Jaguar XK (X100) sahifasining manbasini koʻrish

{{Mashina bilgiqutisi
| name = Jaguar XK8<br />Jaguar XKR
| image = 1999 Jaguar XKR (X100) convertible (2012-10-26) 01.jpg
| caption = Jaguar XKR kabriolet
| manufacturer = [[Jaguar Cars]]
| aka = 
| production = 1996–2005
| model_years = 1997–2006
| assembly = [[Koventri]], [[Angliya]]
| predecessor = [[Jaguar XJS]]
| successor = [[Jaguar XK (X150)]]
| class = [[Katta sayyoh]] ([[S-segmenti|S]])
| body_style = {{unbulleted list
|2 eshikli [[kupe]]
|2 eshikli [[kabriolet (avtomobil)|kabriolet]]
}}
| layout = [[Old dvigatel, orqa g'ildiraklar sxemasi|Old dvigatel, orqa gʻildirakli haydovchi]]
| platform = Jaguar XJS (oʻzgartirilgan)
| engine = {{unbulleted list 
|4.0&nbsp;L [[Jaguar AJ-V8 engine#AJ26/27|''AJ26/27'' V8]]
|4.0&nbsp;L ''[[Jaguar AJ-V8 engine#AJ26S|AJ26S]]'' [[supercharged]] V8
|4.2&nbsp;L ''[[Jaguar AJ-V8 engine#AJ34|AJ34]]'' V8
|4.2&nbsp;L ''[[Jaguar AJ-V8 engine#AJ34S|AJ34S]]'' supercharged V8
}}
| transmission = {{unbulleted list
|5-tezlikda [[ZF 5HP24 transmission|''ZF 5HP24'']] [[avtomatik uzatish|avtomatik]] ([[Tabiiy aspiratsiyalangan]]modellar) (1997—2002)
|5-tezlikda [[Mercedes-Benz 5G-Tronic transmissiyasi|''Mercedes-Benz W5A580 5G-Tronic'']] avtomatik (Faqat super zaryadlangan modellar) (1998—2002)
|6-tezlikda [[ZF 6HP26 uzatish|''ZF 6HP26'']] avtomatik (2002—2005)
}}
| wheelbase = {{aylantirish|101,9|in|mm|0|abbr=on|order=flip}}
| length = {{unbulleted list
|'''1997–2004:''' {{convert|187.4|in|mm|1|abbr=on|order=flip}}
|'''2005–2006:''' {{convert|4775|mm|in|1|abbr=on}}
}}
| width = {{unbulleted list 
|'''1997–2004:''' {{convert|1830|mm|in|1|abbr=on}}
|'''2005–2006:''' {{convert|1800|mm|in|1|abbr=on}}
}}
| height = {{unbulleted list
|'''1997–1998 Coupe and 1999–2006 XK8 Convertible:''' {{convert|1295|mm|in|1|abbr=on}}
|'''1997–1998 Convertible:''' {{convert|1305|mm|in|1|abbr=on}}
|'''XKR Convertible:''' {{convert|1288|mm|in|1|abbr=on}}
|'''1999–2006 XK8 Coupé:''' {{convert|1283|mm|in|1|abbr=on}}
|'''XKR Coupe:''' {{convert|1278|mm|in|1|abbr=on}}
}}
| related = [[Aston Martin DB7]]<br />[[Jaguar XJ (X308)]]
| designer = Fergus Pollock under [[Geoff Lawson (dizayner)|Geoff Lawson]]<ref>{{kitob manbasi|url=https://books.google.com/books?id=tblziB7YDJoC&q=Jaguar%20XJS%20popular%20science&pg=PA80 |title=Popular Science - Google Books |date= 1996-yil iyul|access-date=27-noyabr 2010-yil}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://www.jaguarheritage.com/car/1996-jaguar-xk8-coupe/|title=1996 Jaguar XK8 Coupé Geneva Motor Show Car This vehicle is on display in the Jaguar Gallery at Coventry Transport Museum|work=Jaguar Heritage Trust|access-date=15-yanvar 2020-yil}}</ref> (1992)
}}
'''Jaguar XK8''' (loyiha kodi X100) 1996-yilda Jaguar Cars kompaniyasi tomonidan yaratilgan, [[XK]] seriyasining birinchi avlodi hisoblanadi. XK8 yangi 4.0 litrli [[Jaguar AJ-V8 dvigateli]], ikki eshikli kupe va ikki eshikli kabriolet kuzovlari boʻlgan. 1998-yilda '''XKR''' dvigatelning [[super zaryadlangan|super zaryad]] versiyasi bilan taqdim etilgan. 2003-yilga kelib yangi 4.2 litrli AJ34 yuqori quvvatli dvigatelga almashtirilgan. XK seriyasining birinchi avlodi oʻzining [[XJS]]dan olingan platformasi orqali<ref>{{Veb manbasi|muallif=Frankel|ism=Andrew|sarlavha=The Jaguar that became an Aston Martin|url=http://www.motorsportmagazine.com/opinion/road-cars/jaguar-became-aston-martin|ish=Motor Sport Magazine|qaralgan sana=16-noyabr 2017-yil|sana=31-yanvar 2017-yil}}</ref> [[Aston Martin DB7]] mashinasiga sherik boʻlib, ikkala mashina ham oʻz tarixini 1980-yillarning oʻrtalarida XJ41/XJ42 nomi bilan tanilgan, F-turi jaguar ishlab chiqish tadqiqotiga borib taqaladi<ref>{{Veb manbasi|muallif=Perkins|ism=Chris|sarlavha=The Aston Martin DB7 Evolved From a 1980s Jaguar F-Type That Never Happened|url=http://www.roadandtrack.com/car-culture/a30063/aston-martin-db7-jaguar-f-type/|ish=Road & Track Magazine|qaralgan sana=16-noyabr 2017-yil|sana=22-iyul 2016-yil}}</ref>.
[[Fayl:1988_Jaguar_XJ42_Prototype.jpg|right|thumb| XJ42 prototipi]]
Yangilanishlardan biri sifatida [[Jaguar XJ (XJ40)]]dan olingan [[mustaqil orqa osma blokining]] ikkinchi avlodidan foydalanish boʻlgan. Rivojlanishni 1992-yilda, dizayn ishlari esa 1991-yil oxirida boshlangan. 1992-yil oktyabr oyiga kelib dizayn tanlandi va keyinchalik 1993-yilda ishlab chiqarish uchun qoldirilgan. Prototiplari 1993-yil dekabr oyida, X100ga rasmiy maʼqullangandan soʻng qurilgan va dizayn patentlari 1994-yil iyun oyida topshirilgan. 1996-yilga kelib ishlab chiqarish yakunlanib, oʻsha yilning mart oyida avtomabil taqdim etilgan va 1996-yil oktyabr oyidan sotuvga chiqarila boshlangan<ref>{{Veb manbasi|muallif=Winter Communication Design|url=http://www.xkjaguar.com/dcm/web/de/h_x100_entwicklung.php|sarlavha=XK8 und XKR (X100) - Entwicklungsgeschichte|nashriyot=XKJaguar|sana=8-noyabr 2010-yil|qaralgan sana=4-iyun 2013-yil}}</ref><ref>{{Veb manbasi|url=http://www.theautochannel.com/vehicles/new/1997info/presskits/jaguar/develop.html|sarlavha=The Auto Channel-JAGUAR REDESIGNS ITSELF AS IT DESIGNS THE XK8|nashriyot=Theautochannel.com|qaralgan sana=4-iyun 2013-yil}}</ref>.

