Shaxmat boʻyicha jahon chempionati: Versiyalar orasidagi farq
Avtomatik translit va nom yoʻnaltirishi: Shaxmat boʻyicha jahon chempionati | Oʻzbekcha Vikipediyadan (UzWiki) 100% asl holatida import qilindi. | ||
[[Image:Viswanathan Anand 08 14 2005.jpg|right|thumb|240px| Jahon Chempioni 2000-2002/2007-2013 [[Vishvanatan Anand]].]] | |||
'''Jahon Shaxmat Chempionati''' [[shaxmat]] oʻyinini jahonda kim eng yaxshi oʻynashini aniqlash uchun tashkillashtirilgan musobaqadir. Istalgan yosh va jinsdagi odamlar unda qatnasha oladi. | |||
Birinchi rasmiy shaxmat chempionati 1886-yili Wilhelm Steinitz va Johann Zukertort orasida boʻlib oʻtgan. 1886 dan 1946-yilgacha qoidalarni chempion oʻrnatardi. 1948 dan 1993-yilgacha chempionat [[FIDE]] jahon shaxmat federatsiyasi tomonidan boshqarilgan. 1993-yili oʻsha paytdagi chempion [[Garri Kasparov]] FIDEdan chiqib, alohida chempionat yaratdi. Bu ahvol 2006-yilgacha davom etib keldi, keyin chempionliklar birlashdi. | |||
Hozirgi jahon chempioni [[Dommaraju Gukesh]]dir. U 2024-yildan beri shu unvonni saqlab kelmoqda. | |||
== Jahon chempionlari <ref>[https://ajedrez.pro/campeones-mundo-ajedrez/ Jahon chempionlari]</ref> == | |||
{|class="wikitable" | |||
! Yillar !! Chempion | |||
|- | |||
| 1948 - 1957 || [[Mixail Botvinnik]] || {{URS}} | |||
|- | |||
| 1957 - 1958 || [[Vasiliy Smislov]] || {{URS}} | |||
|- | |||
| 1958 - 1960 || [[Mixail Botvinnik]] || {{URS}} | |||
|- | |||
| 1960 - 1961 || [[Mixail Tal]]|| {{URS}} | |||
|- | |||
| 1961 - 1963 || [[Mixail Botvinnik]] || {{URS}} | |||
|- | |||
| 1963 - 1969 || [[Tigran Petrosyan]] || {{URS}} | |||
|- | |||
| 1969 - 1972 || [[Boris Spasskiy]] || {{URS}} | |||
|- | |||
| 1972 - 1975 || [[Robert Fisher]] || {{USA}} | |||
|- | |||
| 1975 - 1985 || [[Anatoliy Karpov]] || {{URS}} | |||
|- | |||
| 1985 - 1993 || [[Garri Kasparov]] || {{URS}} | |||
|- | |||
| 1993 - 1999 || [[Anatoliy Karpov]] || {{RUS}} | |||
|- | |||
| 1999 - 2000 || [[Aleksandr Xalifman]] || {{RUS}} | |||
|- | |||
| 2000 - 2002 || [[Vishvanatan Anand]] || {{IND}} | |||
|- | |||
| 2002 - 2004 || [[Ruslan Ponomaryov]] || {{UKR}} | |||
|- | |||
| 2004 - 2005 || [[Rustam Qosimjonov]] || {{UZB}} | |||
|- | |||
| 2005 - 2006 || [[Veselin Topalov]] || {{BUL}} | |||
|- | |||
| 2006 - 2007 || [[Vladimir Kramnik]] || {{RUS}} | |||
|- | |||
| 2007 - 2013 || [[Vishvanatan Anand]] || {{IND}} | |||
|- | |||
| 2013 - 2023 || [[Magnus Karlsen]] || {{NOR}} | |||
|- | |||
| 2023 - 2024 || [[Ding Liren]] || {{CHN}} | |||
|- | |||
| 2024 - ......|| [[Dommaraju Gukesh]] || {{IND}} | |||
|} | |||
== Ayollar 0'rtasidagi jahon chempionlari == | |||
{|class="wikitable" | |||
! Yillar !! Chempion | |||
|- | |||
| 1927 - 1944 || [[Vera Menchik]] || {{URS}}-{{CZE}}-{{GBR}} | |||
|- | |||
| 1950 - 1953 || [[Lyudmila Rudenko]] || {{URS}} | |||
|- | |||
| 1953 - 1956 || [[Elisaveta Bykova]] || {{URS}} | |||
|- | |||
