Isxak Shumafovich Mashbash[izoh 1] cherkas shoiri, yozuvchi va tarjimon. Adigey tilidagi 80 dan ortiq kitoblar muallifi va rus tilidan adigey va kabardin tiliga koʻplab asarlar, jumladan Qurʼonni tarjima qilgan. Asarlari ingliz, fransuz, ispan, nemis, polyak, mongol, turk, arab va boshqa tillarda nashr qilingan[1].

Meschbesh'e Ishaq Shumafe yqor
Fayl:Ishak Masbash young.jpg
Isxak Mashbash
Asl ismi Isxak Shumafovich Mashbash (ruscha)
Tavalludi 1930-yil 28-may (1930-05-28) (96 yosh)
Kasbi Yozuvchi, shoir, tarjimon
Ijod qilgan tillari Adigey, rus
Fuqaroligi Sovet Ittifoqi
Rossiya
Faoliyat yillari 1950—hozirgacha
Janr Sheʼr, roman
Mukofotlari

Rossiya va SSSRda yuqori lavozimlarda ishlaganiga qaramay, cherkas genotsidi haqida yozgani uchun ruslar tomonidan tanqid qilingan[2][3]. Barcha asarlari 2015-yilda adigey va rus tillarida 20 jildda nashr etilgan[4][5]. Asarlarini Turkiyadagi taniqli cherkas millatchisi Fahri Huvaj turk tiliga tarjima qilgan[6].

Mashbash 2019-yilda

Bir nechta mukofotlarga sazovor boʻlgan[7][8][9][10][11][12]. Jumladan, Rossiya Federatsiyasi Mehnat Qahramoni (2019)[13], Adigeya xalq yozuvchisi (1993)[14], Kabardin-Balkar, Karachay-Cherkassiya, SSSR Davlat mukofoti laureati (1991)[15], RSFSR Davlat mukofoti (1981)[16], Adigeya Respublikasi Davlat mukofoti[14].

Uni butun dunyo boʻylab cherkaslar hurmat qiladi[17]. 2016-yilda Isxak Mashbashning ona yurtida, Urupskiy qishlog‘ida haykali o‘rnatilgan[1].

Biografiyasi

Mashbash Adigeya prezidenti Murat Kumpilov bilan

Mashbash 1930-yil 28-mayda hozirgi Krasnodar oʻlkasining Uspenskiy tumanidagi Urupskiy qishlogʻida tugʻilgan. 1957-yilda Moskvadagi Maksim Gorkiy nomidagi Adabiyot institutini imtiyozli diplom bilan tugatgan[18]. 1962-yilda KPSS Markaziy Komiteti huzuridagi Oliy partiya maktabining matbuot, televideniye va radioeshittirish boʻlimini tamomlagan. 1956—1959-yillarda viloyat „Sotsialistik Adigeya“ gazetasida bo‘lim mudiri bo‘lib ishlagan. Umar Txabisomov bilan hamkorlikda Adigeya Respublikasi madhiyasini yaratdi.

Mashbash cherkas olimi Rashid Xungarov bilan

Izohlar

  1. ↑ adig. МэщбэшIэ Исхьакъ Шумафэ ыкъор; ruscha: Isxak Shumafovich Mashbash; turkcha: İshak Meşbaşe

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 „Literaturnыy Armavir – Mashbash Isxak Shumafovich“. litarmavir.my1.ru. Qaraldi: 2021-yil 4-may.
  2. ↑ 5 Chernova, L. Vstrecha s pisatelem : v TsGB im. N. K. Krupskoy sostoyalasь chitatelьskaya konferentsiya po romanu I. Sh. Mashbasha «Jernova» s uchastiem avtora // Armavirskiy sobesednik. – 1994. – 24 sent. – S. 2. – (Gosti nashego goroda). Chitatь.
  3. ↑ „Vstrecha s pisatelem“ (1994).
  4. ↑ 2 Mashbash I. Mudrostь moya vperedi // Literaturnaya gazeta. – 2016. – № 20 (6554). – Tsit. po :
  5. ↑ „Mudrostь moya vperedi.“. www.reading-hall.ru. Qaraldi: 2021-yil 4-may.
  6. ↑ „Meşbaşe İshak – Hattiler'in Yirmi Gecesi“ (2021-yil 11-aprel).
  7. ↑ Ukaz Prezidiuma Verxovnogo Soveta SSSR ot 27 maya 1981 goda № 4949—X «O nagrajdenii pisatelya Mashbasha (Mashbasheva) I.Sh. ordenom Drujbы narodov»
  8. ↑ Ukaz Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 22 yanvarya 1997 goda № 34 «O nagrajdenii gosudarstvennыmi nagradami Rossiyskoy Federatsii» (Wayback Machine saytida 23 October 2013 sanasida arxivlangan)
  9. ↑ „Ukaz Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 31 maya 2001 goda № 618 «O nagrajdenii ordenom „Za zaslugi pered Otechestvom“ III stepeni Mashbasheva (Mashbasha) I. Sh.»“. 2012-yil 22-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 10-may.
  10. ↑ „Ukaz Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 26 yanvarya 2007 goda № 78 «O nagrajdenii ordenom „Za zaslugi pered Otechestvom“ II stepeni Mashbasheva I. Sh.»“. 2012-yil 9-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 10-may.
  11. ↑ Ukaz Glavы Respubliki Dagestan ot 11 iyulya 2017 goda № 164 «O nagrajdenii ordenom „Za zaslugi pered Respublikoy Dagestan” Mashbasheva I.Sh.»
  12. ↑ Pisatelь vozglavil OP Adыgei
  13. ↑ Ukaz Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 26 aprelya 2019 goda № 194 «O prisvoenii zvaniya Geroya Truda Rossiyskoy Federatsii»
  14. ↑ 14,0 14,1 Ukaz Prezidenta Respubliki Adыgeya ot 24 maya 2001 goda № 76 «O nagrajdenii medalьyu „Slava Adыgei” Mashbasheva (Mashbasha) I.Sh.»
  15. ↑ Ukaz Prezidenta SSSR ot 11 dekabrya 1991 goda № UP-3012 «O prisujdenii Gosudarstvennыx premiy SSSR 1991 goda v oblasti literaturы, iskusstva i arxitekturы»
  16. ↑ Postanovlenie Soveta Ministrov RSFSR ot 24 dekabrya 1981 goda № 686 «O prisujdenii Gosudarstvennыx premiy RSFSR 1981 goda v oblasti literaturы, iskusstva i arxitekturы»
  17. ↑ [Tvorcheskaya vstrecha s narodnыm pisatelem Adыgei Isxakom Mashbashem] // Otchet o rabote Munitsipalьnoy tsentralizovannoy bibliotechnoy sistemы g. Armavira za 1995 g. – S. 7–8.
  18. ↑ Vыsshaya partiynaya shkola pri Tsentralьnom komitete Kommunisticheskoy partii Sovetskogo Soyuza – vыsshee partiyno-politicheskoe uchebnoe zavedenie v SSSR po podgotovke i perepodgotovke rukovodyaщix partiynыx i sovetskix kadrov, rabotnikov SMI. Suщestvovalo v Moskve v 1939–1978 godax. Na uchebu v VPSh, po rekomendatsii TsK kompartiy soyuznыx respublik, kraykomov i obkomov partii, prinimalisь chlenы partii s vыsshim obrazovaniem v vozraste do 40 let, imevshie ne menee pyati let partiynogo staja. Srok obucheniya sostavlyal 2 goda.