== Tarixi va spetsifikatsiyalari ==
 {{Multiple image|align=left|direction=vertical|width=|image2=1997 Jaguar XK8 Coupe Automatic 4.0 Rear.jpg|caption2=XK8 kupe|image3=1999 Jaguar XKR (X100) convertible (2012-10-26) 02.jpg|caption3=XKR tashqi ko'rinishi|image4=Jaguar XKR - Flickr - The Car Spy (29).jpg|caption4=Ichki|image5=Jaguar XKR - Flickr - The Car Spy (30).jpg|caption5=4.2 litrli Supercharged V8 dvigatellari}}
XK buyuk mashinalar qatorida mavjud boʻlgan dastlabki modeli XK8 kupe va kabriolet boʻlib, keyinchalik ular yanada kuchli XKR modellar bilan birlashtirildi. XK8 yangi 4.0 litrli 32 V [[Jaguar AJ-V8 dvigatelidan|Jaguar AJ-V8 dvigateli]] va ikki eshikli kupe va ikki eshikli kabriolet kuzovlaridan foydalanilgan. Kupeda allaqachon mavjud boʻlgan yangi CATS (Computer Active Technology Suspension) adaptiv suspenziyasi 1997-yilda konvertatsiya qilinadigan modellarga qoʻshilgan. 1997-yildagi modeliga yorugʻlikka sezgir faralar, avtomatik ravishda tushiriladigan orqa koʻzgu oynasi kabi oʻzgarishlar qoʻshilgan.

1998-yilning may oyida taqdim etilgan XKR rusimi, XK8da ishlatiladigan V8 dvigatelini zaryadlangan variantidan foydalanilgan. [[XJR]] supercharger 1.8 L (112 kub dyuym) sigʻimga, shu bilan bir qatorda oʻzaro sovutgichli modifikatsiyalari va ikki qismli haydovchi spidometriga ega boʻlgan. Supercharger, dvigatel tezligidan 1.9 baravar tez aylanib va 11.9 funt kuchaytiruvchi bosimni hosil qilgan. XK8ga [[Ford F-150 SVT Lightning|Ford F-150 SVT Light]] va dvigatel havo oqimini yaxshilash uchun, kapot hamda old panjaralari oʻrnatilgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.caranddriver.com/reviews/a15140994/jaguar-xkr-road-test/|sarlavha=Jaguar XKR|sana=1-yanvar 2000-yil|ism=John Pearley|muallif=Huffman|nashriyot=[[Car and Driver]]|qaralgan sana=12-aprel 2019-yil}}</ref>.

XK diapazoniga 2002-yilda mexanik oʻzgartirishlar kiritilgan. XK8 va XKR modellaridagi dvigatellar 4.2 litr sigʻimga va oldingi faralariga linzalar oʻrnatilgan. Keyin esa avtomobil rangiga, gʻildiraklariga oʻzgartirishlar kiritildi va turli xil ramziy belgilar qoʻyildi. Avtomobil modellari 2004-yil bahorida qayta koʻrib chiqilib, sezilarli oʻzgarishlarga yangi gʻildirak dizaynlari, kattaroq old va orqa spoylerlar va qayta ishlangan panjaralar misol qilib koʻrsatishdi<ref name="review">{{Veb manbasi|url=https://www.rac.co.uk/drive/car-reviews/jaguar/xk8/xk8-1996-2006/|sarlavha=Jaguar XK8 (1996 - 2006) used car review|sana=11-yanvar 2006-yil|ism=Claire|muallif=Evans|ish=www.rac.co.uk|qaralgan sana=12-aprel 2019-yil}}</ref><ref name="MSN">{{Veb manbasi|url=https://www.msn.com/en-gb/news/other/jaguar-xkr-review-1998-2006-model/ar-BB8i7N3|sarlavha=Jaguar XKR review (1998-2006 model)|sana=9-oktabr 2014-yil|ism=Kyle|muallif=Fortune|nashriyot=MSN|qaralgan sana=12-aprel 2019-yil}}</ref>.

Oldingi XJS singari, XK modellari ham interyer uchun 2+2 oʻrindiq tartibidan foydalanildi. Ixtiyoriy „Yaguar etik“ variantini bagaj maydonini oshirish uchun, kichik orqa oʻrindiqlarni olib tashlashni maʼqul koʻrdilar.

XJS bilan solishtirganda, XK modellari 25 foizga qattiqroq va sezgir quvvatga ega boʻlgan.

Dastlab [[ZF]] [[5HP24]] besh pogʻonali avtomat uzatmalar qutisi anʼanaviy aspiratsiyalangan 4.0 litrli model va [[Mercedes-Benz|Mercedes]] W5A580 besh pogʻonali uzatmalar qutisi Supercharged versiyasiga qoʻshildi, ammo 2002-yilda yangi [[ZF 6HP26]] olti pogʻonali versiyaga, avtomat uzatmalar qutisi, 4.2 litrli model oʻrnatildi.
{| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:91%;" width="70%"
!Modeli
! Yillar
! Siqilish
! Vites qutisi
! Eng yuqori quvvat
! Maksimal momenti
! Eng yuqori tezligi
! Tezligi.<br /><br /><br /><br /> <small>0-97km/soat</small>
|-
| '''XK8'''
| 1997–2003
| rowspan="2" | {{Convert|3996|cc|cuin|1|abbr=on}}
| rowspan="2" | 5 bosqichli avtomat
| {{Convert|216|kW|hp|0|abbr=on}} 6100 ta aylanish tezligi
| {{Convert|290|lbft|Nm|0|abbr=on}} 4250 ta aylanish tezligi
| {{Convert|156|mph|km/h|0|abbr=on|order=flip}} (cheklangan) (kupe)<br /><br /><br /><br /> {{Convert|154|mph|km/h|0|abbr=on|order=flip}} (cheklangan) (Kabriolet)
| 6.7 soniya (kupe)<br /><br /><br /><br /> 7 soniya (konvertatsiya qilinadigan)
|-
| '''XKR'''
| 1998 −2003
| {{Convert|276|kW|hp|0|abbr=on}} 6150 taaylanish tezligi
| {{Convert|387|lbft|Nm|0|abbr=on}} 3600 ta aylanish tezligi
| {{Convert|155.4|mph|km/h|0|abbr=on|order=flip}} (cheklangan)
| 5.4 soniya (kupe)<br /><br /><br /><br /> 5.6 soniya (konvertatsiya qilinadigan)
|-
| '''XK8 4.2'''
| 2003 −2006
| rowspan="2" | {{Convert|4196|cc|cuin|1|abbr=on}}
| rowspan="2" | 6 bosqichli avtomat
| {{Convert|224|kW|hp|0|abbr=on}} 6000 ta aylanish tezligi
| {{Convert|310|lbft|Nm|0|abbr=on}} 4100 ta aylanish tezligi
| {{Convert|155.4|mph|km/h|0|abbr=on|order=flip}} (cheklangan)
| 6.4 soniya (kupe)<br /><br /><br /><br /> 6.6 soniya (konvertatsiya qilinadigan)
|-
| '''XKR 4.2'''
| 2003 −2006 yillar
| {{Convert|298|kW|hp|0|abbr=on}} 6100 ta aylanish tezligi
| 408 lb·ft (553 N·m) 3500 ta aylanish tezligi
| {{Convert|155.4|mph|km/h|0|abbr=on|order=flip}} (cheklangan)
| 5.4 soniya (kupe)<br /><br /><br /><br />5.6 soniya (konvertatsiya qilinadigan)
|}

=== XKR 100 ===
Yaguar asoschisining 100 yillig yubileyini nishonlash uchun, 2002-yilda jami 500 ta „XKR 100“ kupe va kabriolet ishlab chiqarilgan<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.coventrytelegraph.net/news/coventry-news/centenary-jags-up-for-grabs-3177878|sarlavha=Centenary Jags up for grabs|ish=[[Coventry Telegraph]]|sana=20-avgust 2001-yil|qaralgan sana=30-sentabr 2010-yil}}</ref>. XKR 100da barcha mavjud detal variantlar antrasit boʻyoq qoplamasi, [[Recaro]] oʻrindiqlar, 20 dyuymli [[BBS]] qotishma gʻildiraklar, [[Brembo]] tormozlar, oʻziga xos yogʻoch asboblar paneli va GPS mavjud boʻlgan.

=== XKR-R kontseptsiyasi ===
[[Fayl:XKR-R300x225.jpg|thumb| Jaguar XKR-R kabriolet]]
XKR ishlab chiqarishiga juda oʻxshash boʻlgan XKR-R deb nomlangan mashina 2001-yil kelajagidagi Jaguar modellari uchun sinov toʻshagi sifatida ishlab chiqarildi. U yanada kuchli 336 kVt (451 ot kuchi)ga va [[Cheklangan sirpanishli differensial|cheklangan sirpanishli differensiall]] dvigatel, 6 pogʻonali mexanik uzatmalar qutisi va yaxshilangan boshqaruv, standart XKRdan vizual farqlari bilan birga kattaroq orqa spoyler, toʻrt trubkali egzoz tizim, toʻliq ishlaydigan dvigatel, old panjara va kattaroq ikkita qotishma gʻildirakli avtomobil hisoblangan. Ommaga koʻrsatiladigan modeli ustki ochiq avtomashina va kupe kuzoviga ega funktsional boʻlib, sinov avtomobili koʻrgazma avtomashinasiga oʻxshash uglerod tolali bezak interyerli va qoʻshimcha oʻrindiqlarga ega boʻlgan. Avtomobil jurnalisti [[Tiff Needel]] 2001-yilda ''[[Top Gear]]'' epizodida XKR-R sinov mashinasini haydab koʻrgan<ref>{{Veb manbasi|url=https://m.youtube.com/watch?v=T_CvBelWn_A|sarlavha=Old Top Gear 2001 Jaguar XKR R|ish=[[YouTube]]|qaralgan sana=11-aprel 2019-yil}}</ref>.

=== Neiman Marcus nashri ===
1996-yil Neiman Marcus Rojdestvo katalogida, XK8 maxsus nashrida chop etilgan. https://www.theautochannel.com/news/date/19960911/news01821.html

== Ishlab chiqarilishi ==
1996-yildan, 2005-yilgacha Jaguar 90064 XK avtomobili loyihasi ishlab chiqilgan<ref>[https://web.archive.org/web/20140316040532/http://www.xkec.co.uk/home/History/production.php Production history] ''xkec.co.uk'' and ''archive.is''</ref>.

* 19748 XK8 kupe
* 46760 XK8 kabriolet
* 9661 XKR kupesi
* 13895 XKR konvertatsiya qilingan

== Manbalar ==
{{Manbalar}}
[[Turkum:Orqa g'ildirakli transport harakati]]
[[Turkum:Yaguar]]
[[Turkum:2000-yillarning mashinalari]]