| 1956 - 1958 || [[Olga Rubtsova]] || {{URS}} | |||
|- | |||
| 1958 - 1962 || [[Elisaveta Bykova]] || {{URS}} | |||
|- | |||
| 1962 - 1978 || [[Nona Gaprindashvili]] || {{URS}} | |||
|- | |||
| 1978 - 1991 || [[Maia Chiburdanidze]] || {{URS}} | |||
|- | |||
| 1991 - 1996 || [[Xie Jun]] || {{CHN}} | |||
|- | |||
| 1996 - 1999 || [[Syuzan Polgar]] || {{HUN}} | |||
|- | |||
| 1999 - 2001 || [[Xie Jun]] || {{CHN}} | |||
|} | |||
== Manbalar == | |||
{{manbalar}} | |||
== Havolalar == | |||
* [http://www.fide.com/ FIDE sayti] | |||
{{commonscat|World Chess Championship|{{PAGENAME}}}} | |||
{{chala}} | |||
[[Turkum:Shaxmat]] | |||
$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Jahon Shaxmat Chempionati shaxmat oʻyinini jahonda kim eng yaxshi oʻynashini aniqlash uchun tashkillashtirilgan musobaqadir. Istalgan yosh va jinsdagi odamlar unda qatnasha oladi.
Birinchi rasmiy shaxmat chempionati 1886-yili Wilhelm Steinitz va Johann Zukertort orasida boʻlib oʻtgan. 1886 dan 1946-yilgacha qoidalarni chempion oʻrnatardi. 1948 dan 1993-yilgacha chempionat FIDE jahon shaxmat federatsiyasi tomonidan boshqarilgan. 1993-yili oʻsha paytdagi chempion Garri Kasparov FIDEdan chiqib, alohida chempionat yaratdi. Bu ahvol 2006-yilgacha davom etib keldi, keyin chempionliklar birlashdi.
Hozirgi jahon chempioni Dommaraju Gukeshdir. U 2024-yildan beri shu unvonni saqlab kelmoqda.
Jahon chempionlari [1]
[tahrir | manbasini tahrirlash]| Yillar | Chempion | |
|---|---|---|
| 1948 - 1957 | Mixail Botvinnik | |
| 1957 - 1958 | Vasiliy Smislov | |
| 1958 - 1960 | Mixail Botvinnik | |
| 1960 - 1961 | Mixail Tal | |
| 1961 - 1963 | Mixail Botvinnik | |
| 1963 - 1969 | Tigran Petrosyan | |
| 1969 - 1972 | Boris Spasskiy | |
| 1972 - 1975 | Robert Fisher | |
| 1975 - 1985 | Anatoliy Karpov | |
| 1985 - 1993 | Garri Kasparov | |
| 1993 - 1999 | Anatoliy Karpov | |
| 1999 - 2000 | Aleksandr Xalifman | |
| 2000 - 2002 | Vishvanatan Anand | |
| 2002 - 2004 | Ruslan Ponomaryov | |
| 2004 - 2005 | Rustam Qosimjonov | |
| 2005 - 2006 | Veselin Topalov | |
| 2006 - 2007 | Vladimir Kramnik | |
| 2007 - 2013 | Vishvanatan Anand | |
| 2013 - 2023 | Magnus Karlsen | |
| 2023 - 2024 | Ding Liren | |
| 2024 - ...... | Dommaraju Gukesh |
Ayollar 0'rtasidagi jahon chempionlari
[tahrir | manbasini tahrirlash]| Yillar | Chempion | |
|---|---|---|
| 1927 - 1944 | Vera Menchik | |
| 1950 - 1953 | Lyudmila Rudenko | |
| 1953 - 1956 | Elisaveta Bykova | |
| 1956 - 1958 | Olga Rubtsova | |
| 1958 - 1962 | Elisaveta Bykova | |
| 1962 - 1978 | Nona Gaprindashvili | |
| 1978 - 1991 | Maia Chiburdanidze | |
| 1991 - 1996 | Xie Jun | |
| 1996 - 1999 | Syuzan Polgar | |
| 1999 - 2001 | Xie Jun |
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]| Vikiomborda „Shaxmat boʻyicha jahon chempionati“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. |
| Ushbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |