минералли иссиқ сув чиқади. Иқлими контенентал Январдаги ўртача ҳарорат –6°…–10 °C, июлда 18–20 °C. Туман ҳудудидан Чуй дарёси ва унинг ирмоқлари - Иссиқота, Қизилсув, Норус сойлари ва бошқа кичик дарёлар оқиб ўтади. Йиллик ёғингарчилик 300–600 мм. ни ташкил қилади.
Аҳоли пунктлари
- Оқ-Қудуқ овул округи - Киров • Оқ-Қудуқ • Котовской • Первомайской • Хун-Чи
- Бирлик овул округи - Бирлик • Хун-Чи
- Иванов овул округи - Ивановка
- Нурманбет овул округи - Нурманбет • Первомайской • Алиаскар
- Жеэк овул округи -Дмитревка • Гагарина • Жеэк
- Кен-Булун овул округи - Кен-Булун • Гидростроител • Дружба • Чўлпон
- Интернасионалний овул округи - Интернасионалний • Жар-Боши
- Иссиқота овул округи - Алмалуу • Горная Серафимовка • Ёқори-Ичке-Сув • Ичке-Сув • Қарағай-Булоқ • Норус • Тош-Бошот • Тўққиз-Булоқ • Уч-Эмчек
- Краснореченский овул округи - Красная Речка
- Логвиненко овул округи - Новопокровка • Чўн-Дали
- Қўчқорбоев овул округи - Кенгаш • Буденновка • Доктурбек Курманалиев
- Луксембург овул округи - Луксембург • Киршелк
- Миляфан овул округи - Миляфан
- Син-Тош овул округи - Телман • Оқ-Сой • Жетиген • Ўтўгон • Рот-Фронт • Совецкой • Синтош • Қизил-Ариқ
- Новопокровка овул округи - Новопокровка • Ленинской • Сариқ-Жўн
- Юревка овул округи - Юревка • Иссиқота
- Туз овул округи - Туз • Дайирбек • Жаялма • Нижний Серафимовка
- Узун-Қир овул округи - Ер-Қазар • Дружба • Нижний-Норус
Таниқли шахслар
Манбалар
 | Қирғизистонга оид уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |