Jamil Sidqiy Az-Zahaviy sahifasining manbasini koʻrish

{{Yozuvchi bilgiqutisi}}
'''Jamil Sidqiy az-Zahaviy''' ({{Lang-ar|جميل صدقي الزهاوي}}, [[Bagʻdod|Bagʻdod]], 18-iyun 1863-yil, zamonaviy Iroq 1936-yil 24-fevral) taniqli [[Iroq]] shoiri, pedagogi, faylasufi. [[Arab dunyosi|Arab dunyosidagi]] eng buyuk zamonaviy shoirlardan biri hisoblangan u [[ayollar huquqlari]] himoyachisi sifatida tanilgan.
== Hayoti ==
Az-Zahaviy [[Bagʻdod|Bagʻdodda]] tugʻilgan. Uning otasi Iroq Kurdistonidan bo‘lib, Bag‘dod [[Muftiy|muftiysi]] bo‘lib ishlagan{{Sfn|Чуков, Б. В.|2008}}. Onasi Turmanistonlik boʻlgan. Az-Zahaviy Bagʻdod, [[Istanbul]], [[Qohira]] va [[Quddus|Quddusda]] yashab ijod qilgan.

[[Usmonlilar imperiyasi|Usmonlilar hukmronligi]] davrida u Bagʻdod taʼlim kengashining aʼzosi boʻlib faoliyat yuritgan, u yerda ayollarning taʼlim olish huquqini himoya qilgan. Bagʻdoddagi yagona gazeta muharriri, [[Yaman]] va Istanbul Oliy sudining aʼzosi, Qirollik universitetida islom falsafasi professori va Istanbuldagi sanʼat kollejida adabiyot professori lavozimlarida ishlagan. U arab dunyosidagi yetakchi yozuvchilardan biri edi. [[Bayrut]], Qohira va Bag‘doddagi yirik gazeta va jurnallarda u va asarlari haqida maqolalar chop etilgan. [[Bahoiylik|Bahoiy]] taʼlimoti taʼsirida 1896-yildan boshlab  Misr davriy nashrlarida oʻzi ixtiro qilgan „barcha xalqlar uchun universal“ yozuvni tarqatish kompaniyasini boshqargan{{Sfn|Чуков, Б. В.|2008}}.

1921-yilda Iroq mustaqillikka erishgach, 2 marta mamlakat parlamenti va 1 marta yuqori palata deputati lavozimiga saylangan.

== Ijodi ==

*  — „Qachongacha beparvo boʻlib qolasiz?“ (1898-yil) Sulton [[Abdulhamid II|Abdul-Hamid II]] ga risola-murojaati, unda uni despotizmda ayblagan;
* „Ming yildan keyin“ („Bada alf sanatin“) — sheʼrida az-Zahaviy barcha xalqlarning dunyoviy birligi, ijtimoiy totuvlik tantanasi gʻoyalarini ifodalagan. (1927-yil)
* „Do‘zaxdagi inqilob“ („as-Saurat fi-l-jahim“) — mavjud dunyo tartibining bemaʼniligini ko‘rsatuvchi fantastik sheʼr. (1929-yil)
* „Oltin marjonlar“ (1928-yil), „Suv tomchilari“ (1934-yil) sheʼriy to‘plamlari.

== Manbalar ==

* Zaxavi / Chukov, B. V. // Jeleznoe derevo — Izluchenie. — M. : Bolshaya rossiyskaya ensiklopediya, 2008. — S. 294. — (Bolshaya rossiyskaya ensiklopediya : [v 35 t.] / gl. red. Yu. S. Osipov ; 2004—2017, t. 10). — <nowiki>ISBN 978-5-85270-341-5</nowiki>.
[[Turkum:Iroqlik shoirlar]]
{{bio-stub}}